Манаполія

Манаполія (ад грэч.: μονο (mono) — адзін і грэч.: πωλέω (poleo) — прадаю) — выключнае (манапольнае) права ў якой-небудзь сферы дзейнасці дзяржавы, арганізацыі, фірмы і г.д. У эканоміцы манаполія з’явілася, калі манархі даравалі вызначанаму купцу (рамесніку, цэху) прывілей на вытворчасць або гандаль вызначаным таварам. У неакласічным падыходзе эканамічнай тэорыі, манаполія — адзін з выглядаў рынкавых структур, якія характарызуюць наступныя ўмовы канкурэнтнай барацьбы паміж фірмамі галіны ва ўмовах рынку:

  • існуе адзін прадавец унікальнага тавара, гэта значыць тавар не мае блізкіх заменнікаў, і яго продажам займаецца толькі адна фірма;
  • існуюць непераадольныя або цяжкапераадольныя ўваходныя бар’еры ў дадзеную галіну (на рынак дадзенага тавара), такія як эфект маштабу (неабходнасць вялізных капіталаўкладанняў для вядзення гаспадарчай дзейнасці ў дадзенай галіне), перавага манапаліста (выключная ўласнасць на патэнты або кантроль над сыравінай), нядобрасумленная канкурэнцыя і інш.

Фірма, якая працуе на рынку ва ўмовах манаполіі, кантралюе рынак (галіну) цалкам або ў значнай ступені. Антыманапольнае заканадаўства шматлікіх краін разглядае занятак адной фірмай 30-70 % рынку як манапольнае становішча на рынку і ўводзіць розныя санкцыі — рэгуляванне коштаў, прымусовы падзел фірмы і г. д.Існуе паняцце натуральнай і штучнай манаполій.Як прыклад натуральнай манаполіі можна разглядаць службы газу, метрапалітэн, паслугі каналізацыі і г. д. Гэта значыць сітуацыя, калі наяўнасць больш за аднаго пастаўшчыка для дадзенай паслугі (тавара) не ўяўляецца магчымым або нерацыянальна.Варыянт штучнай манаполіі — сітуацыя, калі на рынак, да прыкладу дзяржавай, выводзіцца структура, якая на 100 % пакрывае запатрабавання рынку або імкнецца да гэтага (укртэлеком, дойчатэлеком і г. д.)

  • Гл. таксама

Гл. таксама

  • Дэманапалізацыя
  • Алігаполія
  • Алігапсонія
  • Манапсонія
  • Аліганомія
  • Інтэграваныя бізнес-групы
  • Трагедыя антыабшчын
  • Федэральная антыманапольная служба
  • Паліполія


іншыя мовы
Afrikaans: Monopolie
العربية: احتكار
مصرى: احتكار
asturianu: Monopoliu
azərbaycanca: İnhisar
беларуская (тарашкевіца)‎: Манаполія
български: Монопол
Bahasa Banjar: Kuluh
bosanski: Monopol
català: Monopoli
čeština: Monopol
Cymraeg: Monopoli
dansk: Monopol
Deutsch: Monopol
Ελληνικά: Μονοπώλιο
English: Monopoly
Esperanto: Monopolo
español: Monopolio
eesti: Monopol
euskara: Monopolio
فارسی: انحصار
suomi: Monopoli
føroyskt: Einahandil
français: Monopole
Gaeilge: Monaplacht
galego: Monopolio
עברית: מונופול
हिन्दी: एकाधिकार
hrvatski: Monopol
magyar: Monopólium
հայերեն: Մենաշնորհ
interlingua: Monopolio
Bahasa Indonesia: Pasar monopoli
íslenska: Einokun
italiano: Monopolio
日本語: 独占
한국어: 독점
Latina: Monopolium
Lëtzebuergesch: Monopol
Lingua Franca Nova: Monopolio
lietuvių: Monopolija
latviešu: Monopols
македонски: Монопол
मराठी: एकाधिकार
Bahasa Melayu: Monopoli
Nederlands: Monopolie
norsk nynorsk: Monopol
norsk: Monopol
occitan: Monopòli
polski: Monopol
پښتو: انحصار
português: Monopólio
română: Monopol
русский: Монополия
Scots: Monopoly
سنڌي: ھڪھٽي
srpskohrvatski / српскохрватски: Monopol
Simple English: Monopoly
slovenčina: Monopol ponuky
slovenščina: Monopol
shqip: Monopoli
српски / srpski: Монопол
svenska: Monopol
Kiswahili: Uhodhisoko
தமிழ்: ஏகபோகம்
Tagalog: Monopolyo
Türkçe: Tekel
українська: Монополія
oʻzbekcha/ўзбекча: Monopoliya
ייִדיש: מאנאפאל
中文: 垄断
文言: 壟斷
Bân-lâm-gú: To̍k-chiàm
粵語: 壟斷