Сусвет

Сярэднявечнае ўяўленне аб будове Сусвету. Гравюра з кнігі К.Фламарыёна (Flammarion, Holzschnitt, Paris 1888, Kolorit: Heikenwaelder Hugo, Wien 1998)
Касмалогія
WMAP 2006 94 GHz temperature map.png
Аб'екты і працэсы, якія вывучаюцца
Назіраемыя працэсы
Тэарэтычныя пошукі

Сусвет — паняцце ў астраноміі і філасофіі, якое не мае строгага вызначэння. Яно падзяляецца на дзве прынцыпова адрозныя сутнасці: абстрактна (філасофскую) і матэрыяльную, даступную назіранням у цяперашні час або ў агляднай будучыні. Калі аўтар адрознівае гэтыя сутнасці, то паводле традыцый, першую называюць Сусветам, а другую — астранамічным Сусветам, або Метагалактыкай (у апошні час гэты тэрмін практычна выйшаў з ужывання). Сусвет з'яўляецца прадметам даследавання касмалогіі.

У гістарычным плане для абазначэння «ўсей прасторы» выкарыстоўваліся розныя словы, уключаючы эквіваленты і варыянты з розных моў, такія як «нябесная сфера», «космас», «свет». Выкарыстоўваўся таксама тэрмін «макракосмас», хоць ён прызначаны для вызначэння сістэм вялікага маштабу, уключаючы іх падсістэмы і часткі. Аналагічна, слова «мікракосмас» выкарыстоўваецца для абазначэння сістэм малога маштабу.

Любое даследаванне, любое назіранне, няхай гэта будзе назіранне фізіка за тым, як расколваецца ядро атама, дзіцяці за коткай або астранома, які вядзе назірання за далёкай-далёкай галактыкай, — усё гэта назіранне за Сусветам, дакладней, за асобнымі яго часткамі. Гэтыя часткі служаць прадметам вывучэння асобных навук, а Сусвету ў максімальна вялікіх маштабах, і нават Сусветам як адзіным цэлым займаюцца астраномія і касмалогія; пры гэтым пад Сусветам разумеецца або вобласць свету, ахопленая назіраннямі і касмічнымі эксперыментамі, або аб'ект касмалагічнfq экстрапаляцыі — фізічны Сусвет як цэлае[1].

іншыя мовы
Afrikaans: Heelal
Alemannisch: Universum
አማርኛ: ጠፈር
aragonés: Universo
العربية: فضاء كوني
ܐܪܡܝܐ: ܬܒܝܠ
مصرى: كون
asturianu: Universu
azərbaycanca: Kainat
башҡортса: Ғаләм
Boarisch: Wödall
žemaitėška: Vėsata
беларуская (тарашкевіца)‎: Сусьвет
български: Вселена
भोजपुरी: ब्रह्मांड
বাংলা: মহাবিশ্ব
brezhoneg: Hollved
bosanski: Svemir
буряад: Оршолон
català: Univers
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ṳ̄-dêu
нохчийн: Вселенни
کوردی: گەردوون
čeština: Vesmír
kaszëbsczi: Wszechswiat
Чӑвашла: Çут Тĕнче
dansk: Universet
Deutsch: Universum
Zazaki: Kainat
dolnoserbski: Uniwersum
Ελληνικά: Σύμπαν
English: Universe
Esperanto: Universo
español: Universo
eesti: Universum
euskara: Unibertsoa
فارسی: گیتی
føroyskt: Alheimurin
français: Univers
Nordfriisk: Åål
Frysk: Hielal
Gaeilge: An Chruinne
galego: Universo
Avañe'ẽ: Arapy
ગુજરાતી: બ્રહ્માંડ
客家語/Hak-kâ-ngî: Yî-chhiu
עברית: היקום
हिन्दी: ब्रह्माण्ड
Fiji Hindi: Sansaar
hrvatski: Svemir
Kreyòl ayisyen: Linivè
հայերեն: Տիեզերք
interlingua: Universo
Bahasa Indonesia: Alam semesta
Ilokano: Law-ang
ГӀалгӀай: Айлам
íslenska: Alheimurinn
italiano: Universo
日本語: 宇宙
Patois: Yunivoers
Basa Jawa: Jagat
ქართული: სამყარო
қазақша: Әлем
한국어: 우주
къарачай-малкъар: Болум
kurdî: Gerdûn
Кыргызча: Аалам
Latina: Universum
Lingua Franca Nova: Universo
Limburgs: Universum
Ligure: Universo
lumbaart: Ünivers
lietuvių: Visata
latviešu: Visums
македонски: Вселена
മലയാളം: പ്രപഞ്ചം
монгол: Орчлон
मराठी: विश्व
Bahasa Melayu: Alam semesta
Mirandés: Ouniberso
မြန်မာဘာသာ: စကြဝဠာ
Nāhuatl: Cemanahuac
Napulitano: Annevierzo
Plattdüütsch: Weltruum
Nedersaksies: Hielal
नेपाली: ब्रह्माण्ड
Nederlands: Heelal
norsk nynorsk: Universet
norsk: Universet
Novial: Universe
Nouormand: Eunivers
Diné bizaad: Yágháhookáán
occitan: Univèrs
ਪੰਜਾਬੀ: ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ
Kapampangan: Sikluban
Papiamentu: Universo
Pälzisch: Weltall
polski: Wszechświat
Piemontèis: Univers
پنجابی: کائنات
português: Universo
Runa Simi: Ch'askancha
Romani: Jegeya
română: Univers
русский: Вселенная
русиньскый: Весмір
sicilianu: Universu
Scots: Universe
سنڌي: ڪائنات
srpskohrvatski / српскохрватски: Svemir
සිංහල: විශ්වය
Simple English: Universe
slovenčina: Vesmír
slovenščina: Vesolje
chiShona: Denga neNyika
Soomaaliga: Koon
shqip: Gjithësia
српски / srpski: Свемир
Seeltersk: Al
Basa Sunda: Jagat
svenska: Universum
Kiswahili: Ulimwengu
தமிழ்: அண்டம்
తెలుగు: విశ్వం
тоҷикӣ: Коинот
ไทย: เอกภพ
Tagalog: Sansinukob
Türkçe: Evren
Xitsonga: Matilo
татарча/tatarça: Галәм
українська: Всесвіт
اردو: کائنات
oʻzbekcha/ўзбекча: Olam
vepsän kel’: Mir
Tiếng Việt: Vũ trụ
walon: Univiers
Winaray: Sangkalibutan
吴语: 宇宙
isiXhosa: Ihlabathi
მარგალური: ოქიანუ
ייִדיש: אוניווערס
中文: 宇宙
文言: 宇宙
Bân-lâm-gú: Ú-tiū
粵語: 宇宙