Microsoft Windows

Microsoft Windows
Windows 2010 logo
Developer Microsoft
Written in C, C++ and Assembly language [1]
OS family Windows 9x, Windows CE and Windows NT
Working state Publicly released
Source model Closed source / Shared source
Initial release Plantilya:Start date and age (as Windows 1.0)
Marketing target Personal computing
Available in 137 languages (listing of available Windows 7 language packs)
Update method Windows Update, Windows Anytime Upgrade
Platforms ARM, IA-32, x86-64 and Itanium
Kernel type Hybrid (Windows NT family), DOS (16-bit Windows and Windows 9x/ME series)
Default user interface Graphical ( Windows Shell)
License Proprietary commercial software
Official website Script error: No such module "URL".

Ang Microsoft Windows nailhan usab sa tawag nga Windows o MS-Windows, usa ka banay sa mga operating system nga gigama sa Microsoft. Bisan tuod nga sa mga unang bersyon niini, ang Windows gigama sa Microsoft nga usa ka operating environment ug graphical user interface lamang samtang hapit tanan sa mga proseso nagsalig sa MS-DOS; tanang mga bersyon niini mga OS na. Sa sinugdan, ang mga bersyon sa Windows gigama alang sa mga pinuy-anan lamang, ug ang OS nga alang gayod sa mga opisina mao ang Windows NT nga bersyon. Nahunong kini niadtongg gipagawas ang Windows XP, nga naglangkob sa maong duha ka OS sa Microsoft.

Sa karon, ang Windows ang labing gigamit nga operating system sa tibuok kalibotan. Gihuptan sa Microsoft ang 91.13% sa merkado sa mga OS samtang gihupotan sa labing dakong kasangka niini ang 7.82% sa merkado; ang Mac OS sa Apple Inc.. [2] Bisa'g dako kaayo ang kalayoon sa kasangka, may mga nag-ingon nga mahimo pang mahagbong ang Windows. [3]

Kasaysayan

Artikulong punuan: Kasaysayan sa Microsoft Windows
Payl:Windows 1.0.jpg
Kahon sa Windows 1.0; matikurang dili pa kini nabuksan, ug nakasulat sa kahon nga usa kini nga operating environment.

Mga operating environment

19851989

Tan-awa usab: Windows 1.0x ug 2.x

Nagsugod ang Microsoft Windows nga usa ka graphical user interface ug operating environment sa mga kompyuter sa IBM ug uban pang mga kasamang kompyuter nga midagan sa ilalom sa MS-DOS. Kini nahitabo niadtong Nobiyembre 20, 1985, ang paghimogso sa Windows 1.0 [4], ang kinaunahang bersyon sa Microsoft Windows. Kinahanglan nga dumdumon ang mga unang limang bersyon sa Microsoft Windows: Windows 1.0, 2.x, 3.0 ug 3.1x, dili mga operating system kini sila mga graphical user interface ug operating environment lamang. Sila milihok lamang aron mapalambo ug mapanindot ang MS-DOS, apan ang MS-DOS pa gihapon ang mihimo sa tanang mga proseso.

Sa una, ang pagpalambo sa Microsoft sa Windows nakatilaw og mga pagdemanda sa Apple. Kini tungod kay dili maapil sa Microsoft ang mga kinaiyang sama sa mga nagpatong-patong nga bintana, ug ang taponan sa basura sa pagtuo sa Apple nga ang kadtong mga istiloha kinahanglan paghupotan sa Apple lamang kay sila ang unang migama ug migamit adtong istiloha, ug kini nasulod sa katungod sa panag-iya nga sila ra ang bugtong nga nanag-iya. Sa katibuk-an, giangkon sa Apple nga napildi sila og USD 5 bilyon tungod niini. [5] [6]

19901992

Tan-awa usab: Windows 3.x

Niadtong Mayo 22, 1990, gipagawas sa Microsoft ang Windows 3.0, [7] ang ikaupat nga bersyon sa Microsoft Windows. Lagmit kining nahimong usa sa mga labing dungganan ug mabaligyang operating system sa kasaysayan sa Microsoft Windows ug sa tibuok merkado sa mga OS, ug ang may labing dakong natampo sa pagkaila sa Microsoft ug Microsoft Windows sa merkadong teknolohiyanon. Tungod kay kini lamang ang bugtong nga bersyon sa Microsoft Windows nga adunay abilidad sa pagpadagan sa tulo ka lainlain nga matang sa memorya.

