Гальфстрым

Схема цячэння Гальфстрым
Тэрмічная карта Гальфстрыма ва ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Крыніца: НАСА.

Гальфстры́м (ад англ. gulf stream — цячэнне з заліва) — цёплае марское цячэнне ў Атлантычным акіяне. Працягам Гальфстрыма з'яўляецца Паўночна-Атлантычнае цячэнне. З-за Гальфстрыма краіны Еўропы, што прылягаюць да Атлантычнага акіяна, адрозніваюцца больш лагодным кліматам, у адрозненні ад рэгіёнаў на аналагічнай геаграфічнай шыраце: масы цёплай вады грэюць паветра, што праходзіць над імі, а заходнія ветры пераносяць яго на Еўропу.

Апісанне

Гальфстрым цягнецца на 10 тысяч кіламетраў ад паўвострава Фларыда да Вялікай Ньюфаўндлендскай банкі (уласна гальфстрым) і далей да астравоў Шпіцберген і Новая Зямля (Паўночна-Атлантычнае цячэнне).

Фарміруецца ў паўночнай частцы Фларыдскага праліва як сцёкавае цячэнне Мексіканскага заліва, рухаецца на поўнач уздоўж узбярэжжа Паўночнай Амерыкі, жывіцца водамі Паўночнага Пасатнага і Гвіянскага цячэнняў. На поўдзень (у Фларыдскім праліве) Гальфстрым мае шырыню 75 км, таўшчыню патоку 700-800 м, скорасць да 10 км/гадз, тэмпература вады на паверхні ад 24 да 28°С, расход вады каля 25 мільёнаў м³/с (у 20 разоў перавышае расход усіх рэк зямнога шара). У акіяне Гальфстрым злучаецца з Антыльскім цячэннем і на 38° паўночнай шыраты яго ягі расход дасягае 82 мільёнаў м³/с. Каля Вялікай Ньюфаўндлендскай банкі шырыня складае 200 км, тэмпература вады на паверхні ад 10 да 20°С; скорасць да 4 км/гадз, каля берагоў Еўропы — 0,4-0,7 км/гадз. Сярэднегадавая салёнасць — 36-36,4%, максімальная - 36,5% на глыбіні 200 м. Да паўднёвай ускраіны Вялікай Ньюфаўндлендскай банкі да Гальфстрыма падыходзіць з поўначы халоднае Лабрадорскае цячэнне, на мяжы з якім адбываецца перамешванне і апусканне паверхневых вод. У сістэму Гальфстрыма ўваходзяць адгалінаванні Паўночна-Атлантычнага цячэння - Нарвежскае цячэнне, Ірмінгера цячэнне і Нардкапскае цячэнне.

Гальфстрым аказвае значны ацяпляльны ўплыў на клімат, гідралагічныя і біялагічныя ўмовы паўночнай часцы Атлантычнага акіяну і Паўночны Ледавіты акіян, а таксама на клімат Еўропы.

іншыя мовы
العربية: تيار الخليج
azərbaycanca: Qolfstrim cərəyanı
башҡортса: Гольфстрим
Boarisch: Goifstrom
беларуская (тарашкевіца)‎: Гальфстрым
български: Гълфстрийм
bosanski: Golfska struja
čeština: Golfský proud
Чӑвашла: Гольфстрим
Deutsch: Golfstrom
English: Gulf Stream
Esperanto: Golfa Marfluo
suomi: Golfvirta
føroyskt: Golfstreymurin
français: Gulf Stream
Frysk: Golfstream
עברית: זרם הגולף
hrvatski: Golfska struja
Հայերեն: Գոլֆստրիմ
Bahasa Indonesia: Gelombang Teluk
íslenska: Golfstraumurinn
ქართული: გოლფსტრიმი
қазақша: Гольфстрим
한국어: 멕시코 만류
Кыргызча: Гольфстрим
lietuvių: Golfo srovė
latviešu: Golfa straume
македонски: Голфска струја
नेपाल भाषा: गल्फ स्ट्रीम
Nederlands: Golfstroom
norsk nynorsk: Golfstraumen
português: Corrente do Golfo
русский: Гольфстрим
саха тыла: Гольфстрим
srpskohrvatski / српскохрватски: Golfska struja
slovenčina: Golfský prúd
slovenščina: Zalivski tok
српски / srpski: Голфска струја
svenska: Golfströmmen
Kiswahili: Mkondo wa Ghuba
Türkçe: Gulf Stream
українська: Гольфстрім
Tiếng Việt: Hải lưu Gulf Stream
West-Vlams: Golfstrôom