Хордавыя

Хордавыя
Branchiostoma lanceolatum.jpg
Ланцэтнік
Pigeon 2007-1.jpg
Шызы голуб
Carassius carassius Prague Vltava 1.jpg
Карась звычайны
20110425 German Shepherd Dog 8505.jpg
Сабака свойскі
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Chordata (Bateson, 1885)

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  158852
NCBI  7711
EOL  694
FW  33815; 273393

Хордавыя (Chordata) — тып другаснаротых жывёл, для якіх характэрна наяўнасць унутранага восевага шкілета ў выглядзе хорды, якая ў вышэйшых формаў замяняецца пазваночнікам.

Існаванне гэтага тыпу было абгрунтавана А. А. Кавалеўскім, які выявіў прынцыповае падабенства будовы ды развіцця бесчарапных і абалоннікаў з пазваночнымі жывёламі.

Асаблівасці будовы

Для ўсіх хордавых характэрны шэраг агульных рыс, якія адрозніваюць іх ад іншых жывёл:

  • Наяўнасць хорды — унутранага шкілета ў выглядзе храстковападобнага стрыжня, размешчанага ўздоўж спіннога боку цела жывёлы. Хорда — гэта апора, якая забяспечвае падтрыманне формы цела, яна мае эктадэрмальнае паходжанне і ўяўляе сабою пругкі стрыжань, абкружаны абалонкай са злучальнай тканкі. На стадыі зародка яна ёсць ва ўсіх хордавых жывёл. Толькі ў нямногіх хорда захоўваецца і ў дарослым стане. У большасці ж яна па меры росту і развіцця зародка паступова замяшчаецца больш трывалым касцявым пазваночнікам. Менавіта дзякуючы наяўнасці трывалага ўнутранага шкілета памеры і маса цела хордавых самыя вялікія сярод усіх існуючых жывёл.
  • Цэнтральная нервовая сістэма прадстаўлена нервовай трубкай, поласць якой запоўнена спіннамазгавой вадкасцю. У хрыбтовых жывёл яна ўтварае два аддзелы: галаўны і спінны мозг, на стадыі зародка яе пярэдні аддзел расшыраецца і пераўтвараецца ў галаўны мозг.
  • Стрававальная сістэма размяшчаецца пад хордай. Яе пярэдні аддзел — глотка — пранізаны парнымі адтулінамі — жабравымі шчылінамі. У пярвічнаводных хордавых яны захоўваюцца на працягу ўсяго жыцця, а у наземных — толькі на ранніх стадыях развіцця.
  • Крывяносная сістэма замкнутая. Сэрца размяшчаецца на брушным баку цела, пад хордай і стрававальнай трубкай.
іншыя мовы
Afrikaans: Rugstringdiere
Alemannisch: Chordatiere
አማርኛ: አምደስጌ
aragonés: Chordata
العربية: حبليات
অসমীয়া: ক'ৰডাটা
asturianu: Chordata
azərbaycanca: Xordalılar
башҡортса: Хордалылар
žemaitėška: Chuordėnē
беларуская (тарашкевіца)‎: Хордавыя
български: Хордови
भोजपुरी: कार्डेट
বাংলা: কর্ডাটা
brezhoneg: Chordata
bosanski: Hordati
буряад: Хүбшэтэн
català: Cordats
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cék-só̤h dông-ŭk
کوردی: مازەداران
čeština: Strunatci
Cymraeg: Cordog
dansk: Chordater
Deutsch: Chordatiere
Ελληνικά: Χορδωτά
English: Chordate
Esperanto: Ĥorduloj
español: Chordata
euskara: Kordatu
فارسی: طنابداران
føroyskt: Chordata
français: Chordata
Nordfriisk: Ragstringdiarten
Gaeilge: Chordates
Gàidhlig: Chordata
galego: Cordados
Gaelg: Chordata
客家語/Hak-kâ-ngî: Chit-sok thung-vu̍t
עברית: מיתרניים
हिन्दी: रज्जुकी
Fiji Hindi: Chordate
hrvatski: Svitkovci
Kreyòl ayisyen: Kòde
Հայերեն: Քորդավորներ
interlingua: Chordata
Bahasa Indonesia: Chordata
Ilokano: Kordata
íslenska: Seildýr
italiano: Chordata
日本語: 脊索動物
la .lojban.: skoselti'e
Basa Jawa: Chordata
ქართული: ქორდიანები
қазақша: Хордалылар
ಕನ್ನಡ: ಕಾರ್ಡೇಟ್
한국어: 척삭동물
Перем Коми: Мышксöнаэз
kernowek: Chordata
Кыргызча: Хордалуулар
Latina: Chordata
Lëtzebuergesch: Chordadéieren
Limburgs: Chordabieste
Ligure: Chordata
lietuvių: Chordiniai
latviešu: Hordaiņi
македонски: Хордови
മലയാളം: കോർഡേറ്റ
монгол: Хөвчтөн
Bahasa Melayu: Kordata
Malti: Chordata
Plattdüütsch: Ruggensnarendeerter
Nederlands: Chordadieren
norsk nynorsk: Ryggstrengdyr
Novial: Chordata
occitan: Chordata
ਪੰਜਾਬੀ: ਤੰਦਧਾਰੀ
polski: Strunowce
Piemontèis: Chordata
پنجابی: کورڈیٹ
português: Cordados
Runa Simi: Wasa tiwlliyuq
română: Cordate
русский: Хордовые
русиньскый: Хордовы
саха тыла: Хордалыктар
sicilianu: Chordata
Scots: Chordate
srpskohrvatski / српскохрватски: Svitkovci
Simple English: Chordate
slovenčina: Chordáty
slovenščina: Strunarji
српски / srpski: Хордати
Basa Sunda: Chordata
Kiswahili: Kodata
తెలుగు: కార్డేటా
тоҷикӣ: Танобдорон
Tagalog: Kordata
lea faka-Tonga: Monumanu filo siliva
Türkçe: Kordalılar
татарча/tatarça: Хордалылар
українська: Хордові
اردو: حبلیات
oʻzbekcha/ўзбекча: Xordalilar
West-Vlams: Chordabêestn
Winaray: Chordata
მარგალური: ქორდიანეფი
ייִדיש: כארדאטן
中文: 脊索动物
Bân-lâm-gú: Chek-soh tōng-bu̍t
粵語: 脊索動物