Ang mga kinaiya sa Windows 3.0 gipausbawan pa pag-abot sa Abril 6, 1992, [8] [9] gipagawas sa Microsoft ang Windows 3.1, usa ka bag-ong OS nga binase sa Windows 3.0, nga adunay dugang nga pag-ayo sa mga suliran sa Windows 3.0, ug pagsuporta sa mga medya ug TrueType. [10] Bisa'g daghan pa kini'g kulang nga kinaiyang hinungdanon, sama sa hatag-as nga ngalan alang sa mga payl, usa ka desktop, o usa ka sistemang nagapanalipod gikan sa mga payl nga magub-anon, mga butang nga anaa na sa kasangka niining OS/2a, usa ka OS nga gitabangan usab pag-ayo sa Microsoft, sa IBM, nahimo pa gihapong malamposon sa merkado sa mga OS ang Winfows 3.x. Ang sinugdan aning kabantogan tungod sa pagkaayo sa nauna pa niining bersyon, ang Windows 3.0.

Nagpagawas usab og mga pagpanindot ang Microsoft alang sa Windows. Ang Windows 3.11 hapit kapareho sa Windows 3.1, ug nagdugang lamang og pipila ka mga payl. Aduna pa gihapoy mga sayop nga nakit-an sa Windows 3.1 ang anaa sa Windows 3.11.

Mga operating system

Ang logo sa Windows NT

19931995

Sil-ipa usab: Windows NT 3.1, 3.5 ug 3.51

Ang nahiunang gipagawas nga operating system sa Microsoft ang Windows NT 3.1, nga gigama sa arkitekturang Windows NT, usa ka laray sa mga OS sa Microsoft alang sa mga opisina, gipagawas niadtong Hulyo 27, 1993, [11] wala nikanunay nang pagbulag og dalan-dalan ang Microsoft ug IBM sa paggama sa ilang kinaugalingon nga operating system.

Ang arkitektura gigama sa ilalom sa pagpatultol ni Dave Cutler, ang punoang arkitekto sa paggama sa Windows NT. Gigama ang Windows NT sa sugo sa Microsoft nga paggama siya og usa ka mabitbit, magamit sa lainlain nga mga arkitektura sa kompyuter, OS/2, ug usa usab nga mabitbit nga ilis sa Windows nga nagasalig sa usa ka DOS. Apan paghuman sa iyang grupo, uban na ang sistemang ilang nagama.

Niadtong panahona, si Dave Cutler usa kanhing arkitektong punoan sa nagkahunong lamang nga proyektong PRISM, usa ka proyekto alang sa pagpausbaw sa arkitekturang RISC sa Digital Electronics Corporation ug Mica, ang pasiunang angga sa operating system sa nasugilon nga arkitektura sa kompyuter. Ug sa paggihuman sa DEC nga proyekto, dayon nga gidangat sa Microsoft si Dave Cutler aron himoon ang operating system. Daghan ang nagtahap nga gidala ni Cutler ug sa iyang kawanihan ang pipila ka bahin sa kodigo alang sa Mica busa gayod gihanaan nga idemanda sa DEC ang Microsoft kon dili nila kanunayon ang suporta sa Windows NT alang sa DEC Alpha. [12] Bisan niini, pareho usab nga gikuha sa Microsoft ug Compaq, ang kompanyang mipalit sa DEC niadtong nikubos kini, ang pagsuporta sa usa sa Agosto 1999. [13]

