Нью-Дэлі

Сталічны горад
Нью-Дэлі
नई दिल्ली
Delhi Montage.jpg
Злева направа зверху ўніз: Храм Лотаса, Брама Індыі, Склеп Хумаюна, Конахт плэйс, Храм Акшардхам

Delhi Montage.jpg

Краіна
Каардынаты
Глава
Arvind Kejriwal [d]
Заснаваны
Сталічны горад з
Плошча
42,7  км²
Водныя аб'екты
Насельніцтва
295 тыс. чалавек ( 2001)
Шчыльнасць
9.294 чал./км²
Часавы пояс
Паштовыя індэксы
110001
Афіцыйны сайт
Нью-Дэлі на карце Індыі
Нью-Дэлі (Індыя)
Нью-Дэлі

Нью-Дэлі ( хіндзі: नई दिल्ली, англ.: New Delhi), горад у Індыі, сталіца краіны. У Нью-Дэлі размяшчаецца федэральны ўрад Індыі і ўрад Нацыянальнай сталічнай тэрыторыі Дэлі.

Горад заснаваны 15 снежня 1911 як адна з дзевяці частак Дэлі. Планіроўку горада выканалі вядучыя брытанскія архітэктары пачатку 20 стагоддзя Эдвін Лачанс і Герберт Бэйкер. Урачыста адкрыты 13 лютага 1931 віцэ-каралём Індыі. Горад вядомы сваімі шырокімі добра азелененымі бульварамі і шматлікімі архітэктурнымі помнікамі.

Плошча горада 42,7 км². Насельніцтва 0,3 млн. чалавек, у агламерацыі 13,8 млн. чал.

Гісторыя

Нью-Дэлі размяшчаецца на поўдзень ад Старога горада, пабудаванага магольскім імператарам Шах Джаханам. Пры гэтым Нью-Дэлі ляжыць на легендарным месцы сямі старажытных гарадоў і, такім чынам, на яго тэрыторыі знаходзіцца мноства гістарычных помнікаў, такіх як астранамічная абсерваторыя Джантар-Мантар і сады Лодзі.

Калькута была сталіцай Індыі падчас брытанскага каланіяльнага панавання да 1911. У адрозненне ад размешчанай на ўсходнім узбярэжжы краіны Калькуты, Дэлі знаходзіцца бліжэй да геаграфічнага цэнтра Індыі і больш прыдатны для месца базіравання кіраўнічых структур.

Пасля набыцця Індыяй незалежнасці ў 1947, Нью-Дэлі была нададзеная абежаваная аўтаномія, кіраўнік горада ў рангу галоўнага камісара прызначаўся ўрадам краіны. У 1956 Дэлі атрымаў статус саюзнай тэрыторыі, адпаведна, галоўны камісар быў заменены на лейтэнанта-губернатара. У 1991 Канстытуцыяй Індыі Саюзная тэрыторыя Дэлі была пераўтворана ў Нацыянальную сталічную тэрыторыю Дэлі. Горад кіруецца на прынцыпах дыярхіі: урад тэрыторыі займаецца ўсімі пытаннямі, акрамя пытанняў юстыцыі і аховы парадку, якія знаходзяцца ў кампетэнцыі федэральнага ўрада.

