Навуковы метад

Верыфікацыя

Навуко́вы ме́тад — сукупнасць асноўных спосабаў атрымання новых ведаў у рамках любой навукі.

Метад уключае ў сябе спосабы даследавання феноменаў, сістэматызацыю, карэктыроўку новых і атрыманых раней ведаў. Высновы робяцца з дапамогай правіл і прынцыпаў разважання на аснове эмпірычных (назіраных і вымераных) дадзеных аб аб'екце. Базай атрымання дадзеных з'яўляюцца назіранні і эксперыменты. Для тлумачэння назіраных фактаў высоўваюцца гіпотэзы і будуюцца тэорыі, на падставе якіх фармулююцца высновы і здагадкі. Атрыманыя прагнозы правяраюцца эксперыментам або зборам новых фактаў.

Важным бокам навуковага метаду, яго неад'емнай часткай для любой навукі, з'яўляецца патрабаванне аб'ектыўнасці, выняткоўвалае суб'ектыўнае тлумачэнне вынікаў. Не павінны прымацца на веру якія-небудзь сцвярджэнні, нават калі яны зыходзяць ад аўтарытэтных навукоўцаў. Для забеспячэння незалежнай праверкі, праводзіцца дакументаванне назіранняў, забяспечваецца даступнасць для іншых навукоўцаў усіх зыходных дадзеных, мэтодык і вынікаў даследаванняў. Гэта дазваляе не толькі атрымаць дадатковае пацверджанне шляхам узнаўлення эксперыментаў, але і крытычна ацаніць ступень адэкватнасці (валіднасці) эксперыментаў і вынікаў у дачыненні да правяранай тэорыі.

іншыя мовы
العربية: منهج علمي
беларуская (тарашкевіца)‎: Навуковы мэтад
български: Научен метод
bosanski: Naučna metoda
čeština: Vědecká metoda
Esperanto: Scienca metodo
فارسی: روش علمی
հայերեն: Մեթոդ
interlingua: Methodo scientific
Bahasa Indonesia: Metode ilmiah
Interlingue: Method scientific
日本語: 科学的方法
Basa Jawa: Métodhe èlmiah
қазақша: Ғылыми әдіс
한국어: 과학적 방법
македонски: Научен метод
Bahasa Melayu: Kaedah saintifik
नेपाल भाषा: वैज्ञानिक तवः
norsk nynorsk: Vitskapleg metode
Norfuk / Pitkern: Saientifik methud
srpskohrvatski / српскохрватски: Naučna metoda
Simple English: Scientific method
slovenčina: Vedecká metóda
slovenščina: Znanstvena metoda
српски / srpski: Naučna metoda
українська: Науковий метод
中文: 科学方法
粵語: 科學方法