Жэрмэһэн

Үбшэнүүдэй олон уласай ангилал (МКБ-10; ICD-10)
Z33Жэрмэһэн байдал
O00-O99Жэрмэһэлэлтэ, нарайлалга ба нарайлалгын дараахи хугасаа
ICD-10 онлайн (2013 оной ДЭМБ-ын хубилбари)
Жэрмэһэн эхэнэр

Жэрмэһэлэлтэ (ᠵᠢᠷᠮᠦᠰᠦᠯᠡᠯᠲᠡ), жэрмэһэн (хээлитэй) байдал гээшэ эхэнэрэй бэе дотор үрэ, бүрилдэн тогтожо, хүгжэдэг үйлэ ябаса юм.[1] Эхирнүүд мэтэ нэгэ үлүү үринэр байдаг хадаа олон үрэтэй жэрмэһэлэлтэ гэжэ нэрэтэй.[2] Хурисал гү, али туһалха үрэжэхын технологиин уламаар хээлитэжэ болоно. Юрэдөө, һүүлшын һарын тэмдэг ерэһэнһээ 40 долоон хоног үргэлжэлжэ, нарайлалгаар дүүрэнэ.[1][3] Энэ саг хугасаа 29½ тухай үдэртэй юһэн һараһаа нэгэ бага удаан.[1][3] Үрэ тогтолтоһоо тоолобол, 38 тухай долоон хоног болоно. Үрэ тогтолтын һүүлдэ найман долоон хоногтой болотор эмбрион (үрэ хүрбэл) гэжэ нэрэтэй байгаад, энэнэй һүүлдэ ураг үрэ гэжэ нэрэтэй байна.[3] Жэрмэһэн болоһоной эртын шэнжэ тэмдэгүүд дунда нэбтэ гаргаһан һарын тэмдэг, зөөлэн сээжэ, бөөлжэлгэ, үлэсхэлэн болон үдхэн бэеэ заһалга.[4] Жэрмэһэн болоһоноо жэрмэһэнэй туршалтын туһаламжатайгаар баталжа болоно.[5]

Хүнэй жэрмэһэлэлтэнь хүхэтэн амитадай жэрмэһэлэлтэ дундаһаа эгээн һайн шудалагдаһан байдаг. Жэрмэһэлэлтые гурбан триместрда хубаана. Түрүүшын триместр нэгэдэхи долоон хоногһоо 12 долоон хоног болотор үргэлжэлээд үрэ тогтолтые багтана. Үрэ тогтолто гээшэ сперматозоид үндэгэн эсые нилүүлхэ саг юм. Һүүлдэнь, тогтоһон үрэ фаллопиевын гуурһые уруудажа, үтэрээгэй дотордо няалдажа, үрэ ба тоонтые болгоно.[1] Түрүүшын триместрдэ зулбалтын аюул эгээн ехэ (ураг үрын үхэл).[6] Хоёрдохи триместр 13 долоо хоногто эхилээд 28 долоо хоног хүрэтэр үргэлжэлнэ. Хоёрдохи триместрын дунда хэһэг болотор урагай хүдэлэлгые мэдэржэ болоно. 28 долоо хоног болобол, нарайгуудай 90% эмнэхэ туһаламжатайгаар үтэрээһээ гадаада амиды үлэжэ болоно. Гурбадахи триместр 29 долоо хоногһоо 40 долоо хоног хүрэтэр болоно.[1]

Түрэхын үмэнэ харууһалга жэрмэһэлэлтын үрэ дүнгын һайжаруулна.[7] Түрэхын үмэнэ харууһалга фолиин хүшэлые ууха, эм ба алкоголиие тэрьелхэ, тогтомол дадхаалга, шуһанай шэнжэлгэ болон тогтомол бэеын шалгалтые багтана.[7] Жэрмэһэнэй хүндэрэлнүүдэй дунда жэрмэһэнэй үндэр шуһанай даралта, жэрмэһэнэй диабет, түмэр дуталай шуһа багадалта (анеми), болон бөөлжэлгэ байна.[8] Жэрмэһэнэй хугасаа 37 долоо хоногһоо 41 долоо хоног хүрэтэр байгаад, 37-38 долоо хоног эртын, 39-40 долоо хоног дүүрэн, 41 долоо хоног оройтоһон хугасаа юм. 41 долоо хоног һүүлдэ, хугасаагай дараахи жэрмэһэн гэжэ нэрэтэй. 37 долоо хоногой түрэхэ нарайнууд хугасаагай урда байгаад тархиин паралич мэтэ элүүр мэндын асуудалтай болохо аюултай.[1] Хэмэл нарайлалга гү, али кесаревын зүһэлгын аргаар 39 долоо хоногой урда нарайлалга бусад элүүр мэндын шалтгаанай уламһаа зайлашагүй үгы байгаа хүсэһэнгүй юм.[9]