19951998

Tan-awa usab: Windows 95, NT 4.0 ug 98

Niadtong Agosto 24, 1995 gipagawas sa Microsoft ang Windows 95, bisa'g ang unang plano sa Hulyo 11 pa, ang kinadak-ang pag-usab sa GUI sa Microsoft Windows sugod gipagawas kini, ug ang nahiunang hingpit nga operating system nga alang sa mga pinuy-anan nga gigama sa Microsoft; ang mga naunang OS misalig sa MS-DOS. Nakalakip sa mga dagkong pag-usab niini sa GUI mao ang desktop nga di lang sa mga gipagagmay nga mga bintana kon dili isip butangan sa mga payl ug uban pa; ang paggamit sa tuong bahin sa mouse, mas gipasayon nga panghimamat sa Internet sa tabang sa mga nakataod nang suporta sa lainlain nga mga protokol sa Internet us usa ka taskbar ug start menu. Apan kinahanglan nga dumdumon ang ideya sa usa ka taskbar wala unang nagpakita sa Windows 95 kon dili sa Windows 1.0; gikuha lamang kini sa Microsoft sa mga misunod nga bersyon, ug gibalik sa Windows 95. Di sama sa mga naunang OS sa Windows, kinaiyanhon nga midagan ang Windows 95 sa 32-bit; apan aduna pay suporta para sa 16-bit, kaya pang ipadagan dinhi. [14] Bisan hangtod sa kinabag-ohang bersyon sa Microsoft Windows, ang Windows Vista, gigamit pa usab ang parehong pormat sa GUI. Bisan niini, sumala sa Micromart, anaa pa gihapon sa sulod sa Windows 95 ang di-kasaligang seguridad sa mga naunang bersyon sa Windows ug MS-DOS. Usa niini ang mubong seguridad sa mga kwenta sa mga manggagamit (user account) sa Windows 95. Anaa pa gihapon sa Windows 98 ang kining problemaha. [15]

Sunod gipagawas dayon sa Microsoft Windows ang Windows 98 niadtong Hunyo 25, 1998, unang gigama niadtong nga Mayo 15, 1998. [16] Walay uyamot nga nausab sa GUI sa kining bersyona. Nagdugang lamang og pipila ka kinaiya sa Windows 95, sama sa mas lapad nga suporta sa mga hardwer, ug paggamit sa Internet Explorer, diin sa kining bersyona lapad na gilakip sa mga programa sa Microsoft Windows, mahimong sa Windows Explorer. Dunay usa ka inhinyero sa kompyuter, nga si Shane Brooks, nga mibuhat og usa ka mananaod, nagangalang 98Lite, niadtong Nobiyembre 22, 1998 nga adunay kagahom nga gikuha ang nakalakip nga Internet Explorer sa Windows Explorer sa lain-lain nga mga bersyon sa Windows, ug nagpatinong nagahom nga pagdagan sa Windows 98 ug uban pang mga bersyon sa Windows nga walay Internet Explorer ug uban pang gilakip nga programa; [17] gipatulin usab niini ang pagdagan sa Windows. Napabakakan ang mga pag-angkon sa Microsoft nga dili makuha ang Internet Explorer gikan sa Windows 98, kon makuha man kini, dili kini moandar, ug kon niandar man kini, modagan kini nga sobra ka hinay. Sa kamatuoran, ang pagkuha sa Internet Explorer nagahatag og kasulian sa mga gisulti sa Microsoft, bisan sa kining pagkuhaa dili na magamit ang mga bersyon sa Notepad ug Wordpad alang sa Windows 98, apan masulbad gayod kini kon gamiton ang Notepad ug Wordpad alang sa Windows 95 sa Windows 98, ug mawala usab ang Windows Update, nga masulbad usab sa paaging masayon. [18] [19] [20]

2000

Tan-awa usab: Windows 2000 ug Me
50x nga mas kasaligan ang Windows 2000 Professional kaysa sa Windows 98, ug 17x nga mas kasaligan kaysa sa Windows NT Workstation 4.0.

— Microsoft, [21]

Pag-abot sa Pebrero 17, 2000, gipagawas sa Microsoft ang Windows 2000, usa ka operating system nga nakatugkad sa arkitekturang NT. [22] [23]. Bisan niadtong una, gipagpamugosan sa Microsoft nga ipagawas nila ang OS sa Oktubre 6, 1999, [24] o og unsa mang pitsa sa 1999. Kinadak-an nga pagpadako sa Microsoft ang OS, sama sa naingon sa taas, apan walay uyamot nga giusab sa OS sa panimuhat sa GUI, ug ang hitsura niini agid-agid pa usab sa Windows 98 ug NT 4.0. Kusog usab nga gipugos sa Microsoft nga ang Windows 2000 alang sa mga opisina, ug wala gisambag alang sa mga pinuy-anan. Ang kining hinungdana, bisan adunay dugang nga suporta ang Windows 2000 alang sa hardwer, daghan pa usab nga mga dula sa kompyuter ug hardwer ang wala gisuportahan sa Windows 2000. [25]

