1936 шо

Шераш
1932 · 1933 · 1934 · 19361937 · 1938 · 1939 · 1940
Итта шераш
1910‑гӀа · 1920‑гӀа — 1930‑гӀа — 1940‑гӀа · 1950‑гӀа
БӀешераш
XIX бӀешо XX бӀешоXXI бӀешо
II эзар шо
XVIII бӀешоXIX бӀешо XX бӀешоXXI бӀешо — XXII бӀешо
1890‑гӀа 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899
1900‑гӀа 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
1910‑гӀа 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919
1920‑гӀа 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929
1930‑гӀа 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939
1940‑гӀа 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949
1950‑гӀа 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959
1960‑гӀа 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
1970‑гӀа 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979
1980‑гӀа 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989
1990‑гӀа 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999
2000‑гӀа 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Хронологин таблица

Хилларш

  • Ӏаьнан, Аьхкен Олимпийн ловзарш 1936 Германехь.
  • Чёрч Алонзо кхоьллина лямбда-ларар.
  • 6 январехь — АЦШ дӀадаьккхина Юьртабахам лелоран закон.
  • 12 январехь — кхоьллина спортан юкъаралла «Локомотив».
  • 15 январехь — Испанин аьру партеш а, профсоюзаш а кхоьллира харжамашна коалици Халкъан фронт [1].
  • 20 январехь — Сандрингемехь велла Йоккхачу Британийн паччахь V Георг. Ӏарш кхаьчна цуьнан кӀантана VIII Эдуардан [2].
  • 30 январехь — 1936 шарахь бӀаьста парламентан харжамаш дӀабахьа коьллина йолу Мисран ханна йолчу правительствон куьйгалхо хӀоттийна Ӏали Махир-паша [3].
  • 3 февралехь — болх болийна Каман целлюлозан-кехатан комбинато.
  • 16 февралехь — Испанехь парламентан харжамашкахь Халкъан фронтан (аьру партийн коалици) кхаьчна 256 меттиг аьтту партийн 165 меттиган дуьхьал, 52 меттиг бу центристийн партийн [1].
  • 17 февралехь — йолаелла буьрканца ловзу хоккейн ССРСн I чемпионат.
  • 2 мартехь — Вашингтонехь куьйгаш яздина барт кӀела, цуьнца Панамо юхадаьккхира АЦШ иза паргӀатъяларехь гаранти яларан дош, ткъа АЦШ юхаоьцу шайн декхар низам латторехь коьртачу гӀалахь Панамехь а, Колон гӀалахь а [4].
  • 4 мартехь — дуьххьара тӀемадаьлла дирижабль «Гинденбург».
  • 7 мартехь — Германис цхьана агӀора бохийра 1925 шеран Локарнан барт. Германин эскарш Версалан барт а бохош лецира демилитаризаци йина Рейнан область [5].
  • 19 мартехь — йохк-эцаран а, экономикан а барт бина Италис а, Албанис а [6].
  • 23 мартехь — Австрин федералан канцлер волчу Шушниг Курта Римехь куьг яздина кхин тӀе долчу протокол кӀела, оцу протоколца Австрис цхьанне а Дунайн пачхьалкхашца дагабевр бац Италин ца хууш [7].
  • 29 мартехь — Германин парламентан харжамашкахь 99 процент кхаж белла нацистийн партин официалан кандидатан.
  • 14 апрелехь
    • кхераме зулам хилира Палестинехь. Ӏарбоша жугтий а бойуш, церан бахамна талораш дира.
    • Мадридехь республика кхайкхийна шо кхочарна лерина парад йолуш пачхьалкхан куьйгалхой байа гӀиртира аьтту эпсарш, амма церан аьтту ца белира [8].
  • 26 апрелехь а, 3 майхь а — Францехь харжамашкахь толам баьккхина Халкъан фронт партино.
  • 28 апрелехь — велла Мисаран паччахь Ахьмад Фуад I. Ӏарш дӀалаьцна цуьнан кӀанта I Фарука [9].
  • 5 майхь — италин эскарша дӀалаьцна Эфиопин коьрта шахьар Аддис-Абеба, цул тӀехьа ШолгIа италин-эфиопин тIом чекхбаьлла [10].
