Авалхи тĕнче

Авалхи тĕнче, — пирĕн эрăчен 3500 çултанпа пуçласа пирĕн эрăн 476 çул таран тăсăлнă истори тапхăрĕ.

Чăвашсем

Пăлхар йăхĕн тăхăмĕсем ытти тĕрĕк йăхĕсемпе пĕрле Вăтам Азинчен тухнă. Çак пысăк лаптăк çинче пирĕн эрăчченхи 3-мĕш пинçуллăхра тĕрĕк чĕлхеллĕ (халĕ вăл чĕлхене кăк тĕрĕк чĕлхи теççĕ) халăх несĕлĕсем — тĕрĕксем пурăннă.

Хунсен пĕрремĕш династийĕ пирĕн эрăччен 1764 çулта никĕсленнĕ. Хунну сăмах китайла Вуннă тенине пĕлтерет, грекла гунны тесе вуланать. Хуннсем куçса çӳрекен халăх пулнă. Хунсемпе юнашар монгол, тунгус, маньчжур, финн- угор, иран чĕлхеллĕ, индоевропа йăхĕсем çӳренĕ. Вĕсене пирĕн эраччен III—II ĕмĕрсенче хуннсем пăхăнтарнă. Вăл вăхăтра Чешинче патша Туман пулнă. Тĕрĕксем хушшинче кыпчак, огуз тата огур йăхĕсем пулнă. Огур (пăлхарсемпе суварсем) Хунну патшалăхĕн анăç енче тăнă.

Хуннсене китай чĕлхипе культури витĕм кӳни паллă. Чăваш чĕлхи ĕлĕкхи хуннсен хăйсене пăлхар текен ушкăн чĕлхинчен пĕр пĕччен сыхланса юлнă чĕлхе шутланать.

Other Languages
Alemannisch: Altertum
العربية: تاريخ قديم
asturianu: Edá Antigua
azərbaycanca: Qədim Dünya
Boarisch: Oitadum
žemaitėška: Senuobės istuorėjė
беларуская: Старажытны свет
български: Древност
brezhoneg: Henamzer
bosanski: Stari vijek
català: Edat antiga
čeština: Starověk
Cymraeg: Yr Henfyd
Deutsch: Altertum
Zazaki: Tarixo Antik
Ελληνικά: Αρχαία Ιστορία
Esperanto: Antikva epoko
español: Edad Antigua
eesti: Vanaaeg
euskara: Antzinaroa
suomi: Antiikki
Võro: Vanaaig
français: Antiquité
Frysk: Aldheid
Gaeilge: An Chianaois
galego: Idade Antiga
hrvatski: Stari vijek
Kreyòl ayisyen: Lantikite
magyar: Ókor
հայերեն: Հին աշխարհ
interlingua: Antiquitate
Bahasa Indonesia: Sejarah kuno
íslenska: Fornöld
italiano: Storia antica
日本語: 古代
қазақша: Ежелгі дүние
한국어: 고대사
Кыргызча: Байыркы дүйнө
Latina: Antiquitas
Lëtzebuergesch: Antiquitéit
Lingua Franca Nova: Anticia
lumbaart: Età Antìca
latviešu: Senie laiki
Malagasy: Andro Taloha
македонски: Стар век
Napulitano: Età antica
Nederlands: Oudheid
norsk nynorsk: Antikken
norsk: Oldtiden
Novial: Antiquitate
occitan: Antiquitat
português: Idade Antiga
română: Antichitatea
русский: Древний мир
русиньскый: Старовік
srpskohrvatski / српскохрватски: Stari vijek
Simple English: Ancient history
slovenčina: Starovek
slovenščina: Stari vek
српски / srpski: Стари век
Türkçe: Antik Çağ
татарча/tatarça: Борынгы дөнья
українська: Стародавній світ
Tiếng Việt: Thời kỳ cổ đại
walon: Antikité
中文: 古代史
Bân-lâm-gú: Kó͘-tāi le̍k-sú
粵語: 古代史