Сербія


Рэспубліка Сербія
Република Србија
Flag of Serbia.svgГерб Сербіі
Сцяг СербііГерб Сербіі
Europe-Serbia.svg
Гімн: «Боже правде»
Дата незалежнасці5 чэрвеня 2006 (ад Сербіі і Чарнагорыі)
Афіцыйная моваСербская
СталіцаБялград
Найбуйнейшыя гарадыБялград, Нові-Сад, Прышціна[1], Ніш
Форма кіраванняПарламенцкая рэспубліка
Прэзідэнт
Старшыня Улады
Томіслаў Нікаліч
Аляксандр Вучыч
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
113-я ў свеце
88.361 км²
0,13 (з Косавам)
Насельніцтва
• Ацэнка (2011)
• Перапіс (2002)
Шчыльнасць

7 243 007 )[2] чал. (100-я)
7.498.001 чал.
91,9 чал./км²  (112-я)
ВУП (ППЗ)
  • Разам (2011)
  • На душу насельніцтва

$78,869 млрд  (76-ы)
$10.642  (79-ы)
ВУП (намінал)
  • Разам (2011)
  • На душу насельніцтва

$45,064 млрд  (79-ы)
$6.080  (81-ы)
ІРЧП (2011)0,766 (59-ы)
ЭтнахаронімСербы
ВалютаСербскі дынар
Інтэрнэт-дамены.rs, .срб
Код ISORS
Тэлефонны код+381
Часавыя паясы+1
  1. Кантралюецца Косавам
  2. Census.gov Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (15 лістапада 2013). Архівавана з першакрыніцы 9 мая 2013. Праверана 9 мая 2013.

Се́рбія (сербск.: Србија [sř̩bija]), Рэспубліка Сербія (сербск.: Република Србија) — краіна, якая знаходзіцца ў паўночнай частцы Балканскага паўвострава на скрыжаванні цэнтральнай і паўднёва-ўсходняй Еўропы. Паводле дадзеных перапісу 2016 года насельніцтва Сербіі складае больш за 7 млн жыхароў. Сталіца краіны, горад Бялград з насельніцтвам больш за мільён чалавек, з’яўляецца адным з найбуйнейшых гарадоў у паўднёва-ўсходняй Еўропе.

Сербія, якае не мае выхаду да мора, мае сухапутныя межы з Венгрыяй на поўначы, Румыніяй і Балгарыяй на ўсходзе, Македоніяй на поўдні, Харватыяй, Босніяй і Герцагавінай і Чарнагорыяй на захадзе. Апроч таго, на захадзе ад краіны знаходзіцца спрэчная тэрыторыя часткова прызнанай рэспублікі Косава, суверэннасць якой Сербія не прызнае і якая на захадзе мяжуе з Албаніяй.

Пасля славянскіх міграцый на Балканы, якія пачаліся ў 6 стагоддзі, у эпоху ранняга сярэднявечча сербы стварылі некалькі дзяржаў. У 1217 годзе Каралеўства Сербія атрымала прызнанне з боку Рыма і Канстанцінопаля, а ў 1346 годзе яно дасягнула свайго піку, на кароткі час стаўшы Сербскім царствам. Да сярэдзіны 16 стагоддзя ўся сучасная тэрыторыя Сербіі была далучана да Асманскай імперыі, пасля чаго часткі краіны таксама ўваходзілі ў склад Габсбургскай імперыі, якая, узяўшы пад кантроль Ваяводзіну, пачала прасоўванне ў бок Цэнтральнай Сербіі ў канцы 17 стагоддзя. У пачатку 19 стагоддзя ў выніку сербскай рэвалюцыі была створана нацыянальная дзяржава, якая стала першай канстытуцыйнай манархіяй у рэгіёне, якая пазней павялічыла сваю тэрыторыю. Пасля катастрафічных страт у Першай сусветнай вайне і наступнага аб’яднання габсбургскай правінцыі Ваяводзіны з Сербіяй, якая разам з іншымі паўднёваславянскімі народамі стала сузаснавальніцай Югаславіі, якая існавала ў розных палітычных формах да югаслаўскіх войнаў 1990-х гадоў, якія мелі разбуральныя наступствы для рэгіёну. У 1992 годзе Сербія ўтварыла саюз з Чарнагорыяй, які распаўся ў 2006 годзе, калі Сербія зноў стала незалежнай краінай. У 2008 годзе Асамблея Косава, паўднёвай правінцыі Сербіі з албанскай этнічнай большасцю, абвясціў незалежнасць, што выклікала змешаную рэакцыю з боку міжнароднай супольнасці.

