Перĕм

Пермь
Хула гербĕ
Coat of Arms of Perm.svg
Патшалăх: Раççей
Регион: Пермь Енĕ
Никĕсленĕ: 1723
Хула, çултан: 1781
Халăх йышĕ, пин çын: 989,5 ( 2005)
Хула лаптăкĕ: 799,68 км2
Геогр. анлăхĕ: 58°00′ ç. ш.
Геогр. вăрăмлăхĕ: 56°19′ х.т. д.

Пермь, — Раççейри хула, Пермь Енĕн тĕп хули, Чулман Атăл юханшыв çинчи порчĕ. Хулари халăх йышĕ 2005 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕн тĕлне 989 пин çын шутланă.

Истори

Паян кунхи Пермь вырăнĕнче çынсем тахçанах пурăннă. Хулара 130 ытла тĕрлĕ археологи палăкĕсем (чуллă ĕмĕрсенчен пуçласа вăтам ĕмĕрсене çитиччен) пур.

XVIII ĕмĕр пуçламăшĕнче Уралта çĕр айĕнчи пурлăхсене кăларас ĕçсем аталанса пынă. 1720 çулхи пуш уйăхĕн 9-мĕшĕнче Пётр I хушнипе артиллерин капитан-поручикĕ Василий Никитич Татищев, Урал тăрăхри патшалăх завочĕсене тытса тăраканĕ, Çĕпĕр кĕпернине пăхăр тата кĕмĕл шăратса кăларакан заводсене туса лартма кайнă. Татищев пăхăр шăратса кăларакан завочĕн вырăнне Егошиха ялĕ çывăхĕнче суйласа илнĕ (ял ячĕллĕ юханшыв Чулман Атăла юхса кĕнĕ çĕртре). Кунта пăхăр тăпри нумай пулнă, çавăнпа та шăратнă пăхăра илсе тухма ансат меллĕ пулнă.

1721 çулта çак ĕçе Татищев вырăнне артиллерин генерал-майорне Георг Вильгельм (Вилим Иванович) де Геннина хушнă. Де Геннин Татищевăн ĕçĕсене ырланă, унăн ĕçĕсене малалла тăсас енĕпе 1722 çулта завод тума пуçланă.

Пермь хулин çуралнă кунĕ вырăнĕнче Егошихăра (Ягошихино) пăхăр шăратакан завода тума пуçланине шутлаççĕ, вăл 1723 çулхи çу уйăхĕн 4-мĕшне килет. Завода никĕсленĕ чухне Н. В. Татищев те пулнă.

Other Languages
Afrikaans: Perm
Akan: Perm
العربية: بيرم (روسيا)
azərbaycanca: Perm
تۆرکجه: پرم
башҡортса: Пермь
беларуская: Перм
беларуская (тарашкевіца)‎: Перм
български: Перм
brezhoneg: Perm
bosanski: Perm (grad)
буряад: Пермь
català: Perm
нохчийн: Пермь
čeština: Perm (město)
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пєрмь
Cymraeg: Perm
dansk: Perm (by)
Deutsch: Perm (Stadt)
Ελληνικά: Περμ
English: Perm
Esperanto: Permjo
español: Perm
eesti: Perm
euskara: Perm
فارسی: پرم
suomi: Perm
français: Perm
Gaeilge: Perm
galego: Perm
עברית: פרם (עיר)
hornjoserbsce: Perm
Հայերեն: Պերմ
interlingua: Perm
Bahasa Indonesia: Perm
Interlingue: Perm
Ido: Perm
italiano: Perm'
日本語: ペルミ
ქართული: პერმი
kalaallisut: Perm
한국어: 페름
Перем Коми: Перем
коми: Перым
Кыргызча: Пермь
Latina: Permia
Lëtzebuergesch: Perm (Stad)
lumbaart: Perm'
lietuvių: Permė
latviešu: Perma
олык марий: Пермь
македонски: Перм
монгол: Пермь
मराठी: पर्म
эрзянь: Пермь ош
Dorerin Naoero: Perm
Nederlands: Perm (stad)
norsk nynorsk: Perm
norsk: Perm (by)
occitan: Perm
Ирон: Пермь
پنجابی: پرم (شہر)
português: Perm
română: Perm
русский: Пермь
sicilianu: Perm
Scots: Perm
srpskohrvatski / српскохрватски: Perm
Simple English: Perm
slovenčina: Perm (mesto)
slovenščina: Perm, Rusija
српски / srpski: Перм (Русија)
Kiswahili: Perm
Tagalog: Perm
Türkçe: Perm
татарча/tatarça: Пермь
chiTumbuka: Perm
Twi: Perm
удмурт: Пермь
українська: Перм
اردو: پیرم
oʻzbekcha/ўзбекча: Perm
vepsän kel’: Perm'
Tiếng Việt: Perm
Volapük: Perm
Winaray: Perm
Wolof: Perm
მარგალური: პერმი
中文: 彼尔姆
粵語: 彼爾姆