Джибути

جمهورية جيبوتي
République de Djibouti (фр.)
Gabuutih Ummuuno (афар)

Джибути
Flag of Djibouti.svg 125px
Джибути ялавĕ Джибути гербĕ
LocationDjibouti.svg
Патшалăх чĕлхисем харап чĕлхи, франци чĕлхи
Тĕп хула Джибути
Чи пысăк хула Джибути
Президент Исмаил Омар Гелле
Премьер-министр Дилейта Мохамед Дилейта
Лаптăкĕ
 - Пĕтĕмпе
147 вырăнта
23 200 км2
Халăх йышĕ
 - Пĕтĕмпе( 2009)
 - Йышлăхĕ
171 вырăнта
27 949 639
35 27/км²
Валюта ячĕ Джибути франкĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +03 пуçласа +03 таран
Патшалăх гимнĕ Джибути патшалăхĕн гимнĕ
Тетел доменĕ [[ .dj]]
Тел. префиксĕ 253
Brit Somaliland.JPG

Джибу́ти́ ( арап. جيبوتي), официалл Джибу́ти́ республики (جمهورية جيبوتي‎) — Африкăн çурçĕр-хĕвелтухăçĕнчи патшалăх. Хĕвелтухăç енче Хĕрлĕ тинĕсĕн Аден кӳлмекĕ, çурçĕрте Эритрейпа, кăнтăрпа хĕвеланăçĕнче Эфиопипе чикĕ тытать. Кăнтăр-хĕвелтухăçĕнче Сомалиленд патшалăхĕ.

Кун-çулĕ

Тĕп статья: Джибути кун-çулĕ

Çĕнĕ саманари пĕрремĕш ĕмĕрсенче Джибутире кушит чĕлхеллĕ (афар тата исса) куçса пурăнакан йăхсем пурăнннă. V—VI-мĕш ĕмĕрсенче Аксум патшалăхне кĕнĕ. VII-ĕш ĕмĕрте арап султанĕсен витĕмне лекнĕ. Халăх хушшинче ислампа арап челхи саралнă. XVI-мĕш ĕмĕрте, Сомали çурутравĕнче португалсемпе эфиопсем туркăсемпе тата сомалисем вăрçнă вăхăтра, патшалăха çапăçса илнĕ. XVI-мĕш ĕмĕрте каллех арапсен аллине лекнĕ. Вырăнти халăх куçса çӳренĕ. Арапсем ертсе пынă тата суту-илӳпе аппаланнă. 1862-мĕш çулта французсем Адаль султанпа килĕшӳ туса Джибутине тытса тăрассине çирĕплетнĕ. Афарсем пуранакан çĕр тата Обокри якорь чарăнăвĕ Франци аллине куçнă. 1881-меш çулта территорие аталантарма акционе компанисем йĕркеленĕ, Джибути хулине тума пуçланă. 1896-мĕш çулта Франци Сомали Çыранĕ ят илнĕ (1967-мĕш çултан Французсен афарсемпе иссен территорийе). 1889-меш çулта вырăс поддныйĕсем Франци Сомали Çыранĕн пĕр пайне ( Сагалло) колонизацилеме хăтланнă. Анчах колни пуçараканĕн полномочисем тата Раçсей планĕсене çирĕплетменнине пула Франци флочĕ колонистcене хăваласа янă. 1946-меш султа колони Францин тинĕс лешен территори статусне илнĕ. 1977-мĕш çулти референдум хыççăн патшалăха никама та пăхăнмалăх панă, ăна Джибути ятпа палăртнă. 1981-мĕш çулта пĕр партиллĕ система кĕртнĕ. Джибути политика пурнăçĕнче яланах чи пысăк халăхĕсен (афар тата исса) хушшинчи керешӳ пысăк вырăн йышăннă. 1979-мĕш çулта афарсем хушшинче кăмăлсăрлăх вăйлă çĕкленнĕ, партизан вăрçи пуçланнă. 1992 —2000 çулсенче патшалăхра граждан вăрçи пынă, вăл полномочисене пайлас килĕшӳ таса вĕçленнĕ. 2008-мĕш çулта Джибутипе Эритрей хушшинче чикĕри конфликт пулнă.