  • 9 майхь — Мисаран премьер-министр хоьттина харжамашкахь тоьлла йолу Вафд партин хьалхаваьлла волу Мустафа ан-Наххас, цуо хийцина Iали Махир [9] [11].
  • 12 майхь — Испанехь кхоьллина Халкъан фронтан шолгӀа правительство, цуьнан куьйгалле хоьттина Аьруреспубикан партин декъашхо Касарес Кирога Сантьяго [12].
  • 16 майхь — Боливехь тӀеман тӀекӀалтохар хилла. Президент волу Техада Хосе Луис дӀаваьккхина. Ӏедале еана подполковникан Буш Херманан хунта [13].
  • 22 майхь
    • Боливин президент хоьттина эскаран Инарлан штабан куьйгалхо полковник Торо Хосе Давид. «Социалистийн милитаризман» муьран юьхьиг [13].
    • Йолаелла клубийн командашна юкъара хьалхара ССРСн футболан чемпионат, чекхъяьлла 17 июнехь.
  • 27 майхь — араяьлла ССРСн ЦКХКн Президиуман Постановлени «ГӀалийн, кӀоштан центрийн, юртийн, цӀерапоштнекъан станцийн цӀераш хийцар сацор» аьлла йолу [14].
  • 1 июнехь — италера Муссолини Бенитон правительство Эфиопи, Эритрей, Италин Сомали цхьанатоьхна Италин Малхбален Африка колони йира [10].
  • 11 июнехь а, 12 июнехь а — керла французийн правительство законаш тӀеийцира коллективан бартах а, шина кӀиранан хӀора шеран алап луш йолу отпусках ( Кеп:Lang+link) а, 40-сахьтан белхан кӀирнах а лаьцна.
  • 17 июнехь — Соьлжа-гӀалахь йиллина Оьрсийн драматически театр.
  • 22 июнехь — Монтрёхь конференци йолаелира, цигахь тӀеийцира хидоькъен статусах лаьцна йолу Монтрён Конвенци, Босфор а, Дарданелла а чухула чекхбовларан низам хоттош.
  • 27 июнехь — араяьлла ССРС Центран кхочушдаран комитетан а, ССРСн Халкъан Комиссарийн Советан а « Аборташ ца магор, бер динчу нанна гӀо алсамдаккхар, бакхий доьзалашна пачхьалкхан гӀо дар, доьзалхобаран цӀенойн а, берийн цӀенойн а маша шорбар, алименташ ца токхучарна Ӏедалан та1зар дар, законашкара цхьаболу хийцамаш зуда йитарх» цӀе йолу Постановлени [15].
  • 28 июнехь — Испанехь референдумехь магийна Галисин автономин проект [16].
  • 3 июлехь —ССРСехь кхоьллина ССРСн ЧГIХК белхалой-ахархойн милицин юкъахь Пачхьалкхан автомобилийн инспекци (ПАИ, хӀинца Россин ЧГIМн некъалеларан кхерамазалла латтон Департамент).
  • 4 июлехь — араяьлла ШКП(б) ЦК постановлени Халкъан дешаран комиссариатан системехь педологин талхадаршах аьлла йолу. Педологи кхайкхийна «реакционни харц Ӏилма», иза дӀаяьккхина советийн ишколин системера [17].
  • 9 июлехь — коьллина Латвин къинхьегаман кегийрхойн Союз [18].
  • 11 июлехь — Австрис а, Германис а барт бира, Германис Австрин Ӏаткъам барах лаьцна [7].
  • 12 июлехь — Мадридехь аьттучара вийна лейтенант-республикахо Хосе дель Кастильо. Масех сахьт даьлчи республиканхоша вуьй монархистийн тхьамда Кальво Сотело Хосе. Инциденто аьтту инарлаш Испанийн республикан тӀеман дуьхьало яре тотту [19].
  • 17 июлехь — Испанера гражданийн тIом: Испанийн Мароккохь Франко Франсиско куьйгаллехь волуш тӀеман бунт ойу, лозунг дин а, гӀиллакхаш а лардар йолуш [20].
  • 18 июлехь — Испанера гражданийн тӀом: гӀаьттинчу эскаро дӀалоцу Кадис а, Севилья а. Халкъан фронтан партеш халкъе герз дӀало олу. Сантьяго Касареса Кирогин Правительство дарж охьадуьллу [20].
