Sol Invictus

Штампаваны срэбраны дыск з выявай Sol Invictus, Рым, III стагоддзе ( Брытанскі Музей)

Sol Invictus (Непераможнае Сонца) - афіцыйны рымскі бог сонца, створанага імператарам Аўрэліянам у 274 годзе н.э. сонечнага культа. Яго культ пераўзыходзіў іншыя ўсходнія культы па важнасці аж да адмены язычніцтва пры Феадосія I. З'яўляецца агульнапрызнаным, што самым раннім надпісам, які звязвае непераможнага імператара з сонцам, з'яўляецца легенда на бронзавым арнаменце, датуемы па свайму стылю другім стагоддзем: INVENTORI LUCIUS SOLI INVICTO AUGUSTO [1].

Раней лічылася, што рымляне праводзілі фестываль сонца 25 снежня, называемы таксама Dies Natalis Solis Invicti («дзень нараджэння непераможнага сонца»). 25 снежня быў першым днём пасля зімовага сонцастаяння, калі было заметна павялічэнне святлавога дня. Цяпер з розных крыніц, якімі валодае сучасная навука, дастаткова вядомы толькі сонечныя ўрачыстасці, якія адзначаліся ў жніўні [2]. Sol Invictus быў пераіменаваны ў хрысціянскае свята Ражство Хрыстова ў IV стагоддзі н.э.

Назва Sol Invictus таксама прымянялася да некаторых іншых сонечных бажэств напрацягу гэтага перыяда. Назва Sol Invictus, якая не з'яўляецца пэўным імянем, з'яўляецца на манетах з часа ўзвышэння Сэпцімія Севера [3]. На солідах, адчакакненых пры Канстанціне, таксама як і на залатым медальёне часоў яго праўлення, адлюстраваны імператарскі бюст, сдвоены з Sol Invictus. На медальёне зроблены надпіс: INVICTUS CONSTANTINUS [4].

Хаця, пачынаючы з сярэдзіны другога стагоддзя, значная колькасць усходніх культаў практыкавалася сярод рымскіх легіёнаў неафіцыйна, толькі культ Sol Invictus быў афіцыйна адобраны і спецыяльна прадпісаны для арміі [5].

Выкарыстанне тэрміна

Назва Sol Invictus («Непераможнае Сонца») прымянялася, прынамсі, да трох розных бажэств у часы позняй Імперыі: да Геліягабала, які веў паходжанне з сірыйскай Эмесы, няўдачна выстаўленаму у якасці галоўнага бога афіцыйнага пантэона аднаіменным імператарам; да Мітры; і да Солу.

Практыкаваўся больш ранні, аграрны культ Sol Indiges («роднае сонца» ці «выкліканае сонца» - этымалогія і значэнне слова «indiges» з'яўляюцца прадметам дыскусіі).

іншыя мовы
Afrikaans: Sol Invictus
العربية: سول إنفكتوس
català: Sol Invictus
English: Sol Invictus
Esperanto: Sol Invictus
español: Sol Invictus
euskara: Sol Invictus
hrvatski: Sol Invictus
Հայերեն: Անհաղթ Արև
interlingua: Sol Invicte
Bahasa Indonesia: Sol Invictus
italiano: Sol Invictus
한국어: 솔 인빅투스
Latina: Sol invictus
Limburgs: Sol Invictus
македонски: Сол Инвиктус
Nederlands: Sol Invictus
norsk nynorsk: Sol Invictus
polski: Sol Invictus
português: Sol Invicto
srpskohrvatski / српскохрватски: Sol Invictus
Simple English: Sol Invictus
српски / srpski: Сол Инвиктус
Tagalog: Sol Invictus
українська: Sol Invictus