Malta

Republica di Malta
Repubblika ta' Malta
Republic of Malta
Flag of Malta.svg
Coat of arms of Malta.svg
Mottu: '

EU-Malta.svg

Lingue ufficiali Maltese, inglese [1]
Capitale A Valetta  (7.084 ab. / 2000)
Pulitica
Forma di guvernu Republica parlamentare
Presidente Marie Louise Coleiro Preca
Primu ministru Joseph Muscat
Indipendenza 21 settembre 1964
Entrata in l' ONU 1 dicembre 1964
Entrata in l' UE 1° maghju 2004
Superficia
Tutale 316 km²
Acque   %
Pupulazione
Tutale 400.000 ab.
Densità 1.266 ab./km²
Geografia
Cuntinente Europa
Fusu orariu UTC +1
Ecunumia
Muneta Euru
PIL ( PPA)  (2005) 7.799 milioni di $  ( 142°)
PIL procapite ( PPA)  (2005) 19.739 $  ( 36°)
ISU  (2004) 0,875 (altu)  ( 32°)
Energia
Varie
Duminiu internet .mt
Indicativu telefonicu +356
Siglu autom. M
Innu L-Innu Malti
Festa naziunale 21 sittembre
  1. Talianu ufficiale sin'à u 1934.

Malta, ufficialamenti Ripublica di Malta (in maltesu Repubblika ta' Malta, in inglesu Republic of Malta), hè un statu insulari di l' Auropa miridiunali, membru di l' Unioni aurupea.

Hè un arcipelagu situatu in u Mari Tarraniu, in u canali di Malta, à 80  k m da a Cicilia, à 284 km da a Tunisia è à 333 km da a Libia. Incù un'estinsioni di 316  k m² hè un di i più stati chjuchi è dinsamenti pupulati à u mondu. A so capitali hè A Valletta è a cità più abitata hè Birkirkara. L'isula principali hè carattarizata da un grandi numaru di cità chì, incù a capitali, formani una cunurbazioni di 368 250 abitanti.

U Paesi hà dui lingui ufficiali, u maltesu è l' inglesu. U talianu, lingua ufficiali finu à u 1934, hè moltu diffusu, parlatu currettamenti da più di u 66% di i maltesi [1] è in modu elemintari da u 17%, insignatu in tutti i scoli di Malta è diffusu in u duminiu cummirciali, turisticu è sculasticu.

Duranti u corsu di a storia, a pusizioni giugrafica di Malta hà datu grandi impurtanza à l'arcipelagu, subiscendu l'influenza in altirnanza di Fenici, Grechi, Cartaghjinesi, Rumani, Arabi, Nurmani, Aragunesi, Cavalieri di Malta, Francesi è Inglesi.

Malta hè internaziunalmenti cunnisciuta com'è lucalità turistica, par u svagu è soprattuttu par a cultura, essendu datu chì in u Paesi si trovani trè siti dichjarati da l' UNESCO patrimoniu di l'umanità, chì sò: a cità A Valetta, l' Ipogeu di Hal Saflieni è i tempia megalitichi. L'intrata in l' Unioni aurupea hè avvinuta u 1º maghju 2004 è da u 1º ghjinnaghju 2008 faci parti di l' euruzona. Malta hè inoltri membru di u Commonwealth.

Etimulugia

I Grechi a chjamàni Μελίτη (Melitē) è l' Arabi Malita. Fù cusì chjamata da i Grechi par a so quantità d' abbi autuctoni chì pruduciani in abbundanza meli (μέλι hè u terminu grecu chì significheghja meli). Sicondu un'altra iputesa, a parola "Malta" pudaria inveci dirivà da l'antica parola di a lingua fenicia "malit", chì littiralamenti significheghja "muntagna". Altri sò di l'upinioni inveci chì l'isula fù cusì chjamata in anori di a ninfa Melite, una di i Naiadi, figlia di Nereo è di Doride, ancu s'è ùn si ni vedi micca u liamu logicu.

Si susteni ancu chì u tuponimu possi dirivà da l' ebraicu Maleti, chì u so significatu hè rifughju, ricovaru, asiliu, cosa pussibuli, vista a pusizioni giugrafica di l'isula, [2] ma - aldilà di u suspettu chì ci si trovi di fronti à una pura è simplicia paraetimulugia, essendu datu ch'eddu manca qualsiasi ducumentu in prupositu chì sustenghi l'iputesa - ùn hè micca pocu significativu u fattu chì l' antichi Rumani assunsini u nomu grecu par riferiscia si à l'isula, chjamendu la anch'eddi Melita.