  • 19 июлехь — Испанера гражданийн тӀом: кӀезиг ханна премьер-министран даржехь хиллачу Мартинес Баррио Диегос дарж охьадиллича, Испанин республикахойн куьйгалле вогӀу аьру республиканхо Хираль Хосе. ГӀаьттинчу эскаран карахь хӀинцале пачхьалкхан 23 гӀала хуьлу [21].
  • 20 июлехь — Испанера гражданийн тӀом:испанин бунтахойн тхьамда инарла Санхурхо Хосе Португалера Бургосе вогӀуш авиацин катастрофехь велла [22].
  • 23 июлехь 
    • Испанехь Каталонин Коммунистийн парти а, Испанийн социалистин белхалойн парти Каталонин федерацин а, Каталонин пролетарийн парти а цхьанатоьхна кхоьллина создана Каталонин цхьанатоьхна социалистийн парти [23].
    • Соьлжа-гӀалахь музыкан техникум схьайиллина.
  • 29 июлехь — кхоьллина Кхазакхийн АССРн Кустанайн область [24].
  • 2 августехь — Испанера гражданийн тӀом:Францин правительство Испанин гражданийн тӀеман арахьара юкъа ца гӀертар кховдадо [25].
  • 4 августехь — Грецехь инарла Метаксас Иоаннисан диктатура хоттийна [2].
  • 6 августехь — Испанера гражданийн тӀом: Испанин Примаса кардинала Гома-и-Томас Исидрос тӀемлойн агӀо лоцу «цӀечарна дуьхьал жӀарийн тӀелатар» кхайкхадо [26].
  • 8 августехь — Испанера гражданийн тӀом:гӀаьттинчу эскаро дӀалаьцна Бадахос [27].
  • 11 августехь — Цийхь Чан Кайши коьртехь волу гоминьданийн эскарша дуьххьара 1926 шарахь дуьйна чудогӀу Гуанчжоу.
  • 24 августехь — Германехь юкъадаьккхина 2 шеран тӀеман гӀуллакхан декхар.
  • 25 августехь —Москвохахь «Антисоветийн цхьанатоьхна троцкистийн-зиновьевн центран» гӀуллакхца кхелйина байина Зиновьев, Каменев кхин а баккхийра большевикаш а.
  • 26 августехь — Лондонехь ингалс-мисаран барт бина, цуо мисаран агӀонан бакъонаш шорйина [28] [29].
  • 3 сентябрехь — Испанера гражданийн тӀом:гӀаьттинчу эскаро Талавера де ла Рейна дӀа а лаьцна, тӀекхаьчна Мадрид йистте Хосе Хиралан Правительство дӀасахецаелла [27].
  • 4 сентябрехь — Испанера гражданийн тӀом:республиканхойн Испанин керла правительство кхоьллина социалистийн тхьамдано Ларго Кабальеро Франсискос [27].
  • 8 сентябрехь — Португалехь Португалийн коммунистийн партис кхоьллинайолу флотан Революцин кхолламо, гӀаттам бина тӀеман-хӀордан флотан «Афонсу ди Абукерке» а, «Дау» а, «Бартоломеу Диаш» а кеманаш тӀехь. Совцийна [30].
  • 9 сентябрехь — Испанера гражданийн тӀом:Лондонехь болх болийна Испанин гIуллакхашна юкъа ца гIертаран комитето, оцу юкъа ягӀара 27 пачхьалкх, ССРСца цхьаьна [25].
  • 1 октябрехь — Испанера гражданийн тӀом:националистийн боларан тхьамда хаьржина волу инарла Франсиско Франко Бургосехь пачхьалкхан коьртан дарже хоьттира [22]. Мадридехь кортесаш тӀеийцира Баскийн пачхьалкхан Статут, цунна автономи елира [27].
  • 7 октябрехь — Испанера гражданийн тӀом: ССРС кхайкхадо, шаьш мукъа ду Испанин гӀуллакхашна юкъа ца гӀертаран бартах, нагахь иза кхечу пачхьалкхаш бохош хилахь олий. Кестта Испанийн республикан гӀоьнна герз а, советийн тӀеман хьехамчаш а богӀуйту [31]. Бильбаохь кхоьллина Баскийн пачхьалкхан автономин правительство [27].
