Салідарнасць (прафсаюз)

Лагатып і сцяг «Салідарнасці»: слова «Solidarność» з польскім сцяжком, «прымацаваным» да літары N.
Стачка ў Гданьскай верфі

Незалежны самакіроўны прафесійны саюз «Салідарнасць» (польск.: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy «Solidarność», скарочана NSZZ Solidarność) — незалежны прафесійны саюз працоўных, створаны ў верасні 1980 года ў Польшчы, які пасля перарос у шырокі грамадска-палітычны рух і зрабіў значны ўнёсак у барацьбу польскага народа з камуністычнымі ўладамі.

Паўстанне руху

Прафсаюз паходзіць са страйкавага руху працаўнікоў улетку 1980. З самага пачатку працоўны рух быў маральна падтрыманы такімі польскімі інтэлектуаламі, як Тадэвуш Мазавецкі, Яцэк Курань, Адам Міхнік, Ёжэф Тышнер ды іншымі прадстаўнікамі крытычна настроенай да камуністаў польскай інтэлігенцыі, а таксама каталіцкай царквой. Істотная практычная падтрымка страйкавага руху таксама надышла з краін Захаду: ЗША, ФРГ ды інш.

Прычынай вялікай хвалі маніфестацый стала падвышэнне цэн на мяса 1 ліпеня 1980 г. Спачатку страйкі мелі лакальны характар, але неўзабаве пашырыліся па ўсёй Польшчы. Повадам для выбуху страйку 14 жніўня на гданьскай верфі імя Леніна стаў загад дырэкцыі пра звальненне з працы кранаўшчыцы Ганны Валентыновіч, якая была сімвалічнай фігурай на ўсім Балтыйскім узбярэжжы яшчэ з часоў страйку 1970 г.

Адразу быў заснаваны страйкавы камітэт на чале з Лехам Валенсам. Камітэт высунуў патрабаванне з 21 палітычных, сацыяльных і эканамічных тэзаў, дзе цэнтральным пунктам была згода камуністычнай дзяржавы з існаваннем незалежных прафсаюзаў. Пасля доўгіх перамоў 31 жніўня камуністычны ўрад мусіў прыняць гэтую ўмову.

«Салідарнасць» стала першым у краінах савецкага блоку незалежным грамадскім рухам у форме прафесійнага саюза, які аб’яднаў пад лозунгам мірных змен прадстаўнікоў усіх слаёў грамадства. У шэрагі «Салідарнасці» ўвайшлі амаль 10 млн чалавек, кожны трэці дарослы паляк. Сярод іх былі нават сябры камуністычнай партыі Польшчы.

іншыя мовы
Afrikaans: Solidarność
azərbaycanca: Solidarnost
беларуская (тарашкевіца)‎: Салідарнасьць (прафсаюз)
brezhoneg: Solidarność
català: Solidarność
Deutsch: Solidarność
euskara: Solidarność
français: Solidarność
hornjoserbsce: Solidarność
Bahasa Indonesia: Solidarność
italiano: Solidarność
lietuvių: Solidarumas
नेपाल भाषा: सोलिड्यारिटी
Nederlands: Solidarność
português: Solidarność
română: Solidaritatea
sicilianu: Solidarność
srpskohrvatski / српскохрватски: Solidarnost (sindikat)
slovenščina: Solidarność
Kiswahili: Solidarity
Türkçe: Solidarność
Winaray: Solidaridad
中文: 團結工聯
Bân-lâm-gú: Solidarność