іншыя мовы
Acèh: New Dèlhi
Afrikaans: Nieu-Delhi
Alemannisch: Neu-Delhi
አማርኛ: ኒው ዴሊ
aragonés: Nueva Delhi
Ænglisc: Nīwe Delhi
العربية: نيودلهي
مصرى: نيودلهى
asturianu: Nueva Delhi
azərbaycanca: Yeni Dehli
башҡортса: Нью-Дели
žemaitėška: Naujasės Delės
беларуская (тарашкевіца)‎: Нью-Дэлі
български: Ню Делхи
भोजपुरी: नई दिल्ली
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নুৱা দিল্লী
brezhoneg: New Delhi
bosanski: New Delhi
català: Nova Delhi
Chavacano de Zamboanga: Nueva Delhi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sĭng Delhi
нохчийн: Нью-Дели
Cebuano: New Delhi
کوردی: نیوودێھلی
corsu: New Delhi
qırımtatarca: Nyu Deli
čeština: Nové Dillí
Cymraeg: Delhi Newydd
dansk: New Delhi
Deutsch: Neu-Delhi
Zazaki: Delhiyo Newe
dolnoserbski: Nowe Delhi
ދިވެހިބަސް: ނިއުދިއްލީ
Ελληνικά: Νέο Δελχί
English: New Delhi
Esperanto: Nov-Delhio
español: Nueva Delhi
eesti: New Delhi
euskara: New Delhi
estremeñu: Nueva Delhi
فارسی: دهلی نو
suomi: New Delhi
Võro: New Delhi
français: New Delhi
Frysk: Nij-Delly
Gaeilge: Nua-Deilí
Gàidhlig: New Delhi
galego: Nova Deli
Avañe'ẽ: Ndéli Pyahu
Gaelg: Delhi Noa
Hausa: New Delhi
客家語/Hak-kâ-ngî: Sîn Delhi
עברית: ניו דלהי
हिन्दी: नई दिल्ली
Fiji Hindi: New Delhi
hrvatski: New Delhi
Kreyòl ayisyen: Niou Deli
Հայերեն: Նյու Դելի
interlingua: Nove Delhi
Bahasa Indonesia: New Delhi
Interlingue: Nov-Delhi
Ilokano: New Delhi
íslenska: Nýja Delí
italiano: Nuova Delhi
Patois: Nyuu Deli
Basa Jawa: New Delhi
ქართული: ნიუ-დელი
Qaraqalpaqsha: Nyu Dehli
Taqbaylit: New Delhi
kalaallisut: New Delhi
ಕನ್ನಡ: ನವ ದೆಹಲಿ
한국어: 뉴델리
कॉशुर / کٲشُر: نٔو دیلحۍ
Kurdî: Delhiya Nû
Кыргызча: Нью-Дели
Ladino: Mueva Delhi
Lëtzebuergesch: Nei-Delhi
Ligure: Neuva Delhi
lumbaart: New Delhi
lietuvių: Naujasis Delis
latviešu: Ņūdeli
Malagasy: New Delhi
Māori: New Delhi
македонски: Њу Делхи
മലയാളം: ന്യൂ ഡെൽഹി
монгол: Шинэ Дели
Bahasa Melayu: New Delhi
Mirandés: Nuoba Deli
မြန်မာဘာသာ: နယူးဒေလီမြို့
эрзянь: Нью-Дели ош
مازِرونی: نو دهلی
Nāhuatl: Yancuic Delhi
Nederlands: New Delhi
norsk nynorsk: New Delhi
norsk: New Delhi
occitan: Nòva Delhi
Ирон: Нью-Дели
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
Kapampangan: New Delhi
Papiamentu: New Delhi
polski: Nowe Delhi
Piemontèis: New Delhi
پنجابی: نئی دلی
پښتو: نوي ډیلي
português: Nova Deli
Runa Simi: Musuq Dilhi
română: New Delhi
русский: Нью-Дели
संस्कृतम्: नवदेहली
саха тыла: Саҥа Дели
sicilianu: Nova Delhi
Scots: New Delhi
sámegiella: New Delhi
srpskohrvatski / српскохрватски: Nju Delhi
Simple English: New Delhi
slovenčina: Naí Dillí
slovenščina: New Delhi
chiShona: New Delhi
Soomaaliga: New Delhi
shqip: New Delhi
српски / srpski: Њу Делхи
svenska: New Delhi
Kiswahili: New Delhi
тоҷикӣ: Ню-Дели
Türkmençe: Nyu-Dehli
Tagalog: New Delhi
Türkçe: Yeni Delhi
татарча/tatarça: Yaña Dähli
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يېڭى دېھلى
українська: Нью-Делі
اردو: نئی دہلی
oʻzbekcha/ўзбекча: Nyu Deli
vepsän kel’: Uz' Deli
Tiếng Việt: New Delhi
Volapük: Nai Dilli
Winaray: New Delhi
მარგალური: ნიუ-დელი
ייִדיש: ניי דעלי
Yorùbá: Delhi Titun
Vahcuengh: Moq Dwzlij
中文: 新德里
Bân-lâm-gú: Sin Delhi
粵語: 新德里