  • 17 октябрехь — болаелла Алжирин коммунистийн партин шина кӀиранан кхолламан гулам [32].
  • 25 октябрехь — Германин а, Италин а Берлинан бартаца кхоьллина «Берлин-Рим сема».
  • 30 октябрехь — инарла Бакром Сидкъи коьртехь волу Иракъера тӀеман тӀекӀалтохар. Ясин Паши аль-Хашими Правительство дӀасахецна, кхоьллина «къоман реформийн кабинет» коьртехь националистийн «Аль-Ахали» кхолламан декъашхо волу Хьикмет Сулейман а волуш [33].
  • 3 ноябрехь — АЦШ президентийн харжамаш. Волуш волчу президенто Рузвельт Франклина шолгӀа а толам баьккхина.
  • 6 ноябрехь — Испанера гражданийн тӀом:Испанин республиканхойн правительствос Мадрид а йитина Валенси дӀаяхна [8].
  • 7 ноябрехь — Испанера гражданийн тӀом: Франсиско Франкон эскарш Мадридан йисташкара меттигаш дӀалаьцна. ХӀеттахь дуьйладелира Испанин коьрта шахьар къуьйсу тӀемаш [27].
  • 16 ноябрехь — Йоккхабританин паччахьо VIII Эдуарда шозлагӀа марехь йолу (дӀасакъастаран процесс чекхъяьлла 1937 шеран 3 майхь) АЦШ гражданка йолу Симпсон Уоллисах шен зудаян валлар дӀакхайкхийна.
  • 18 ноябрехь — Германис а, Италис а кхайкхийна Испанера Франкон правительство къобалъяр [34].
  • 25 ноябрехь — Германис а, Япона Антикоминтернан пакт кӀела куьг яздина, цуьнца цхьаьна тӀелаьцна дуьненаюкъара коммунизман дуьхьала ницкъ латто.
  • 25 ноябрь — 5 декабрь — Москвохахь дӀабаьхьна тӀеххьара ССРС Советийн гулам, цуо тӀеэцна керла ССРС Конституци. Конституцица Советийн Союзан пачхьалкхан Ӏедалан лакхара меже Советийн гуламан метта ССРС Лакхара Совет хилира [35].
  • 5 декабрехь
    • ТӀеэцна сталинан ССРС Конституци.
    • ДӀаяьккхина Чоьхьара Кавказан Социалистийн Федеративан Советийн Республика. Азербайджан, Эрмалойчоь, Гуьржийчоь шешша юкъаягӀна ССРС декъа [36].
    • Горькийн мехкан, Малхбале-Сибрехан мехкан, Кировн мехкан, Куйбышевн мехкан, Сталинградан мехкан, Къилбаседан мехкан, Саратовн мехкан статус дӀа а яьккхина царех РСФСР областаш йина [37].
    • Нохч-ГӀалгӀайн автономин областах Нохч-ГӀалгӀайн АССР йина.
  • 11 декабрехь — Йоккхабританин паччахьа VIII Эдуарда паччахьаллал дитина.
Other Languages
Аҧсшәа: 1936
Afrikaans: 1936
Alemannisch: 1936
አማርኛ: 1936 እ.ኤ.አ.
aragonés: 1936
العربية: 1936
مصرى: 1936
asturianu: 1936
авар: 1936
Aymar aru: 1936
azərbaycanca: 1936
башҡортса: 1936 йыл
Boarisch: 1936
Bikol Central: 1936
беларуская: 1936
беларуская (тарашкевіца)‎: 1936
български: 1936
भोजपुरी: 1936
বাংলা: ১৯৩৬
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মারি ১৯৩৬
brezhoneg: 1936
bosanski: 1936.
