Амазонкі

Параненая Амазонка (Капіталійскі музей)
Бітва грэкаў з амазонкамі
Геракл і амазонкі

Амазонкі (стар.-грэч.: ἀμαζόνες) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі народ, які складалі выключна жанчыны, якія не мелі пры сабе мужчын, выпраўляліся ў паходы на чале з царыцай і ўтварылі асаблівую ваенную дзяржаву. Па сваіх ваенных якасцях сярэдняя амазонка значна пераўзыходзіла воіна-мужчыну.

Пайшлі ад бога Арэса і Гармоніі. Дзеля памнажэння свайго роду ўступалі ў сувязь з мужчынамі іншых народаў. Народжаных хлопчыкаў яны адсылалі да бацькоў, дзяўчынак пакідалі пры сабе і гадавалі з іх новых амазонак.

Назва «амазонкі» паходзіць ад грэчаскага ἀμαζός і тлумачыцца як «бязгрудая» — не літаральна, а іншасказальна, што азначае іх адрозненне ад іншых жанчын[1]. Паводле міфаў, дзеля зручнасці выкарыстання лука амазонкам яшчэ ў дзяцінстве выпальвалі правую грудзь.

Апісанне

Паводле міфа, амазонкі жылі на ўзбярэжжы Чорнага мора, паблізу рэк Фермадонт і Ірыс (цяпер Эшыльырмак, тэрыторыя сучаснай Турцыі). Гісторык А. Б. Снісарэнка лічыць, што арэал племя практычна супадаў з контурамі турэцкіх вілаетаў Амасья (магчыма, гэта тапонім мае дачыненне да назвы племені) і Самсун. Адсюль амазонкі здзеснівалі паходы ў Азію. Паводле міфа, яны пабудавалі Эфес, Смірну і іншыя гарады.

Міфалагічная традыцыя вызначае ”сляды” існавання амазонак ад Эўбеі і Беотыі да Танаіса і нават Каспія[2].

Плутарх паведамляе, быццам амазонкі (верагодней, жанчыны-воіны з племя маскутаў) жывуць у той частцы Каўказскага хрыбта, якая прасціраецца да Гірканскага (Каспійскага) мора (вобласць Мазкута, якая прасціралася ўздоўж Каспійскага ўзбярэжжа ад утокі Куры да ракі Самур), а ў некаторыя эпохі - ад Дзярбента (Чола, ці Чора, - па якіх вобласць насіла таксама і гэтую назву), што яны не з’яўляюцца непасрэднымі суседзямі албанаў (протаскіфскіх каўказскіх аланаў), што іх аддзяляюць ад албанаў гелы і легі (карэнныя каўказскія плямёны). З албанамі яны быццам сустракаюцца штогод цягам двух месяцаў, пасля чаго вяртаюцца ў сваю краіну, дзе жывуць без мужчынскай супольнасці.

іншыя мовы
العربية: أمازونيات
azərbaycanca: Amazonlar
български: Амазонки
brezhoneg: Amazonezed
нохчийн: Амазонкаш
corsu: Amazoni
čeština: Amazonky
Чӑвашла: Амазонсем
dansk: Amazone
Deutsch: Amazonen
Zazaki: Amazoni
Ελληνικά: Αμαζόνες
English: Amazons
Esperanto: Amazonoj
eesti: Amatsoonid
français: Amazones
עברית: אמזונה
hrvatski: Amazonke
magyar: Amazonok
interlingua: Amazon
Bahasa Indonesia: Suku Amazon
italiano: Amazzoni
日本語: アマゾーン
ქართული: ამორძალები
қазақша: Амазонкалар
한국어: 아마조네스
Кыргызча: Амазонкалар
Latina: Amazones
lietuvių: Amazonės
latviešu: Amazones
македонски: Амазонки
Nederlands: Amazonen
norsk nynorsk: Amasone
norsk: Amasoner
română: Amazoane
русский: Амазонки
Scots: Amazons
srpskohrvatski / српскохрватски: Amazonke
Simple English: Amazons
slovenščina: Amazonke
shqip: Amazona
српски / srpski: Амазонке
svenska: Amasoner
Tagalog: Mga Amazona
Türkçe: Amazonlar
українська: Амазонки
اردو: ایمیزن
Tiếng Việt: Chiến binh Amazon
Winaray: Amazona
中文: 亞馬遜人
Bân-lâm-gú: Amazon