Sa Septiyembre 14, 2000 gipagawas ang Windows Me, ang OS alang sa mga pinuy-anan. [26] [27] [28] [29] [30] [31] Walay uyamot nag-usab sa Windows Me kon indigon sa Windows 2000 ug 98, ug nagdala lamang kini og mas bag-ong bersyon sa Internet Explorer ug Windows Media Player. [32] Giapil usab diri ang pinakaunang bersyon sa Windows Movie Maker. Apan bisan diha, daghan usab nga nagasulting ang Windows Me usa sa mga pinakamakatalagmanon nga bersyon sa Windows. Ang kining pagyubita kay mahinay usab kini, kanunay nga namatay, ug daghan nga wala gipadagan nga programa. [33]

Gahin sa mga OS sa merkado [34]
Artikulong punuan: Kasaysayan sa Microsoft Windows#Gahin sa merkado
OS Gahin sa merkado
Windows XP 72.12%
Windows Vista 15.26%
Mac OS 7.83%
Windows 2000 2.25%
Linux 0.68%
Uban pa 1.97%

20012006

Tan-awa usab: Windows XP, Server 2003 ug Fundamentals for Legacy PCs

Ang tuig nga 2001 ang nahimong labing maayong tuig sa Windows. Sa Oktubre 25 niining tuiga, gipagawas sa Microsoft ang labing palitonon nga operating system sa kasaysayan, ang Windows XP. [35] [36] [37] [38] [39] [40] Ug hangtod karon, nagpabilin pa kini nga labing madaogon sa merkado bisan duha ka tuig na sugod gipagawas ang mas bag-o niining bersyona, ang Windows Vista. [41] Nagpakita usab og bag-ong disenyo ang OS, ug gilakip nga MSN Messenger. [42]

Niadtong Marso 28, 2003, gipagawas sa Microsoft ang Windows Server 2003 sa mga merkado. Sumala sa Microsoft, ang operating system duha ka beses nga mas tulin sa tanang bulohaton niini kon ikompara sa uban nga mga OS. Kini usab kuno nakadaginot og 20% sa tiningub nga gasto, ug 50% ang madaginot kon ikompara sa Windows NT Server 4.0. [43] Pila sa mga butang nga giayo dinhi ang Active Directory ug mga paagi sa pagpamuno niini. [44].

Pag-abot sa Hulyo 12, 2006, gipagawas sa Microsoft ang Windows Fundamentals for Legacy PCs. Sa kamatuoran, usa lamang kini nga gipakubos [45] ug gipamubong edisyon sa Windows XP. [46] Ang hitsura niini susama sa Windows XP. Gigama sa Microsoft ang kining bersyona alang sa mga daan ug hinay nga mga kompyuter. [47] [48]

20062008

Tan-awa usab: Windows Vista, Home Server ug Server 2008
Payl:Windows Orb.png
Ang itsura sa Windows Vista Orb

Gipagawas ang Windows Vista [49] niadtong Enero 30, 2007 sa tibuok kalibotan; [50] [51] [52] [53] [54] gipagawas dayonkini sa mga dagkong magpapatigayon sa usa ka mas sayong pitsa sa Nobiyembre 30, 2006. [55] [56] [57] [58] [59] [60] [61] [62] [63] [64] [65] Bag-o pa aning pagpagawas, pipila na ka mga pag-usab sa pitsa sa pagpagawas sa Windows Vista sugod pa niadtong Hulyo sa 2006, [66] ug nagsaad usab sila kaniadto nga ipagawas nila kini sa Disyembre 2006 [67] [68] apan wala natumnan sa Microsoft ang mga kining pitsaha. Naglakip kini og daghang pag-usab labi na sa GUI niini. Usa na niini ang giuban nga Start menu, ug ang bag-ong disenyong Aero nga nagahatag og napapag-idlutan og hayag nga mga bintana, apan nakahinay kini sa pagdagan sa operating system. [69] May mga nag-ingon nga dili kaayo maayo ang kining OS tungod sa kadako sa gikaon niining galamitona ug memorya sa kompyuter, ug sa kakuwang sa suporta niini sa daghan nga software ug hardwer. [70] Nakalakip usab sa kining bersyona ang pagkakinahanglan nga i"activate" ang Windows Vista, usa ka mekanismo batok sa pagpirata. Kon dili himoon human ang 30 ka adlaw gikan sa adlaw sa pagkataod sa kompyuter, daghan nga galamiton sa OS ang momatay ug mohinay. [71] Bisan pa niini, sayon pa usab nga laihon ang kining kinaiyaha pinaagi sa mga daghan nga crack nga gipangbuhat og libre sa Internet. [72] [73]