Сербія з’яўляецца членам Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, Савета Еўропы, Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе, Партнёрства дзеля міру, Арганізацыі чарнаморскага эканамічнага супрацоўніцтва і Цэнтральна-еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю. Як кандыдат на сяброўства дзяржава вядзе перамовы аб уступленні ў Еўрапейскі Саюз. Краіна знаходзіцца ў працэсе далучэння да Сусветнай гандлёвай арганізацыі і з’яўляецца нейтральнай дзяржавай у ваенным дачыненні. Сербія мае эканоміку з прыбыткам, вышэйшым за сярэдні, і дамінуючым сектарам паслуг. Краіна займае высокае месца ў рэйтынгах паводле індэксу сацыяльнага прагрэсу (45-е), глабальнага індэксу міру (48-е), адносна высокае месца ў рэйтынгу паводле індэксу развіцця чалавечага патэнцыялу (66-е) і з’яўляецца эканамічна ўмерана свабоднай краінай (77-е месца).

Змест

іншыя мовы
Acèh: Sèrbia
адыгабзэ: Сербие
Afrikaans: Serwië
Alemannisch: Serbien
አማርኛ: ሰርቢያ
aragonés: Serbia
Ænglisc: Serbia
العربية: صربيا
ܐܪܡܝܐ: ܣܪܒܝܐ
مصرى: صيربيا
asturianu: Serbia
авар: Сербия
Aymar aru: Sirwiya
azərbaycanca: Serbiya
تۆرکجه: صربیستان
башҡортса: Сербия
Boarisch: Serbien
žemaitėška: Serbėjė
Bikol Central: Serbya
беларуская (тарашкевіца)‎: Сэрбія
български: Сърбия
भोजपुरी: सर्बिया
Bislama: Serbia
བོད་ཡིག: སེར་བྷི་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সার্বিয়া
brezhoneg: Serbia
bosanski: Srbija
буряад: Серби
català: Sèrbia
Chavacano de Zamboanga: Serbia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Serbia
нохчийн: Серби
Cebuano: Serbya
Chamoru: Serbia
ᏣᎳᎩ: ᏒᏈᏯ
Tsetsêhestâhese: Serbia
کوردی: سربیا
corsu: Serbia
qırımtatarca: Sırbistan
čeština: Srbsko
kaszëbsczi: Serbskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срьбїꙗ
Чӑвашла: Серби
Cymraeg: Serbia
dansk: Serbien
Deutsch: Serbien
Zazaki: Sırbıstan
dolnoserbski: Serbiska
डोटेली: सर्बिया
ދިވެހިބަސް: ސާބިއާ
eʋegbe: Serbia
Ελληνικά: Σερβία
emiliàn e rumagnòl: Sèrbia
English: Serbia
Esperanto: Serbio
español: Serbia
eesti: Serbia
euskara: Serbia
estremeñu: Sérbia
فارسی: صربستان
Fulfulde: Serbiya
suomi: Serbia
Võro: Serbiä
føroyskt: Serbia
français: Serbie
arpetan: Sèrbie
Nordfriisk: Serbien
Frysk: Servje
Gaeilge: An tSeirbia
Gagauz: Serbiya
Gàidhlig: An t-Sèirb
galego: Serbia
Avañe'ẽ: Sévia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सर्बिया
Gaelg: Yn Serb
Hausa: Serbiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Serbia
Hawaiʻi: Seripia
עברית: סרביה
हिन्दी: सर्बिया
Fiji Hindi: Serbia
hrvatski: Srbija
hornjoserbsce: Serbiska
Kreyòl ayisyen: Sèbi
magyar: Szerbia
հայերեն: Սերբիա
interlingua: Serbia
Bahasa Indonesia: Serbia
Interlingue: Serbia
Igbo: Serbia
Ilokano: Serbia
