Genski fond

Genski fond (eng. gene pool) je sveukupnost sgena i njihovih mogućih alela koji su prisutni u jednoj populaciji sa spolnim razmnožavanjem.[1][2]

Promjenama učestalosti genskih alela, odnosno brojnog odnosa pojedinačnih alela u na svakom lokusu genskog fonda neke populacije bavi se populacijska genetika.Sve evolucijski značajnije promjene u populaciji ostvaruju se na razini promjena u genetičkoj strukturi populacije, odnosno njenom genskom fondu. [3]

Bogat genski fond ukazuje na veliku gensku raznolikost, koja je u svezi s robusnim populacijama koje mogu preživiti djelovanje intenzivnog selekcijskog pritiska, odnosno prirodnjog odabiranja. Siromašna genska raznolikost (parenje jako srodnih jedinki i genetički drift (populacijsko usko grlo) mogu izazvati smanjenu adaptivnu vrijednost, tj. smanjenu mogućnost preživljavanja i povećanu mogućnost izumiranja. Iako genetički drift novih genskih mutacija , može prouzročiti povećanje fitnesa organizama, vjerojatnije će se fiksirati u malim populacijama.[4]

Time se objašnjava pojava neuobičajeno visokih ili niskih alelnih frekvencija u izolatima (u odnosu na veliku matičnu populaciju).Ako su sve jedinke u populaciji fenotipski istovjetne, za populaciju kažemo da je monomorfna. Ako jedinke različitih feno-genotipskih varijanti određene osobine, za njih se kaže da su polimorfne.Koncept genskog fonda, prvi je formulirao ruski genetičar Aleksandr Sergejevič Serebrovski, skovavši 1920-ih je naziv genofond. Iz bivšeg SSSR-a, u SAD je prenio ukrajinski genetičar Teodosij Grigorovič Dobžanski (Theodosius Dobzhansky), koji ga je preveo na engleski kao "gene pool",[5] izraz koji je čest i u većem dijelu neengleske literature.

U prirodnim populacijama, koje se označavaju i kao Mendelovske populacije, genski fond čini ukupan broj gena u spolnim ćelijama spolno zrelih jedinki, po temeljnom načelu populacija u genetičkoj ravnoteži da svaka jedinka u takvoj populaciji ima podjednake izglede da se pari sa bilo kojom jedinkom suprotnog pola u pripadajućoj populaciji (panmiksija). Prilikom tog parenja, svaki gamet jedne jedinke ima teorijski podjednaku šansu da se spoji sa bilo kojimdrugim gemetom jedinke suprotnog spola. Ako je to tako, onda i svaki gamet u populaciji ima podjednake izglede da se spoji sa bilo kojim drugim gametom u „svojoj“ populaciji. Sljedstveno tome, zbog svi prisutni geni u gametama pripadaju genskom fondu populacije.

Reference

  1. ^ Hadžiselimović R. (1986): Uvod u teoriju antropogeneze. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  2. ^ Berberović LJ., Hadžiselimović R. (1986): Rječnik genetike. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 86-01-00723-6.
  3. ^ Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  4. ^ Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-2-6.
  5. ^ Graham L. (2013): Lonely ideas: Can Russia compete? MIT Press, ISBN 978-0-262-01979-8
Other Languages
azərbaycanca: Genefond
български: Генофонд
বাংলা: জিন পুল
čeština: Genofond
dansk: Genpulje
Deutsch: Genpool
English: Gene pool
Esperanto: Genprovizo
español: Acervo génico
eesti: Genofond
فارسی: خزانه ژنی
suomi: Geenipooli
עברית: מאגר גנים
हिन्दी: जीन पूल
hrvatski: Genska zaliha
Kreyòl ayisyen: Patrimwàn ereditè
հայերեն: Գենոֆոնդ
Bahasa Indonesia: Lungkang gen
italiano: Pool genico
қазақша: Тектік қор
한국어: 유전자풀
Кыргызча: Генофонд
македонски: Генетски фонд
മലയാളം: ജീൻ പൂൾ
Bahasa Melayu: Takungan gen
Nederlands: Genenpoel
norsk nynorsk: Genforråd
norsk: Genbasseng
polski: Pula genowa
português: Fundo genético
română: Genofond
русский: Генофонд
Scots: Gene puil
srpskohrvatski / српскохрватски: Генски фонд
Simple English: Gene pool
српски / srpski: Генски фонд
svenska: Genpool
Türkçe: Gen havuzu
українська: Генофонд
Tiếng Việt: Vốn gen
中文: 基因庫