Другая япона-кітайская вайна (1937—1945)

Япона-кітайская вайна (1937—1945)
Асноўны канфлікт: Другая сусветная вайна
Bundesarchiv Bild 183-U1002-502, Japanisch-Chinesischer Krieg.jpgЯпонскія войскі ў наваколлях Даньяна.
Снежань 1937
Дата7 ліпеня 19379 верасня 1945 (малаважныя ваенныя сутыкненні з 1931)
МесцаКітай
ПрычынаАгрэсіўная палітыка Японіі
Нагода: абстрэл японцамі Моста Марка Пола
ВынікАператыўная перамога Японіі. Стратэгічны вынік: Паражэнне Японіі, перамога Кітая.
ЗменыПерадача Кітайскай рэспубліцы Тайваня і Пескадорскіх астравоў
Праціўнікі
Сцяг Тайваня Кітайская рэспублікаСцяг Японскай імперыі Японская імперыя
Камандуючыя
Commander-in-Chief Flag of the Republic of China.svg Чан Кайшы
Flag of the Republic of China Army.svg Чэнь Чэн
Flag of the Republic of China Army.svg Янь Сішань
Flag of the Republic of China Army.svg Фэн Юйсян
Flag of the Republic of China Army.svg Лі Цзунжэнь
Flag of the Republic of China Army.svg Сюэ Юэ
Flag of the Republic of China Army.svg Бай Чунсі
Flag of the Republic of China Army.svgFlag of the Chinese Communist Party.svg Чжу Дэ
Flag of the Republic of China Army.svgFlag of the Chinese Communist Party.svg Е Цін
Flag of the Republic of China Army.svgFlag of the Chinese Communist Party.svg Маа Цзэдун
Flag of the Republic of China Army.svgСцяг ЗША (48 зорак) Дж. Стылвел
Flag of Korea (1882–1910).svg Кім Гу
Flag of the Japanese Emperor.svg Хірахіта
Flag of Japan (1870–1999).svg Фумімара Каноэ
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Хідэкі Тадзё
Japan Kouzoku Flag 16ben.svg Прынц Кан'ін Катахіта
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Іванэ Мацуі
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Хадзімэ Сугіяма
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Сюнроку Хата
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Ёсідзіра Умэдзу
Flag of the Emperor of Manchukuo.svg Пу І
Flag of China (1912–1928).svg Ван Кэмінь
Flag of China (1912–1928).svg Інь Жугэн
Flag of the Dadao Municipal Government of Shanghai.svg Су Сівэнь
Menjiang Flag 1945.svg Ёнданванчуг
Menjiang Flag 1945.svgFlag of the Mengjiang.svg Дэ Ван Дэмчыгдонраў
Menjiang Flag 1945.svgFlag of the Mengjiang.svg Лі Шаўсінь
Flag of Chanan.svg Юй Піньцын
Flag of Chanan.svg Ду Юньюй
Flag of Jinbei.svg Ся Гун
Flag of Reformed Government of the Republic of China.svg Лян Хунчжы
Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg Ван Цзінвэй
Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg Чэнь Гунбо
Страты
3 211 420 ваенных забітымі[1],
7 750 000 усяго[1]