Ido: Serbia
íslenska: Serbía
italiano: Serbia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓰᕐᐱᐊ
日本語: セルビア
Patois: Soerbia
la .lojban.: serbias
Basa Jawa: Sèrbi
ქართული: სერბეთი
Qaraqalpaqsha: Serbiya
Taqbaylit: Serbya
Адыгэбзэ: Сербиэ
Kabɩyɛ: Sɛɛribii
Kongo: Serbie
қазақша: Сербия
kalaallisut: Serbia
ಕನ್ನಡ: ಸೆರ್ಬಿಯ
한국어: 세르비아
Перем Коми: Сӧрбия
къарачай-малкъар: Сербия
Ripoarisch: Serbien
kurdî: Serbistan
коми: Сербия
kernowek: Serbi
Кыргызча: Сербия
Latina: Serbia
Ladino: Serbia
Lëtzebuergesch: Serbien
лезги: Сербия
Lingua Franca Nova: Serbia
Limburgs: Servië
Ligure: Serbia
lumbaart: Serbia
lingála: Serbia
لۊری شومالی: صئربئستان
lietuvių: Serbija
latgaļu: Serbeja
latviešu: Serbija
мокшень: Сербие
Malagasy: Serbia
олык марий: Сербий
Māori: Serbia
македонски: Србија
മലയാളം: സെർബിയ
монгол: Серби
मराठी: सर्बिया
Bahasa Melayu: Serbia
Malti: Serbja
Mirandés: Sérbia
မြန်မာဘာသာ: ဆားဘီးယားနိုင်ငံ
مازِرونی: صربستون
Dorerin Naoero: Terbiya
Napulitano: Serbia
Plattdüütsch: Serbien
Nedersaksies: Servië
नेपाली: सर्बिया
नेपाल भाषा: सर्बिया
Nederlands: Servië
norsk nynorsk: Serbia
norsk: Serbia
Novial: Serbia
Nouormand: Sèrbie
occitan: Serbia
Livvinkarjala: Serbii
Oromoo: Sarbiyaa
ଓଡ଼ିଆ: ସର୍ବିଆ
Ирон: Серби
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਰਬੀਆ
Pangasinan: Srbija
Papiamentu: Serbia
Picard: Serbie
पालि: सर्बिया
Norfuk / Pitkern: Serbya
polski: Serbia
Piemontèis: Serbia
پنجابی: سربیا
Ποντιακά: Σερβία
پښتو: سربيا
português: Sérvia
Runa Simi: Sirbya
rumantsch: Serbia
română: Serbia
armãneashti: Sãrghia
tarandíne: Serbie
русский: Сербия
русиньскый: Сербія
Kinyarwanda: Seribiya
संस्कृतम्: सर्बिया
саха тыла: Сербия
sardu: Sèrbia
sicilianu: Serbia
Scots: Serbie
davvisámegiella: Serbia
srpskohrvatski / српскохрватски: Srbija
Simple English: Serbia
slovenčina: Srbsko
slovenščina: Srbija
Gagana Samoa: Serbia
chiShona: Serbia
Soomaaliga: Seerbiya
shqip: Serbia
српски / srpski: Србија
Sranantongo: Srbiyakondre
SiSwati: ISebhiya
Sesotho: Serbia
Seeltersk: Serbien
Basa Sunda: Sérbia
svenska: Serbien
Kiswahili: Serbia
ślůnski: Syrbijo
தமிழ்: செர்பியா
తెలుగు: సెర్బియా
tetun: Sérvia
тоҷикӣ: Сербия
Türkmençe: Serbiýa
Tagalog: Serbia
Tok Pisin: Sebia
Türkçe: Sırbistan
Xitsonga: Serbia
татарча/tatarça: Сербия
chiTumbuka: Serbia
Twi: Serbia
reo tahiti: Terepia
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سېربىيە
українська: Сербія
اردو: سربیا
oʻzbekcha/ўзбекча: Serbiya
vèneto: Servia
vepsän kel’: Serbii
Tiếng Việt: Serbia
West-Vlams: Servië
Volapük: Särbän
Winaray: Serbia
Wolof: Seerbi
吴语: 塞尔维亚
მარგალური: სერბეთი
ייִדיש: סערביע
Yorùbá: Sérbíà
Vahcuengh: Serbia
Zeêuws: Servië
中文: 塞尔维亚
文言: 塞爾維亞
Bân-lâm-gú: Serbia
粵語: 塞爾維亞
isiZulu: ISerbiya