Рэйн

Рэйн
ням.: Rhein, фр.: Rhin, нідэрл.: Rijn
Самае вузкае месца на Рэйне
Самае вузкае месца на Рэйне
ВытокАльпы
Вышыня вытоку2412 м
ВусцеПаўночнае мора
Вышыня вусця0 м
Даўжыня1233 км
КраінаШвейцарыя, Ліхтэнштэйн, Аўстрыя, Германія, Францыя, Нідэрланды
Rheinsystem small internat.jpg

Рэйн (ням.: Rhein [райн], фр.: Rhin [рэн], нідэрл.: Rijn [рэйн]) — буйная рака ў Заходняй Еўропе. Працякае па тэрыторыі Швейцарыі, Ліхтэнштэйна, Аўстрыі, Германіі, Францыі, Нідэрландаў.

Даўжыня — 1233 км[1], плошча басейна — 185 тыс. км².

Бярэ пачатак у Альпах, працякае праз Бодэнскае возера, перасякае адгор'і Юры і Шварцвальда, пасля чаго цячэ па Верхнярэйнскай нізіне. У сярэднім цячэнні прарываецца праз Рэйнскія Сланцавыя горы. Ніжняя плынь — у межах Сярэднееўрапейскай раўніны, дзе рэчышча ў шматлікіх месцах агароджанае дамбамі. Упадае ў Паўночнае мора, утвараючы складаную дэльту.

Асноўныя прытокі: Некар, Лан, Майн, Рур (правыя); Аарэ, Мозель (левыя). У левы рукаў дэльты ўпадае рака Маас.

У вярхоўях — вяснова-летняй паводцы, у сярэднім і ніжнім цячэнні шматводная на працягу ўсяго года. Сярэдні выдатак — 2500 м³/с, гадавы сцёк каля 79 км³.

Рака суднаходная на 952 км, да горада Базель і па Бодэнскім возеры. Агульная даўжыня водных шляхоў у басейне Рэйна каля 3000 км.

Зліццё Рэйна і Мозеля ў нямецкім горадзе Кобленц (Бацька-Рэйн і маці-Мозель)

Літаральна назва ракі перакладаецца як «Плынь» (з кельцкай).

Паходжанне назвы =

Назву ракі рэканструююць як прагерманскае *Rīnaz. Да яго ўзыходзяць нямецкая, нідэрландская і англійская назвы ракі. Праз франкскае пасярэдніцтва былі запазычаны французская і іспанская назвы Рэйна. Назва ракі на індаеўрапейскім этапе рэканструюецца як *Reynos, ад кораня *rey- «цякчы, бегчы»[2], адкуль англ.: run, river, руск.: рака, рой, рынуцца, лунаць. Кельцкая/гальская назва ракі паходзяць з той жа індаеўрапейскай крыніцы, што і германскаея. Гідронім часта параўноўваюць з іншымі рачнымі назвамі, тыпу ракі Рэно ў Італіі (гідронім гальскага паходжання)[3]. Лацінскае Rhēnus і старажытнагрэчаскае Ρήνος (Rhēnos) запазычаны з кельцкай формы, бо адлюстроўваюць наяўнасць тыпова кельцкага пераходу -ei--ē-.

іншыя мовы
Afrikaans: Ryn
Alemannisch: Rhein
አማርኛ: ራይን ወንዝ
aragonés: Río Rin
Ænglisc: Rīn
العربية: راين
অসমীয়া: ৰাইন
asturianu: Ríu Rin
azərbaycanca: Reyn
تۆرکجه: راین چایی
башҡортса: Рейн
Boarisch: Rhein
žemaitėška: Reins
беларуская (тарашкевіца)‎: Райн
български: Рейн
भोजपुरी: राइन नदी
বাংলা: রাইন নদী
བོད་ཡིག: རེན་གཙང་པོ།
brezhoneg: Roen
bosanski: Rajna
буряад: Райн мүрэн
català: Rin
нохчийн: Рейн
Cebuano: Rin
کوردی: ڕاین
corsu: Renu
čeština: Rýn
Чӑвашла: Рейн
Cymraeg: Afon Rhein
dansk: Rhinen
Deutsch: Rhein
Zazaki: Royê Reni
dolnoserbski: Ryn
Ελληνικά: Ρήνος
English: Rhine
Esperanto: Rejno
español: Rin
eesti: Rein
euskara: Rhin
فارسی: راین (رود)
suomi: Rein
français: Rhin
arpetan: Rin
Nordfriisk: Rhein
Frysk: Ryn
Gaeilge: An Réin
galego: Río Rin
Avañe'ẽ: Ríno
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऱ्हायन
客家語/Hak-kâ-ngî: Rhine-hò
עברית: ריין
हिन्दी: राइन नदी
Fiji Hindi: Rhine Naddi
hrvatski: Rajna
hornjoserbsce: Ryn
magyar: Rajna
հայերեն: Հռենոս
interlingua: Fluvio Rheno
Bahasa Indonesia: Rhein
Interlingue: Rhen
Ilokano: Rin
Ido: Rheno
íslenska: Rín (fljót)
italiano: Reno
日本語: ライン川
Basa Jawa: Rhein
ქართული: რაინი
Taqbaylit: Asif n rayn
Kabɩyɛ: Rɛɛ pɔɔ
қазақша: Рейн
한국어: 라인강
Ripoarisch: Rhing
kurdî: Reyn
Кыргызча: Рейн
Latina: Rhenus
Lëtzebuergesch: Rhäin
лезги: Рейн
Lingua Franca Nova: Rio Reno
Limburgs: Rien
Ligure: Ren
lumbaart: Renu
lingála: Rein
lietuvių: Reinas
latviešu: Reina
मैथिली: राइन नदी
олык марий: Рейн
македонски: Рајна
മലയാളം: റൈൻ നദി
монгол: Райн мөрөн
Bahasa Melayu: Sungai Rhine
Mirandés: Riu Reno
မြန်မာဘာသာ: ရိုင်းမြစ်
Plattdüütsch: Rhien
Nedersaksies: Rien
नेपाल भाषा: राइन
Nederlands: Rijn
norsk nynorsk: Rhinen
norsk: Rhinen
Chi-Chewa: Mtsinje wa Rhine
occitan: Ren (fluvi)
Ирон: Рейн
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਈਨ ਦਰਿਆ
Pälzisch: Rhein
polski: Ren
Piemontèis: Ren
پنجابی: دریائے رائن
português: Rio Reno
Runa Simi: Rhein
rumantsch: Rain
română: Rin
tarandíne: Réne, jume
русский: Рейн
русиньскый: Рін
sicilianu: Renu
Scots: Rhine
سنڌي: رائن
srpskohrvatski / српскохрватски: Rajna
Simple English: Rhine River
slovenčina: Rýn
slovenščina: Ren
српски / srpski: Рајна
Seeltersk: Rhien
svenska: Rhen
Kiswahili: Rhine
ślůnski: Ryn (rzyka)
தமிழ்: ரைன் ஆறு
тоҷикӣ: Рейн
Türkmençe: Reýn
Tagalog: Ilog Rin
Türkçe: Ren Nehri
татарча/tatarça: Рейн
удмурт: Рейн
українська: Рейн
oʻzbekcha/ўзбекча: Reyn
vèneto: Reno
vepsän kel’: Rein
Tiếng Việt: Rhein
West-Vlams: Reyn
Winaray: Salog Rin
吴语: 莱茵河
მარგალური: რაინი
ייִדיש: ריין (טייך)
中文: 莱茵河
Bân-lâm-gú: Rhein Hô
粵語: 萊茵河