17 530 000 мірных жыхароў забітымі

380 000 ваенных[2]
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы
 
Япона-кітайская вайна (1937—1945)
Перадгісторыя канфлікту
Маньчжурыя (1931—1932) (Мукдэн Нэньцзян Хэйлунцзян Цзіньчжоу Харбін) • Шанхай (1932) Маньчжоу-го Жэхэ • Сцяна • Унутраная Манголія (Суюань)
Першы этап (ліпень 1937 — кастрычнік 1938)
Мост Лугаўцяа • Пекін-Цяньцзінь • Чахар • Шанхай (1937) (Склад Сыхан) • Чыг. Бэйпін—Ханькоу • Чыг. Цяньцзінь-Пукоу • Таюань (Пінсінгуань  · Сінькоу)  · Нанкін • Сюйчжоу · Тайэрчжуан • Пн.-У.Хэнань (Ланьфэн) •Амой • Чунцын • Ухань (Ваньцзялін) • Кантон
Другі этап (кастрычнік 1938 — снежань 1941)
(Хайнань)Наньчан(Рака Сюшуй)Суйсянь і Цзапян(Шаньтоу)Чанша (1939)Пд. Гуансі(Куньлуньская цясніна) — Зімнее наступленне — (Уюань)Цзааян і ІчанБітва ста палкоў — Пн. В'етнам — Ц. Хубэй — Пд.Хэнань — З. Хубэй (1941) — ШангааПаўднёвая ШаньсіЧанша (1941)
Трэці этап (снежань 1941 — верасень 1945)
Чанша (1942) — Бірманская дарога — (Таунгу)(Енангяунг)Чжэцзян-ЦзянсіСалуін — Чунцынская кампанія — З. Хубэй (1943) — Пн.Бірма-З.Юньнань — Чандэ«Іці-Го»(Ц.Хэнань — Чанша (1944) — Гуйлінь-Лючжоу) — Хэнань-Хубэй — З.ХэнаньЗ.Хунань — Гуансі (1945)
Савецка-японская вайна
 Прагляд гэтага шаблона Ціхаакіянскі тэатр ваенных дзеянняў Другой сусветнай вайны

КітайПёрл-ХарбарТайланд •Бірма •Малайя •Ганконг •Філіпіны (1941–1942) •Гуам •Уэйк •Галандская Ост-Індыя •Партугальскі ТыморАўстралія •Новая Гвінея •Сінгапур •Індыйскі акіян •Рэйд на Токіа •Саламонавы астравы •Каралавае мора •Мідуэй •Алеуцкія астравы •Андаманскія астравы •Гілберта і Маршалавы астравы •Філіпіны (1944–1945) •Марыянскія астравы •Барнэа •Рукю •Маньчжурыя •Паўднёвы Сахалін •Сэйсін •Юкі •Расін •Курылы

Япона-кітайская вайна (19371945, іначай[3] 19311945) - вайна між Кітаем і Японіяй, якая працягвалася з 7 ліпеня 1937 (але часам лічыцца, што гэтая вайна пачалася з японскім уварваннем у Маньчжурыю 18 верасня 1931) да жніўня 1945 (скончылася разам з капітуляцыяй Японіі ў 2-й сусв. вайне).

Нягледзячы на тое, што абедзве дзяржавы вялі перыядычныя баявыя дзеянні з 1931 года, поўнамаштабная вайна разгарнулася ў 1937 годзе і скончылася капітуляцыяй Японіі ў 1945. Вайна стала следствам імперыялістычнага курсу Японіі на палітычнае і ваеннае панаванне ў Кітаі для захопу велізарных сыравінных рэзерваў і іншых рэсурсаў, які праводзіўся на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў. У той жа час, рост кітайскага нацыяналізму і пашырэнне ідэі самавызначэння (як кітайскага, так і іншых народаў былой імперыі Цын) зрабілі ваеннае сутыкненне непазбежным. Да 1937 года бакі сутыкаліся ў спарадычных баях, так званых «інцыдэнтах», таму што абодва бакі па шматлікіх прычынах устрымліваліся ад развязвання татальнай вайны. У 1931 годзе адбылося ўварванне ў Маньчжурыю (таксама вядомае як «Мукдэнскі інцыдэнт»). Апошнім з падобных інцыдэнтаў стаў інцыдэнт на Лугаўцяа — абстрэл японцамі моста Марка Пола 7 ліпеня 1937 года, які адзначыў афіцыйны пачатак поўнамаштабнай вайны паміж дзвюма краінамі.

З 1937 па 1941 гады Кітай ваяваў, абапіраючыся на дапамогу ЗША і СССР, зацікаўленых у зацягванні Японіі ў «балота» вайны ў Кітаі. Пасля нападу японцаў на Пёрл-Харбар Другая япона-кітайская вайна стала часткай Другой сусветнай вайны.

іншыя мовы
客家語/Hak-kâ-ngî: Chûng-koet Khong-ngit Chan-chên
日本語: 日中戦争
한국어: 중일 전쟁
srpskohrvatski / српскохрватски: Drugi japansko-kineski rat
Simple English: Second Sino-Japanese War
文言: 抗戰
粵語: 抗日戰爭