Other Languages
Acèh: Djibouti
адыгабзэ: Джибути
Afrikaans: Djiboeti
Alemannisch: Dschibuti
አማርኛ: ጅቡቲ
aragonés: Chibuti
العربية: جيبوتي
مصرى: جيبوتى
asturianu: Xibuti
azərbaycanca: Cibuti
تۆرکجه: جیبوتی
башҡортса: Джибути
žemaitėška: Džėbotis
Bikol Central: Dibouti
беларуская: Джыбуці
беларуская (тарашкевіца)‎: Джыбуці
български: Джибути
भोजपुरी: जिबूती
Bahasa Banjar: Djibouti
বাংলা: জিবুতি
བོད་ཡིག: ཇི་བའོ་ཊི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ডিজিবোটি
brezhoneg: Djibouti
bosanski: Džibuti
буряад: Джибути
català: Djibouti
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Djibouti
нохчийн: Джибути
Cebuano: Yibuti
کوردی: جیبووتی
qırımtatarca: Cibuti
čeština: Džibutsko
Cymraeg: Jibwti
dansk: Djibouti
Deutsch: Dschibuti
Zazaki: Cibuti
डोटेली: जिबुटी
ދިވެހިބަސް: ޖިބުތީ
eʋegbe: Dzibuti
Ελληνικά: Τζιμπουτί
English: Djibouti
Esperanto: Ĝibutio
español: Yibuti
eesti: Djibouti
euskara: Djibuti
estremeñu: Yibuti
فارسی: جیبوتی
suomi: Djibouti
Võro: Djibouti
føroyskt: Djibuti
français: Djibouti
arpetan: Dj·iboti
Nordfriisk: Dschibuuti
Frysk: Dzjibûty
Gaeilge: Diobúití
Gagauz: Cibuti
Gàidhlig: Diobùtaidh
galego: Djibuti
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जिबूती
Gaelg: Djibouti
客家語/Hak-kâ-ngî: Djibouti
עברית: ג'יבוטי
हिन्दी: जिबूती
Fiji Hindi: Djibouti
hrvatski: Džibuti
hornjoserbsce: Dźibuti
Kreyòl ayisyen: Djibouti (peyi)
magyar: Dzsibuti
Հայերեն: Ջիբութի
interlingua: Djibouti
Bahasa Indonesia: Djibouti
Interlingue: Djibouti
Igbo: Djibouti
Ilokano: Djibouti
Ido: Djibuti
íslenska: Djibútí
italiano: Gibuti
日本語: ジブチ
Patois: Jibuuti
Basa Jawa: Djibouti
ქართული: ჯიბუტი
Taqbaylit: Jibuti
Kabɩyɛ: Cibuuti
Kongo: Djibuti
Gĩkũyũ: Djibouti
қазақша: Джибути
ಕನ್ನಡ: ಜಿಬೂಟಿ
한국어: 지부티
Kurdî: Cîbûtî
kernowek: Jibouti
Кыргызча: Жибути
Latina: Gibutum
Ladino: Djibuti
Lëtzebuergesch: Dschibuti
Luganda: Djibouti
Limburgs: Djibouti
Ligure: Gibuti
lumbaart: Djibouti
lingála: Djibuti
لۊری شومالی: جیبوٙتی
lietuvių: Džibutis
latviešu: Džibutija
मैथिली: जिबूती
Malagasy: Jibotia
Baso Minangkabau: Djibouti
македонски: Џибути
മലയാളം: ജിബൂട്ടി
मराठी: जिबूती
кырык мары: Джибути
Bahasa Melayu: Djibouti
Malti: Ġibuti
မြန်မာဘာသာ: ဂျီဘူတီနိုင်ငံ
مازِرونی: جیبوتی
Dorerin Naoero: Djibuti
Nāhuatl: Yibuti
Plattdüütsch: Dschibuti
नेपाली: जिबुटी
नेपाल भाषा: जिबुटी
Nederlands: Djibouti (land)
norsk nynorsk: Djibouti
norsk: Djibouti
Novial: Djibuti
Sesotho sa Leboa: Djibouti
occitan: Jiboti
Livvinkarjala: Džibuti
Oromoo: Jibuutii
ଓଡ଼ିଆ: ଜିବୁତି
Ирон: Джибути
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਿਬੂਤੀ
Kapampangan: Djibouti
Papiamentu: Djibouti
Deitsch: Tschibuti
पालि: जिबूटी
Norfuk / Pitkern: Jibuuti
polski: Dżibuti
Piemontèis: Djibouti
پنجابی: جبوتی
پښتو: جېبوتي
português: Djibouti
Runa Simi: Yiwuti
română: Djibouti
armãneashti: Gibouti
русский: Джибути
русиньскый: Джібутьско
Kinyarwanda: Jibuti
संस्कृतम्: जिबूटी
саха тыла: Дьибути
sardu: Gibuti
sicilianu: Gibbuti
Scots: Djibouti
سنڌي: جبوتي
davvisámegiella: Djibouti
Sängö: Dibutùii
srpskohrvatski / српскохрватски: Džibuti
සිංහල: ජිබුටි
Simple English: Djibouti
slovenčina: Džibutsko
slovenščina: Džibuti
chiShona: Djibouti
Soomaaliga: Jabuuti
shqip: Xhibuti
српски / srpski: Џибути
SiSwati: IJibhuthi
Sesotho: Djibouti
Seeltersk: Dschibuti
Basa Sunda: Djibouti
svenska: Djibouti
Kiswahili: Jibuti
ślůnski: Dżibuti
தமிழ்: சீபூத்தீ
తెలుగు: జిబౌటి
тоҷикӣ: Ҷибутӣ
ትግርኛ: ጂቡቲ
Türkmençe: Jibuti
Tagalog: Djibouti
Türkçe: Cibuti
Xitsonga: Djibouti
татарча/tatarça: Җибути
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جىبۇتى
українська: Джибуті
اردو: جبوتی
oʻzbekcha/ўзбекча: Jibuti
vèneto: Gibuti
vepsän kel’: Džibuti
Tiếng Việt: Djibouti
Volapük: Cibutän
Winaray: Djibouti
Wolof: Jibuti
吴语: 吉布提
хальмг: Җибудин Орн
მარგალური: ჯიბუტი
ייִדיש: דזשיבוטי
Yorùbá: Djìbútì
中文: 吉布提
文言: 吉布提
Bân-lâm-gú: Djibouti
粵語: 吉布提
isiZulu: IJibuthi