català: 1936
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 1936 nièng
Cebuano: 1936
کوردی: ١٩٣٦
qırımtatarca: 1936
čeština: 1936
kaszëbsczi: 1936
Чӑвашла: 1936
Cymraeg: 1936
dansk: 1936
Deutsch: 1936
Zazaki: 1936
dolnoserbski: 1936
Ελληνικά: 1936
emiliàn e rumagnòl: 1936
English: 1936
Esperanto: 1936
español: 1936
eesti: 1936
euskara: 1936
estremeñu: 1936
suomi: 1936
Võro: 1936
føroyskt: 1936
français: 1936
arpetan: 1936
Nordfriisk: 1936
Frysk: 1936
Gaeilge: 1936
Gagauz: 1936
贛語: 1936年
Gàidhlig: 1936
galego: 1936
Avañe'ẽ: 1936
Gaelg: 1936
客家語/Hak-kâ-ngî: 1936-ngièn
עברית: 1936
हिन्दी: १९३६
Fiji Hindi: 1936
hrvatski: 1936.
hornjoserbsce: 1936
Kreyòl ayisyen: 1936 (almanak gregoryen)
magyar: 1936
Հայերեն: 1936
interlingua: 1936
Bahasa Indonesia: 1936
Ilokano: 1936
Ido: 1936
íslenska: 1936
italiano: 1936
日本語: 1936年
la .lojban.: 1936moi
Basa Jawa: 1936
ქართული: 1936
қазақша: 1936 жыл
ಕನ್ನಡ: ೧೯೩೬
한국어: 1936년
къарачай-малкъар: 1936 джыл
Ripoarisch: Joohr 1936
Kurdî: 1936
коми: 1936 во
kernowek: 1936
Кыргызча: 1936
Latina: 1936
Lëtzebuergesch: 1936
лезги: 1936 йис
Limburgs: 1936
Ligure: 1936
lumbaart: 1936
lingála: 1936
lietuvių: 1936 m.
latviešu: 1936. gads
मैथिली: १९३६
Basa Banyumasan: 1936
Malagasy: 1936
олык марий: 1936
Māori: 1936
Baso Minangkabau: 1936
македонски: 1936
മലയാളം: 1936
монгол: 1936 он
मराठी: इ.स. १९३६
кырык мары: 1936 и
Bahasa Melayu: 1936
မြန်မာဘာသာ: ၁၉၃၆
эрзянь: 1936 ие
Dorerin Naoero: 1936
Nāhuatl: 1936
Napulitano: 1936
Plattdüütsch: 1936
Nedersaksies: 1936
नेपाली: सन् १९३६
नेपाल भाषा: ई सं १९३६
Nederlands: 1936
norsk nynorsk: 1936
norsk: 1936
Novial: 1936
Nouormand: 1936
Sesotho sa Leboa: 1936
occitan: 1936
Livvinkarjala: 1936
ଓଡ଼ିଆ: ୧୯୩୬
Ирон: 1936-æм аз
ਪੰਜਾਬੀ: ੧੯੩੬
Kapampangan: 1936
Papiamentu: 1936
पालि: १९३६
polski: 1936
پنجابی: 1936
português: 1936
Runa Simi: 1936
română: 1936
русский: 1936 год
русиньскый: 1936
саха тыла: 1936
sardu: 1936
sicilianu: 1936
Scots: 1936
سنڌي: 1936ع
sámegiella: 1936
srpskohrvatski / српскохрватски: 1936
සිංහල: 1936
Simple English: 1936
slovenčina: 1936
slovenščina: 1936
Soomaaliga: 1936
shqip: 1936
српски / srpski: 1936
Seeltersk: 1936
Basa Sunda: 1936
svenska: 1936
Kiswahili: 1936
தமிழ்: 1936
తెలుగు: 1936
tetun: 1936
тоҷикӣ: Соли 1936
ไทย: พ.ศ. 2479
Türkmençe: 1936
Tagalog: 1936
Tok Pisin: 1936
Türkçe: 1936
татарча/tatarça: 1936 ел
reo tahiti: 1936
удмурт: 1936 ар
українська: 1936
اردو: 1936ء
oʻzbekcha/ўзбекча: 1936
vèneto: 1936
Tiếng Việt: 1936
West-Vlams: 1936
Volapük: 1936
walon: 1936
Winaray: 1936
хальмг: 1936 җил
მარგალური: 1936
ייִדיש: 1936
Yorùbá: 1936
Zeêuws: 1936
中文: 1936年
Bân-lâm-gú: 1936 nî
粵語: 1936年