2012 ондо 213 сая болоһон жэрмэһэлэлтэ дунда 190 сая хүгжэжэ бай дэлхэйдэ болоод 23 сая хүгжэһэн дэлхэйдэ болоо. 15-һаа 44 наһатай эхэнэр дунда 1,000 бүридэ 133 эхэнэр жэрмэһэн байгаа.[10] Баталһан жэрмэһэлэлтэ дунда 10%-һаа 15% хүрэтэр зулбалтаар дүүрэбэ.[6] 2013 ондо, жэрмэһэнэй хүндэрэл ушар 293,000 хүн наһа бараһаншье, 1990 ондо 377,000 хүн наһа бараһанһаа бага. Ниитэлиг шалтагаан эхын шуһа алдалта, абортын хүндэрэл, жэрмэһэнэй үндэр шуһанай даралта, түрэлтын халуурал (найралалгын дараахи сепсис) болон һаалтатай найралалга багтана.[11] Дэлхэй даяар жэрмэһэнэй 40% түлэблэгдөөгүй байна. Түлэблэгдөөгүй жэрмэһэлэлтын хахад абортын аргаар зогсоогдобо.[10] АНУ-да болоһон түлэблэгдөөгүй жэрмэһэлэлтын 60% тохёолдолдо эхэнэр хээлитэһэн һарада контрацепцептивые хэрэглэбэ.[12]

Юрэдөө, жэрмэһэн эхэнэр харууһалга доро байна.[13]

Түрэһэнэй урда хүгжэл

Other Languages
Afrikaans: Swangerskap
Akan: Nyinsɛn
Alemannisch: Schwangerschaft
aragonés: Emprenyatura
العربية: حمل
مصرى: حمل
অসমীয়া: গৰ্ভধাৰণ
asturianu: Embaranzu
azərbaycanca: Hamiləlik
تۆرکجه: حامیله‌لیک
беларуская (тарашкевіца)‎: Цяжарнасьць чалавека
Bahasa Banjar: Tian
বাংলা: গর্ভধারণ
བོད་ཡིག: མངལ་སྦུམ་པ།
brezhoneg: Dougerez
bosanski: Trudnoća
català: Embaràs
کوردی: دووگیانی
čeština: Těhotenství
Cymraeg: Beichiogrwydd
dansk: Graviditet
Ελληνικά: Εγκυμοσύνη
emiliàn e rumagnòl: Grevdànsa
English: Pregnancy
Esperanto: Gravedeco
español: Embarazo humano
eesti: Rasedus
euskara: Haurdunaldi
فارسی: بارداری
suomi: Raskaus
français: Grossesse
Gaeilge: Toircheas
Gàidhlig: Leatrom
galego: Embarazo
Avañe'ẽ: Tyeguasu
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Gurvachar vo Gorbhest‌ponn
ગુજરાતી: ગર્ભાવસ્થા
עברית: היריון
हिन्दी: गर्भावस्था
Fiji Hindi: Peet me baby
hrvatski: Trudnoća
Kreyòl ayisyen: Grosès
magyar: Terhesség
interlingua: Pregnantia
Bahasa Indonesia: Kehamilan
Igbo: Afọ ime
Ilokano: Panagsikog
íslenska: Meðganga
italiano: Gravidanza
日本語: 妊娠
Patois: Pregnansi
Basa Jawa: Mbobot
ქართული: ორსულობა
қазақша: Жүктілік
한국어: 임신
kurdî: Avisî
Кыргызча: Кош бойлуулук
Latina: Graviditas
Lëtzebuergesch: Schwangerschaft
Limburgs: Zwangersjap
lingála: Zémi
لۊری شومالی: آندومتر
lietuvių: Nėštumas
latviešu: Grūtniecība
македонски: Бременост
മലയാളം: ഗർഭം
монгол: Жирэмслэлт
Bahasa Melayu: Kehamilan
Dorerin Naoero: Ejeng
नेपाली: गर्भावस्था
Nederlands: Zwangerschap
norsk nynorsk: Svangerskap
Chi-Chewa: Pakati
occitan: Prensa
ਪੰਜਾਬੀ: ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ
Kapampangan: Pangabuktut
پنجابی: پریگنینسی
português: Gravidez
Runa Simi: Wiksayay
русиньскый: Тяж
sicilianu: Prinizza
Scots: Pregnancy
srpskohrvatski / српскохрватски: Trudnoća
Simple English: Pregnancy
slovenčina: Gravidita
slovenščina: Nosečnost
chiShona: Nhumbu
Soomaaliga: Uurka
shqip: Shtatzania
српски / srpski: Трудноћа
SiSwati: Kukhulelwa
Sesotho: Boimana
svenska: Graviditet
Kiswahili: Ujauzito
తెలుగు: గర్భం
Tagalog: Pagdadalantao
Türkçe: Gebelik
татарча/tatarça: Йөклелек
українська: Вагітність
اردو: حمل (طب)
oʻzbekcha/ўзбекча: Homiladorlik
vèneto: Graviansa
Tiếng Việt: Thai nghén
walon: Poirteure
Winaray: Pagbuburod
吴语: 担桑身
მარგალური: უხენობა
中文: 妊娠
Bân-lâm-gú: Ū-sin
粵語: 娠紀