Dayon, sa Nobiyembre 5, 2007, nagpagawas ang Microsoft og usa ka OS alang sa mga serbidor, apan nianing tuiga, kini alang gayod sa mga pinuy-anan wala sa mga opisina, kini ang Windows Home Server, [74] ang nahiunang Windows sa serbidor nga gigama alang sa mga pinuy-anan. Unang gipaila kini sa Microsoft sa Consumer Electronics Show niadtong Enero 8, 2007. Pila sa mga gipatugbaw sa bag-ong OS ang kaarang niining pagbuhat og mga backup adlaw-adlaw sa mga kompyuter alang sa masayon nga pagbangon sa panahong mabungkag man, ug, sumala sa Microsoft, ang pagdala og usa ka mas sentralisado ug tinibuok nga paagi sa mga kompyuter ug hapnig niining nakasumpay sa kompyuter nga adunay Windows Home Server. Sumala usab sa Microsoft, kini kuno ang tubag sa paghanip kon adunay dakong katinguban sa mga retrato, musika ug bidyo. [75] [76]

Karon ang labing bag-ong bersyon sa Windows usa ka serbidor. Kini ang Windows Server 2008, usa ka OS alang sa mga serbidor nga gipagawas ilawom sa walo ka edisyon [77] niadtong Pebrero 27, 2008, [78] bisan gisaad sa Microsoft nga ipagawas niini ang OS sa ulahing bahin sa 2007. [79] Ang kining OS gipaayo sa lima ka tuig, ug ang nisunod sa Windows Server 2003. Sumala sa Microsoft, gipangita sa Server 2008 nga kubsi ang gigastong oras sa pagtrabaho, tabanging tulin nga makaangay ang mga kompanya sa mga pagkakinahanglan, ug dugangi ang seguridad. Maayo ang mga kritisismong nadawat sa Windows Server 2008, ug tinuod nga nagapatugbaw ang OS og dugang nga seguridad; [80] usa dinhi ang pagkakinahanglan sa pag-apod sa usa ka "malig-on" nga pasword (pulong-sinyas), usa ka pasword nga nagasulod og mga ihap, panulbok ug titik, sayon makapirma sa usa ka kwenta. [81] Bisan nakatugkad kini sa Windows Vista, mas maayo ang pagdagan niini. [82] [83] [84] [85]

Other Languages
অসমীয়া: ৱিণ্ড'জ
azərbaycanca: Microsoft Windows
žemaitėška: Microsoft Windows
беларуская: Windows
беларуская (тарашкевіца)‎: Microsoft Windows
български: Microsoft Windows
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Microsoft Windows
corsu: Windows
Ελληνικά: Microsoft Windows
føroyskt: Windows
ગુજરાતી: વિન્ડોઝ
עברית: Microsoft Windows
hornjoserbsce: Windows
magyar: Windows
interlingua: Microsoft Windows
Bahasa Indonesia: Microsoft Windows
la .lojban.: la canko
ქართული: Microsoft Windows
Qaraqalpaqsha: Microsoft Windows
қазақша: Microsoft Windows
Ripoarisch: Microsoft Windows
Кыргызча: Microsoft Windows
Lëtzebuergesch: Microsoft Windows
Limburgs: Windows
lumbaart: Windows
македонски: Microsoft Windows
монгол: Microsoft Windows
Bahasa Melayu: Microsoft Windows
Dorerin Naoero: Microsoft Windows
Plattdüütsch: Microsoft Windows
Nederlands: Microsoft Windows
norsk nynorsk: Microsoft Windows
occitan: Windows
português: Microsoft Windows
Runa Simi: Windows
русский: Windows
русиньскый: Microsoft Windows
саха тыла: Microsoft Windows
srpskohrvatski / српскохрватски: Microsoft Windows
Simple English: Microsoft Windows
slovenčina: Microsoft Windows
slovenščina: Microsoft Windows
Soomaaliga: Microsoft Windows
తెలుగు: విండోస్
тоҷикӣ: Microsoft Windows
татарча/tatarça: Microsoft Windows
українська: Microsoft Windows
oʻzbekcha/ўзбекча: Microsoft Windows
vepsän kel’: Microsoft Windows
Tiếng Việt: Microsoft Windows
West-Vlams: Windows
吴语: 微软视窗
მარგალური: Microsoft Windows
ייִדיש: Windows
Bân-lâm-gú: Microsoft Windows