Карл Шпітэлер

Карл Шпітэлер
Carl spitteler 1905.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:24 красавіка 1845(1845-04-24)[1][2][…]
Месца нараджэння:
Дата смерці:29 снежня 1924(1924-12-29)[4][2][…] (79 гадоў)
Месца смерці:
Грамадзянства:
Альма-матар:
Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:паэт, пісьменнік
Жанр:паэзія, проза і п'еса
Мова твораў:нямецкая[2]
Узнагароды:
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Карл-Фрыдрых Георг Шпітэлер[5] (ням.: Carl Friedrich Georg Spitteler) вядомы пад псеўданімам Карл-Фелікс Тандэм (ням. Carl Felix Tandem) (24 красавіка 1845, Лісталь — 29 снежня 1924, Люцэрн) — швейцарскі паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1919) «За непараўнальны эпас „Алімпійская вясна“».

Вывучаў права і тэалогію ва ўніверсітэтах Базеля, Цюрыха, Гайдэльберга. У 1871—79 жыў у Расіі.

Пісаў на нямецкай мове. У эпічнай паэме ў прозе «Праметэй і Эпіметэй» (1880—81) назіраецца перапляценне матываў антычнай міфалогіі і новых касмалагічных ідэй. Абстрактна-алегарычны характар мае зборнік эпічна-фантастычных паэм «Экстрамундан» (1883), пасля якога пісьменнік эвалюцыяніраваў у бок рэалістычна-псіхалагічнага метаду (драмы «Парламенцёр», 1889; «Славалюб», 1892; навелы зборніка «Фрыдлі-скандаліст», 1891; аповесці «Густаў. Ідылія», 1892; «Лейтэнант Конрад», 1898). Паэтычным зборнікам «Матылькі» (1889) і «Балады» (1896) уласцівы памяркоўна-эксперыментальны характар. Галоўныя яго творы — вершаваны эпас «Алімпійская вясна» (1900—05, перапрацаванае выданне 1910), у якім узнята тэма ўзаемаадносін мастака і ўлады, і сімвалісцкі раман «Імага» (1906). Аўтар прац па літаратуразнаўстве, эстэтыцы, перапрацовак народных балад, аўтабіяграфічнай прозы і інш.

Развіваючы класічны стыль і ідэалістычны кірунак у нямецкамоўнай літаратуры, прапанаваў арыгінальны варыянт эпічнага апавядання, які меў у перайначаны варыянтах працяг і ў літаратуры XX стагоддзя. Яго творчасць была адзначана крытыкамі, а таксама Фрыдрыхам Ніцшэ, які рэкамендаваў яго на пасаду рэдактара мюнхенскага часопіса «Кунстварт» («Мастацкі агляд»).

  • Зноскі

Зноскі

  • 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  • 3,0 3,1 Carl Spitteler // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.
  • 4,0 4,1 4,2 Шпиттелер Карл // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  • Напісанне імя і прозвішча ў адпаведнасці з БЭ ў 18 т. Т.17. — Мн., 2003. — С. 459.
  • іншыя мовы
    aragonés: Carl Spitteler
    العربية: كارل شبيتلر
    azərbaycanca: Karl Şpitteler
    беларуская (тарашкевіца)‎: Карл Шпітэлер
    български: Карл Спителер
    čeština: Carl Spitteler
    Ελληνικά: Καρλ Σπίτελερ
    Esperanto: Carl Spitteler
    español: Carl Spitteler
    français: Carl Spitteler
    hrvatski: Carl Spitteler
    Bahasa Indonesia: Carl Spitteler
    italiano: Carl Spitteler
    lietuvių: Carl Spitteler
    македонски: Карл Шпителер
    Plattdüütsch: Carl Spitteler
    Nederlands: Carl Spitteler
    norsk nynorsk: Carl Spitteler
    português: Carl Spitteler
    română: Carl Spitteler
    slovenčina: Carl Spitteler
    српски / srpski: Карл Шпителер
    Kiswahili: Carl Spitteler
    Türkçe: Carl Spitteler
    українська: Карл Шпіттелер
    oʻzbekcha/ўзбекча: Carl Spitteler
    Tiếng Việt: Carl Spitteler
    Yorùbá: Carl Spitteler
    Bân-lâm-gú: Carl Spitteler