Анры Філіп Петэн

Анры Філіп Петэн
Philippe Pétain (en civil, autour de 1930).jpg
 
Партыя:
Адукацыя:
  • Сен-Сір[d]
Дзейнасць:палітык, дыпламат, ваенны
Веравызнанне:Каталіцкая царква
Нараджэнне:24 красавіка 1856(1856-04-24)[1][2][…]
Смерць:23 ліпеня 1951(1951-07-23)[4][2][…] (95 гадоў)
Пахаванне:
  • Порт-Жуанвіль[d]
Бацька:Omer-Venant Pétain[d]
Маці:Clotilde Legrand[d]
Жонка:Annie Pétain[d]
Дзеці:
 
Узнагароды:
Order of St. George, 4th class ордэн Святога Міхаіла і Святога Георгія кавалер Вялікага крыжа ордэна Ганаровага легіёна вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна камандор ордэна Ганаровага Легіёна афіцэр Ордэна Ганаровага легіёна кавалер ордэна Ганаровага Легіёна Order of Charles III ордэн Белага Арла Médaille militaire Croix de guerre 1914–1918

Inter-Allied Victory Medal 1914–1918[d]

Médaille commémorative de la guerre 1914–1918 Colonial Medal Distinguished Service Medal

маршал Францыі[d] (21 лістапада 1918)

Godfather promotion of Special Military School of Saint-Cyr[d]

вялікі магістр ордэна Ганаровага легіона[d]

Order of the Star of Karađorđe Крыж Храбрых

крыж Свабоды

Royal Order of Cambodia Order of the Dragon of Annam Virtuti Militari

Анры́ Філі́п Петэ́н (фр.: Henri Philippe Pétain; 24 красавіка 1856 — 23 ліпеня 1951) — французскі ваенны і палітычны дзеяч. Кіраўнік калабарацыянісцкага ўрада Вішы падчас Другой сусветнай вайны.

  • Другая сусветная вайна і супрацоўніцтва з Германіяй
  • Зноскі

Другая сусветная вайна і супрацоўніцтва з Германіяй

Маршал Анры Філіп Петэн вітае Адольфа Гітлера у Монтуар-сюр-ле-Луар 24 кастрычніка 1940.

17 мая 1940 года, праз тыдзень пасля пачатку нямецкага наступу на Захадзе, Петэн быў прызначаны намеснікам старшыні ва ўрадзе Поля Рэйно. У чэрвені 1940 пасля разгрому Францыі ў Другой сусветнай вайне Петэн, якому тады было ўжо 84 гады, ўзначаліў як прэм'ер-міністр калябарацыянісцкі ўрад (рэжым Вішы). Маршал асабіста сустрэўся з Гітлерам 24 кастрычніка 1940, забяспечыў яму поўную падтрымку і з таго часу кіраваў паўднёвай часткай Францыі (паўночная была акупаваная немцамі). Сам тэрмін «калабарацынізм» (літар. Супрацоўніцтва) належыць Петэну, які заклікаў нацыю, у радыёзвароце 30 кастрычніка 1940, супрацоўнічаць (фр.: collaborer) з акупантамі. Урад Петэна кантраляваў таксама калоніі, хоць паступова калоніі Францыі адмовіліся яму падпарадкоўвацца (1940 — Французская Экватарыяльная Афрыка і ціхаакіянскія тэрыторыі; 1941 — Сірыя і Ліван; 1942 — Мадагаскар) і прызналі лонданскі ўрад генерала дэ Голя.

Маршал Петэн быў абвешчаны нацыянальным сходам у горадзе Вішы 10 ліпеня 1940 «кіраўніком Французскай дзяржавы» (фр.: Chef d'État Français) і надзелены дыктатарскімі паўнамоцтвамі: яму былі перададзеныя правы ўсіх галін улады скасаванай Трэцяй Рэспублікі. У далейшым ён выдаваў указы з гэтым тытулам, да якога быў далучаны маршальскі. Акрамя таго, ён, як французскія прэзідэнты, традыцыйна быў са-князем Андоры. Урад Петэна быў прызнана большасцю дзяржаў, у тым ліку ЗША і СССР. Першапачаткова ён узначальваў урад сам, але потым у 1942 прызначыў прэм'ер-міністрам П'ера Лаваля. Пасля таго, як у лістападзе 1942 германскія войскі акупавалі ўсю Францыю, вішысцкі ўрад працягваў існаваць, але ўлада яго стала амаль чыста намінальнай.

іншыя мовы
aragonés: Philippe Pétain
العربية: فيليب بيتان
беларуская (тарашкевіца)‎: Анры Філіп Пэтэн
български: Филип Петен
brezhoneg: Philippe Pétain
čeština: Philippe Pétain
Ελληνικά: Φιλίπ Πεταίν
Esperanto: Philippe Pétain
فارسی: فیلیپ پتن
français: Philippe Pétain
Gàidhlig: Philippe Pétain
Bahasa Indonesia: Philippe Pétain
íslenska: Philippe Pétain
Basa Jawa: Philippe Petain
Lëtzebuergesch: Philippe Pétain
latviešu: Filips Petēns
македонски: Филип Петен
Bahasa Melayu: Henri-Philippe Petain
Nederlands: Philippe Pétain
پنجابی: فلپ پیٹن
português: Philippe Pétain
srpskohrvatski / српскохрватски: Philippe Pétain
slovenčina: Philippe Pétain
slovenščina: Philippe Pétain
српски / srpski: Филип Петен
татарча/tatarça: Анри Филипп Петэн
українська: Філіпп Петен
Tiếng Việt: Philippe Pétain