Латин Америки

Латин Америки

Латин Америки ушкăнне АПШран кăнтăралла вырнаçнă Америка патшалăхĕсем кĕреççĕ, вĕсенче патшалăх чĕлхи шутĕнче латин чĕлхинчен çуралнă роман чĕлхисене усă кураççĕ. Лингвистика енĕпе Америкăн ытти патшалăхĕсем патшалăх чĕлхисем пирки темиçе пая уйрăлаççĕ. Пĕри Европăра ӳссе аталаннă акăлчан чĕлхиллĕ пайĕ — ăна Англипе Америка (е Акăлчанлă Америка) теççĕ. Тепĕр пайĕ — голланди чĕлхиллĕ, унăн шутне Суринам, Нидерланд Антил утравĕсем тата Аруба кĕреççĕ. Дани патшалăхне кĕрекен Гренланди çĕрĕнче те дани чĕлхипе усă кураççĕ. Çак утрава хăшпĕр чухне вăл географи енĕпе Çурçĕр Америка шутне кĕнине пăхмасăр Европа шутне кĕртеççĕ.

Латин Америкине хăш патшалахсем кĕни пирки тĕп йĕрке çук.

Политикăпа истори енĕпе Латин Америки шутне Испанипе Португали аллинче пулнă Америкăри ĕлĕкхи çĕрĕсене кĕртеççĕ: Мексика, Тĕп Америкăн чылай пайĕ, Кăнтăр Америкăн тата Анăç Индин (е Кариб районĕ) çĕрĕсем. Вĕсенче пурăнакан халăхăн ытларах пайĕ испанипе португал чĕлхисемпе калаçать. Çавăн пекех вăл çĕрсене Ибери Америки те теççĕ.

Роман чĕлхисен çĕрĕсен шутне Канадăн Квебек французсен провинцине часах Латин Америкипе çыхăнтармаççĕ, роман ушкăнне кĕрекен франци чĕлхипе усă курăççĕ пулсан та.

Хăш чухне, уйрăмах Пĕрлешнĕ Штатсенче, «Латин Америки» терминпа АПШран кăнтăр еннелле вырнаçнă çĕрсене калаççĕ. Вĕсем шутне роман чĕлхин ушкăнне кĕмен чĕлхеллĕ Белиз, Гайана, Ямайка, Барбадос тата Суринам çĕршывĕсене те кĕртеççĕ.

Бразилинче вара çак терминпа Америкăри испани чĕлхиллĕ çĕршывсене çеç асăнаççĕ.

Геополитика енĕпе пăхсан Латин Америкинче хăйсене çеç пăхăнакан 20 ирĕклĕ çĕршыв, тата темиçе пăхăнуллă çĕрсем. Бразили, паллах, вĕсенчен чи пысăкки шутланать.

  • Этимологи

Этимологи

«Латин Америки» ятне Франци императорĕ Наполеон III палăртнă, вăл Латин Америкипе Индокитай çĕрĕсене Франци сĕмне сарасшăн пулнă. Çакăн пек терминпа вăл Франци патшалăхĕн сĕмне сармалли çĕрсене кĕртесшĕн пулнă — ку вырăна XV—XVI ĕмĕрсенче Ибери çурутравĕпе Францирен нумай çын куçса килнĕ пулнă.

Пĕрлешнĕ Штатсенче çак терминпа 1890-мĕш çулсем тарин усă курман, XX ĕмĕр пуçламăшĕнче çеç хута кĕнĕ. Унчен ăна «Испани Америки» тенĕ.

Other Languages
Afrikaans: Latyns-Amerika
aragonés: America Latina
asturianu: América Llatina
azərbaycanca: Latın Amerikası
башҡортса: Латин Америкаһы
Boarisch: Lateinamerika
žemaitėška: Luotīnu Amerėka
беларуская: Лацінская Амерыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Лацінская Амэрыка
bamanankan: Latino Amerika
brezhoneg: Amerika Latin
Cymraeg: America Ladin
Deutsch: Lateinamerika
English: Latin America
Esperanto: Latinameriko
español: América Latina
euskara: Latinoamerika
estremeñu: América Latina
føroyskt: Latínamerika
français: Amérique latine
贛語: 拉丁美洲
Fiji Hindi: Latin America
interlingua: America latin
Bahasa Indonesia: Amerika Latin
italiano: America Latina
Patois: Latn Amoerka
la .lojban.: la'ortu'a
Basa Jawa: Amérika Latin
Qaraqalpaqsha: Latın Amerika
kernowek: Amerika Latin
Lingua Franca Nova: America Latina
Limburgs: Latiens Amerika
lietuvių: Lotynų Amerika
latviešu: Latīņamerika
македонски: Латинска Америка
Bahasa Melayu: Amerika Latin
Mirandés: América Latina
မြန်မာဘာသာ: လက်တင်အမေရိက
مازِرونی: لاتین آمریکا
नेपाल भाषा: लातिन अमेरिका
Nederlands: Latijns-Amerika
norsk nynorsk: Latin-Amerika
Norfuk / Pitkern: Leten Merika
português: América Latina
română: America Latină
sicilianu: Amèrica latina
srpskohrvatski / српскохрватски: Latinska Amerika
Simple English: Latin America
slovenčina: Latinská Amerika
slovenščina: Latinska Amerika
српски / srpski: Латинска Америка
Seeltersk: Latienamerikoa
svenska: Latinamerika
Türkmençe: Latyn Amerikasy
Türkçe: Latin Amerika
татарча/tatarça: Латин Америкасы
українська: Латинська Америка
vèneto: Merica latina
Tiếng Việt: Mỹ Latinh
吴语: 拉丁美洲
中文: 拉丁美洲
Bân-lâm-gú: Latin Bí-chiu
粵語: 拉丁美洲