Опера

Опера
Вытокі:

Музычная драма

Месца і час узнікнення:

канец XVI стагоддзя, Італія

Разнавіднасці
Паджанры:

Вялікая опера, Камічная опера, Рамантычная опера, Опера-балет, Опера выратавання

Вытворныя:

Аперэта

Гл. таксама:

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі

Опера ( італ.: opera «справа, праца, работа», ад лац.: opera «праца, выраб, твор») — жанр тэатральных прадстаўленняў, у якім тэкст (які называецца лібрэта) спалучаеца з музыкай ( спевы і акампанемент) і сцэнічным дзеяннем з прымяненнем касцюмаў і дэкарацый. Опера — частка заходняй класічнай музычнай традыцыі. Прадстаўленні звычайна даюцца ў оперным тэатры з удзелам аркестра ці меншага музычнага ансамбля.

Гісторыя

Опера ўзнікла ў канцы XVI стагоддзя ў Італіі, як спроба групы навукоўцаў-гуманістаў, літаратараў і музыкантаў адрадзіць старажытнагрэчаскую трагедыю ў выглядзе dramma per musica, рэалізаванай у творчасці К. Мантэвердзі (« Арфей», « Арыядна» і іншыя) у пачатку 17 стагоддзя. У 18 стагоддзі опера набыла прыкметы класіцызму, а кампазітары неапалітанскай опернай школы ( Алесандра Скарлаці) пачалі оперу-серыю. У Францыі ўзнікла лірычная трагедыя ( Ж.-Б. Люлі, Ж.-Ф. Рама). У Англіі оперы ствараў Генры Пёрсел, у Германіі — Р. Кайзер. У Іспаніі фарміраваўся жанр народнай оперы — сарсуэлы.

Імкненне наблізіць оперу да ідэй асветнікаў стала асновай опернай рэформы Х.-В. Глюка, прывяло да фарміравання камічнай оперы, баладнай оперы (Англія), оперы-буф (Італія), оперы-комік (Францыя), зінгшпілю і інш. Вяршыняй развіцця оперы ў 18 стагоддзі стала творчасць Вольфганга Амадэя Моцарта.

Працэс абнаўлення оперы ажывіўся пад уплывам ідэй рамантызму ў Італіі ( Л. Керубіні, Д. Расіні, Гаэтана Даніцэці і, асабліва, Джузэпэ Вердзі), Германіі ( К. М. Вебер, пазней — Рыхард Вагнер), Францыі ( Д. Меербер).

У другой палове 19 стагоддзя пачалося ўзмацненне тэндэнцый рэалізму ў французскай лірычнай оперы ( Ш. Гуно, Ж. Маснэ), італьянскаму верызме ( П. Р. Леанкавала, збольшага Джакама Пуччыні і Дж. Вердзі), у творчасці расійскіх кампазітараў ( М. Глінка, А. Даргамышскі, А. Барадзін, Ц. Кюі, А. Рубінштэйн, М. Рымскі-Корсакаў, М. Мусаргскі, Пётр Чайкоўскі, Сяргей Рахманінаў і іншыя), прадстаўнікоў польскай ( С. Манюшка), украінскай ( С. Гулак-Арцёмаўскі, М. Лысенка), чэшскай ( А. Дворжак, Б. Смятана, Л. Яначэк) і іншых музычных культур.

У XX стагоддзі з'яўляюцца новыя аўтары опер — імпрэсіяністаў ( К. Дэбюсі, К. Шыманоўскі, экспрэсіяністы ( А. Берг, А. Шэнберг часткова — Р. Штраус), неакласіцысты (Ф. Бузоні, Ігар Стравінскі, Паўль Гіндэміт). Важкі ўклад у развіццё жанру оперы зрабілі Джордж Гершвін, Сяргей Пракоф'еў, Дзмітрый Шастаковіч, Кшыштаф Пендэрэцкі і іншыя.

іншыя мовы
Afrikaans: Opera
Alemannisch: Oper
aragonés: Opera
asturianu: Ópera
azərbaycanca: Opera
башҡортса: Опера
Boarisch: Oper
žemaitėška: Uopera
беларуская (тарашкевіца)‎: Опэра
български: Опера
brezhoneg: C'hoarigan
bosanski: Opera (muzika)
буряад: Дуури
català: Òpera
کوردی: ئۆپێرا
čeština: Opera
Чӑвашла: Опера
Cymraeg: Opera
dansk: Opera
Deutsch: Oper
Zazaki: Opera
Ελληνικά: Όπερα
English: Opera
Esperanto: Opero
español: Ópera
eesti: Ooper
euskara: Opera
فارسی: اپرا
suomi: Ooppera
français: Opéra
Gaeilge: Ceoldráma
贛語: 歌劇
Gàidhlig: Opra
galego: Ópera
עברית: אופרה
Fiji Hindi: Opera
hrvatski: Opera
Հայերեն: Օպերա
Bahasa Indonesia: Opera
Ilokano: Opera
Ido: Opero
íslenska: Ópera
italiano: Opera
日本語: オペラ
Patois: Apra
Basa Jawa: Opera
ქართული: ოპერა
ಕನ್ನಡ: ಒಪೇರ
한국어: 오페라
Кыргызча: Опера
Lëtzebuergesch: Oper
Limburgs: Opera
lietuvių: Opera
latviešu: Opera
олык марий: Опера
македонски: Опера
മലയാളം: ഓപ്പറ
монгол: Дуурь
मराठी: ऑपेरा
Bahasa Melayu: Opera
မြန်မာဘာသာ: အော်ပရာဇာတ်ပွဲ
Nāhuatl: Opera
नेपाल भाषा: ओपेरा
Nederlands: Opera (muziek)
norsk nynorsk: Opera
norsk: Opera
occitan: Opèra
Livvinkarjala: Ouperu
ਪੰਜਾਬੀ: ਓਪੇਰਾ
Picard: Opéra
polski: Opera
پنجابی: اوپیرا
پښتو: اوپرا
português: Ópera
Runa Simi: Taki aranway
română: Operă
русский: Опера
русиньскый: Опера
sicilianu: Cantanti lìrici
Scots: Opera
srpskohrvatski / српскохрватски: Opera
සිංහල: ඔපෙරා
Simple English: Opera
slovenčina: Opera
slovenščina: Opera
shqip: Opera
српски / srpski: Опера
Seeltersk: Oper
Basa Sunda: Opera
svenska: Opera
Kiswahili: Opera
ślůnski: Uopera
தமிழ்: ஆப்பெரா
тоҷикӣ: Опера
Tagalog: Opera
Türkçe: Opera
татарча/tatarça: Опера
українська: Опера
اردو: اوپرا
oʻzbekcha/ўзбекча: Opera
vepsän kel’: Oper
Tiếng Việt: Opera
Volapük: Lop
walon: Operå
Winaray: Opera
吴语: 歌剧
ייִדיש: אפערע
中文: 歌剧
Bân-lâm-gú: Opera
粵語: 歌劇