Візантыя

Візантыйская імперыя
лац.: IMPERIUM·ROMANORUM
грэч.: Βασιλεία Ῥωμαίων

Vexilloid of the Roman Empire.svg
330 — 1453[1]


Blason Empire Latin de Constantinople.svg
 
Flag of None.svg
 
Komnenos-Trebizond-Arms.svg
 
Flag of None.svg
 
Fictitious Ottoman flag 2.svg
Palaeologoi eagle XV c.png


Знак Палеалогаў. XV ст.
Byzantine Empire animated.gif
Змяненне межаў Візантыйскай імперыі
СталіцаКанстанцінопаль
Мова(ы)лацінская, грэчаская
Рэлігіяправаслаўе
Грашовая адзінкасолід, візантыйская манета, дукат
Плошча4,5 000 000 кв.км. у 6 стагоддзі пры Юстыніяне Вялікім.
Насельніцтваад 35 000 000 (VI стагоддзе) да 5 000 000 (1281 год)
Форма кіраванняманархія
Дынастыябольш за 20 дынастый
Пераемнасць
Рымская імперыя
Асманская імперыя

Усходняя Рымская імперыя, Візанты́йская імпе́рыя, Візанты́я (грэч.: Βασιλεία Ρωμαίων — Рымская імперыя) — колішняя дзяржава на тэрыторыі ўсходняй часткі падзеленай Рымскай імперыі, існавала з часу раздзялення Рымскай імперыі (395) да падзення Канстанцінопаля і захопу яго Асманскай імперыяй (1453). Назвы Візантыя, візантыйскі пачалі ўжываць у Венецыі ў часы гуманізму ўжо пасля падзення Усходняй Рымскай імперыі. Жыхары дзяржавы лічылі сябе рамеямі, а сваю дзяржаву — працягам Рымскай імперыі, мовай адміністрацыі напачатку існавання дзяржавы была лацінская, з VII ст.грэчаская мова. Заходнія крыніцы таксама называюць Візантыйскую імперыю «Раманія». Цягам большай часткі яе гісторыі шматлікія з заходніх сучаснікаў называлі яе «імперыя грэкаў» праз панаванне ў ёй грэчаскага насельніцтва і культуры. У Старажытнай Русі яе таксама звычайна называлі «грэчаскім царствам», а яе сталіцу — «Царградам».

Сталіцай Візантыі на працягу ўсёй гісторыі быў Канстанцінопаль, адзін з буйнейшых гарадоў сярэдневяковага свету. Найбольшыя тэрыторыі імперыя кантралявала пры імператары Юстыніяне I. Адгэтуль дзяржава паступова пачала губляць землі пад націскм варварскіх каралеўстваў і ўсходнееўрапейскіх плямёнаў. Пасля арабскіх заваяванняў імперыя займала толькі тэрыторыю Грэцыі і Малай Азіі. Некаторае ўзмацненне IXXI стагоддзях змянілася сур'ёзнымі стратамі, распадам краіны пад ударам крыжакоў і згубай пад націскам туркаў-сэльджукаў і туркаў-асман.

іншыя мовы
Afrikaans: Bisantynse Ryk
azərbaycanca: Bizans İmperiyası
žemaitėška: Bizantėjė
беларуская (тарашкевіца)‎: Бізантыйская імпэрыя
qırımtatarca: Bizans İmperiyası
Чӑвашла: Висанти
Esperanto: Bizanca imperio
eesti: Bütsants
Võro: Bütsants
français: Empire byzantin
Nordfriisk: Uaströömsk Rik
客家語/Hak-kâ-ngî: Tûng Lò-mâ Ti-koet
Fiji Hindi: Byzantine Samrajya
hrvatski: Bizant
interlingua: Imperio Byzantin
Bahasa Indonesia: Kekaisaran Romawi Timur
Кыргызча: Византия
Lingua Franca Nova: Impero Bizantian
Limburgs: Byzantijns Riek
lumbaart: Impero Bizantin
لۊری شومالی: بیزانس
lietuvių: Bizantija
македонски: Византија
Bahasa Melayu: Empayar Byzantine
Malti: Biżantini
مازِرونی: بیزانس
Napulitano: Impero Bizantino
Plattdüütsch: Byzantiensch Riek
Nedersaksies: Byzantiense Riek
Nederlands: Byzantijnse Rijk
norsk nynorsk: Austromarriket
Ποντιακά: Ρωμανίαν
português: Império Bizantino
rumantsch: Imperi bizantin
tarandíne: 'Mbere Bizzandine
русский: Византия
русиньскый: Візантьска ріша
srpskohrvatski / српскохрватски: Bizantsko Carstvo
Simple English: Byzantine Empire
slovenčina: Byzantská ríša
slovenščina: Bizantinsko cesarstvo
тоҷикӣ: Византия
татарча/tatarça: Византия империясе
oʻzbekcha/ўзбекча: Vizantiya imperiyasi
West-Vlams: Byzantyns Ryk
მარგალური: ბიზანტია
Bân-lâm-gú: Tang Lô-má Tè-kok