Other Languages
Acèh: Malta
Afrikaans: Malta
Alemannisch: Malta
አማርኛ: ማልታ
aragonés: Malta
Ænglisc: Melita
العربية: مالطا
ܐܪܡܝܐ: ܡܝܠܛܐ
مصرى: مالطا
asturianu: Malta
авар: Мальта
azərbaycanca: Malta
تۆرکجه: مالت
башҡортса: Мальта
Boarisch: Malta
žemaitėška: Malta
Bikol Central: Malta
беларуская: Мальта
беларуская (тарашкевіца)‎: Мальта
български: Малта
भोजपुरी: माल्टा
Bislama: Malta
বাংলা: মাল্টা
བོད་ཡིག: མལ་ཏ།
brezhoneg: Malta
bosanski: Malta
буряад: Мальта
Chavacano de Zamboanga: Malta
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mī-lé-dâi
нохчийн: Мальта
Cebuano: Malta
ᏣᎳᎩ: ᎹᎵᏔ
کوردی: ماڵتا
qırımtatarca: Malta
čeština: Malta
kaszëbsczi: Malta
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Малта
Cymraeg: Malta
dansk: Malta
Deutsch: Malta
Zazaki: Malta
dolnoserbski: Malta
डोटेली: माल्टा
ދިވެހިބަސް: މޯލްޓާ
eʋegbe: Malta
Ελληνικά: Μάλτα
emiliàn e rumagnòl: Malta
English: Malta
Esperanto: Malto
español: Malta
eesti: Malta
euskara: Malta
estremeñu: Malta
فارسی: مالت
Fulfulde: Malta
suomi: Malta
Võro: Malta
føroyskt: Malta
français: Malte
arpetan: Malta
Nordfriisk: Malta
furlan: Malte
Frysk: Malta
Gaeilge: Málta
Gagauz: Malta
Gàidhlig: Malta
galego: Malta
Avañe'ẽ: Melíta
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: माल्टा
ગુજરાતી: માલ્ટા
Gaelg: Yn Valta
Hausa: Malta
客家語/Hak-kâ-ngî: Malta
Hawaiʻi: Malata
עברית: מלטה
हिन्दी: माल्टा
Fiji Hindi: Malta
hrvatski: Malta
hornjoserbsce: Malta
Kreyòl ayisyen: Malt
magyar: Málta
Հայերեն: Մալթա
interlingua: Malta
Bahasa Indonesia: Malta
Interlingue: Malta
Igbo: Malta
Ilokano: Malta
Ido: Malta
íslenska: Malta
italiano: Malta
日本語: マルタ
Patois: Malta
la .lojban.: maltas
Basa Jawa: Malta
ქართული: მალტა
Qaraqalpaqsha: Malta
Taqbaylit: Malṭa
Адыгэбзэ: Малтэ
Kongo: Malta
қазақша: Мальта
kalaallisut: Malta
ಕನ್ನಡ: ಮಾಲ್ಟ
한국어: 몰타
Перем Коми: Мальта
къарачай-малкъар: Мальта
Kurdî: Malta
коми: Мальта
kernowek: Malta
Кыргызча: Мальта
Ladino: Malta
Lëtzebuergesch: Malta
лакку: Мальта
Limburgs: Malta
Ligure: Mâta
lumbaart: Malta
lingála: Malta
لۊری شومالی: مالت
lietuvių: Malta
latgaļu: Malta
latviešu: Malta
मैथिली: माल्टा
Malagasy: Malta
олык марий: Мальта
Māori: Mārata
македонски: Малта
മലയാളം: മാൾട്ട
монгол: Мальт
मराठी: माल्टा
Bahasa Melayu: Malta
Malti: Malta
Mirandés: Malta
မြန်မာဘာသာ: မော်လတာနိုင်ငံ
مازِرونی: مالت
Dorerin Naoero: Marta
Napulitano: Malta
Plattdüütsch: Malta
Nedersaksies: Malta (laand)
नेपाल भाषा: माल्टा
Nederlands: Malta (land)
norsk nynorsk: Malta
norsk: Malta
Novial: Malta
Nouormand: Malte
occitan: Malta
Livvinkarjala: Mal'tu
Oromoo: Mooltaa
ଓଡ଼ିଆ: ମାଲଟା
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਲਟਾ
Pangasinan: Malta
Kapampangan: Malta
Papiamentu: Malta
Picard: Malte
पालि: माल्टा
Norfuk / Pitkern: Marlta
polski: Malta
Piemontèis: Malta
پنجابی: مالٹا
Ποντιακά: Μάλτα
پښتو: مالټا
português: Malta
Runa Simi: Malta
rumantsch: Malta
Romani: Malta
română: Malta
armãneashti: Malta
tarandíne: Malte
русский: Мальта
русиньскый: Малта
Kinyarwanda: Malita
संस्कृतम्: माल्टा
саха тыла: Мальта
sardu: Malta
sicilianu: Malta
Scots: Maltae
davvisámegiella: Malta
srpskohrvatski / српскохрватски: Malta
සිංහල: මෝල්ටාව
Simple English: Malta
slovenčina: Malta
slovenščina: Malta
Gagana Samoa: Melita
chiShona: Malta
Soomaaliga: Malta
shqip: Malta
српски / srpski: Малта
Sranantongo: Maltakondre
SiSwati: IMalitha
Seeltersk: Malta
Basa Sunda: Malta
svenska: Malta
Kiswahili: Malta
ślůnski: Malta
தமிழ்: மால்ட்டா
తెలుగు: మాల్టా
tetun: Malta
тоҷикӣ: Малта
Türkmençe: Malta
Tagalog: Malta
Türkçe: Malta
Xitsonga: Malta
татарча/tatarça: Мальта
chiTumbuka: Malta
Twi: Malta
удмурт: Мальта
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مالتا
українська: Мальта
اردو: مالٹا
oʻzbekcha/ўзбекча: Malta
vèneto: Malta
vepsän kel’: Mal't
Tiếng Việt: Malta
West-Vlams: Malta
Volapük: Malteän
walon: Male
Winaray: Malta
Wolof: Malt
吴语: 马耳他
хальмг: Малтдин Орн
მარგალური: მალტა
ייִדיש: מאלטא
Yorùbá: Máltà
Zeêuws: Malta
中文: 马耳他
文言: 馬爾他
Bân-lâm-gú: Malta
粵語: 馬耳他
isiZulu: IMalta