Перс чĕлхи

Перс чĕлхи
Патшалăхсем:Анăç фарси:
ИранFlag of Iran.svg Иран
ИракFlag of Iraq.svg Ирак
БахрейнFlag of Bahrain.svg Бахрейн
КувейтFlag of Kuwait.svg Кувейт
Дари:
АфганистанFlag of Afghanistan.svg Афганистан
ПакистанFlag of Pakistan.svg Пакистан
Таджик:
22x20px
Flag of Uzbekistan.svg Ӳспекстан

Диаспорăсем: АПШ, Аслă Британи, Германи, РФ, Израиль, Турци, Эрмени, Швеци, Инди, Азербайджан

Официаллă статус:ИранFlag of Iran.svg Иран
АфганистанFlag of Afghanistan.svg Афганистан (дари)
22x20px (таджик)
Йĕркелекен:Перс чĕлхипе литературин академийĕ
Рейтинг:тăван чĕлхе 22[1]
Классификаци
Категори:Еврази чĕлхисем
Индоевропа çемьи
Иран турачĕ
Кăнтăр-анăç кĕçĕн группи
Çырулăх:арап-перс, кириллица (таджик алфавичĕ)
Чĕлхе кочĕсем
ГОСТ 7.75–97:пер 535
ISO 639-1:fa
ISO 639-2:per (B); fas (T)
ISO 639-3:fas, prs, pes, tgk
Çавăн пекех пăхăр: Проект:Лингвистика
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Фарси (пĕлтерĕшсем).
Хĕрлĕ сăрăпа перс чĕлхи официаллă шутланакан патшалăхсене палăртнă

Перс чĕлхи (е фарси, زبان فارسی — zabân-e fârsi) — иран чĕлхисен шутне кĕрекен, вĕсен хушшинче чи анлă сарăлнă чĕлхе. Иранра официаллă чĕлхе шутланать.

Иранра ку чĕлхепе халăхăн 80% калаçать — 50 млн патнелле. Тĕнче шайĕнче чĕлхене пĕлекенсен шучĕ 61 млн çитет.

Перс çырулăхĕпе усă кураççĕ, вăл арап çырулăхĕн никĕсĕпе тĕпленнĕ. Унта арап çырулăхĕнчи 28 саспалли тата 4 хушма паллă пур. Хушма паллисене перс чĕлхинчи ятарлă сасăсене кăтартма кĕртнĕ. Сылтăмран сулахаялла çыраççĕ.

Арап чĕлхинчен кĕнĕ сăмахсем нумай. Ку вăл VII ĕмĕрте Иран çĕрне арапсем тытса илнĕ вăхăтпа çыхăннă.

Морфологи

Перс чĕлхи флактивлă аналитикăллă.

Ятсем

Чĕлхере япала, паллă, хисеп ячĕсемпе местоимени пур. Япала ячĕн хисеп категорийĕпе паллăлăхпа паллăмарлăхĕ пур. Паллă ячĕсем танлаштару степенĕпе, местоименисем — сăпат категорийĕпе уйрăлса тăраççĕ. Пур ятсем те аналитикăллă йĕркеленеççĕ, сăмахсем агглюнативлă майпа хатĕрленеççĕ. Çав вăхăтрах аффикссен шучĕ нумай мар.

Япала ячĕсен падеж форми çук.

Чăваш чĕлхинчи пекех хисеп ячĕ пур чухне нумайлăх хисепне усă курмаççĕ.

Other Languages
Afrikaans: Persies
Alemannisch: Persische Sprache
አማርኛ: ፋርስኛ
aragonés: Idioma persa
العربية: لغة فارسية
مصرى: فارسى
asturianu: Idioma persa
azərbaycanca: Fars dili
تۆرکجه: فارس دیلی
башҡортса: Фарсы теле
Boarisch: Persisch
žemaitėška: Persu kalba
беларуская: Персідская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Пэрсыдзкая мова
български: Персийски език
भोजपुरी: फ़ारसी भाषा
brezhoneg: Perseg
bosanski: Perzijski jezik
català: Persa
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Pŏ̤-sṳ̆-ngṳ̄
čeština: Perština
Cymraeg: Perseg
Zazaki: Farski
dolnoserbski: Persišćina
ދިވެހިބަސް: ފާރިސީ
Ελληνικά: Περσική γλώσσα
Esperanto: Persa lingvo
español: Idioma persa
euskara: Persiera
français: Persan
Nordfriisk: Persisk spriak
Frysk: Perzysk
Gaeilge: An Pheirsis
贛語: 波斯語
galego: Lingua persa
ગુજરાતી: ફારસી ભાષા
客家語/Hak-kâ-ngî: Pô-sṳ̂-ngî
עברית: פרסית
Fiji Hindi: Farsi bhasa
hrvatski: Perzijski jezik
hornjoserbsce: Persišćina
հայերեն: Պարսկերեն
Bahasa Indonesia: Bahasa Persia
íslenska: Persneska
italiano: Lingua persiana
日本語: ペルシア語
Basa Jawa: Basa Pèrsi
ქართული: სპარსული ენა
Адыгэбзэ: Парсыбзэ
қазақша: Парсы тілі
kalaallisut: Farsimiutut
ភាសាខ្មែរ: ភាសាពែក
한국어: 페르시아어
коми: Фарси
kernowek: Persek
Кыргызча: Фарс тили
лезги: Фарси
Lingua Franca Nova: Farsi (lingua)
Limburgs: Perzisch
Ligure: Lengua farsi
lumbaart: Lengua persiana
lietuvių: Persų kalba
latviešu: Persiešu valoda
मैथिली: फारसी भाषा
Malagasy: Fiteny persana
олык марий: Фарси йылме
Māori: Reo Farsi
Baso Minangkabau: Bahaso Persia
македонски: Персиски јазик
монгол: Перс хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Parsi
မြန်မာဘာသာ: ပါရှားဘာသာစကား
مازِرونی: فارسی
नेपाली: फारसी भाषा
नेपाल भाषा: पारसी भाषा
Nederlands: Perzisch
norsk nynorsk: Persisk
norsk: Persisk
occitan: Persan
پنجابی: فارسی
português: Língua persa
Runa Simi: Pharsi simi
română: Limba persană
tarandíne: Lènga persiane
русиньскый: Перьскый язык
саха тыла: Перс тыла
davvisámegiella: Persiagiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Perzijski jezik
Simple English: Persian language
slovenčina: Perzské jazyky
slovenščina: Perzijščina
Gagana Samoa: Fa'aPeresia
Soomaaliga: Af-Faarisi
српски / srpski: Персијски језик
Basa Sunda: Basa Pérsia
svenska: Persiska
Kiswahili: Kiajemi
ślůnski: Perskŏ gŏdka
Türkmençe: Farsi diller
Tok Pisin: Tokples Pesia
Türkçe: Farsça
татарча/tatarça: Фарсы теле
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پارس تىلى
українська: Перська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Fors tili
vèneto: Lengua farsi
Tiếng Việt: Tiếng Ba Tư
Volapük: Pärsänapük
Winaray: Pinersyano
吴语: 波斯语
მარგალური: სპარსული ნინა
ייִדיש: פערסיש
中文: 波斯语
文言: 波斯語
Bân-lâm-gú: Pho-su-gí
粵語: 波斯文