Al-Qaeda

An bandera kan al-Qaeda

An Al-Qaeda (/ælˈkaɪdə/ al-KY-də or /ælˈkeɪdə/ al-KAY-də; Arabic: القاعدة‎, al-qāʿidah, "an kampo"), na sinusurat man al-Qaida o kun minsan a[-Qa'ida, sarong militanteng Islamikong grupo na tinogdas sa pag'ultan kan Agosto 1988 asin kahurihan kan 1989. [1] Ini nag'ooperar komo sarong network nin multinasyunal, daing-estadong hokbo asin komo saro man na movimiento kan mga radikal na Sunni Muslim na naghohorot nin pang-kinabanon na jihad.

An Al-Qaeda inaatake mga militar y siring man mga sibilyan na target sa iba-ibang nasyon. Mga prominente kaining pag'aatake iyo idtong Septyembre 11 sa Nueba York asin sa Washington, D.C. kan 2001. An gobyerno kan Amerika nagresponde sa atake kaini paagi nin pagbungsod kan inaapod nindang Gera laban sa Terorismo. An al-Qaeda sige pa an pagtalubo sa mga dekada poon 2001 hanggan 2011.[2]

An gaweng parati kaini kaiba na diyan an mga "suicide attack" (pag'atake na pati sinda tuyong napagadan) asin an pagbobomba kan mga target na durungan dawa sa iba-ibang lugar ini.


An mga ideologo sa al-Qaeda minamawot an kumpletong paglungkas kan kadagaan Moslem sa anoman na impluensya nin dayuhan, asin an pagpatindog nin bagong Islamikong califato. Mga pagtubod pang iba na rinirimposan kaini iyo na igwa daang alyado nin Kristiyano asin mga Hudyo na nagkokomplotan na rumpagon an relihiyon na Islam.[3] Ini nahihiling (daa) sa maliwanag asin maimbong na relasyon kan Estados Unidos asin Israel. Siring man, an paggadan sa mga sibilyan asin sa mga tawong mayong kaaram-aram sa ipiglalaban ninda, tugot man sa pagjijihad.

An al-Qaeda responsible man sa pagsotsot asin paggatong sa iriwal kan mga Muslim mansana [4] An grupong ini dai maako-ako an arin man na mga Muslim na an pana'naw asin pagtubod dai nag'aayog sa pagtubod kan mga moslem na Sunni, mala ta "takfir", sarong porma nin "ekskomunikasyon", an sinasapaw sa mga ini kan mga Sunni. An mga lider kan al-Qaeda minimirar an mga Shia asin mga Sufi na mga eretiko nanggad, y daing pagpakundangan na inaatake an mga mezquita asin pagtiripon kaini.[5]


Organisasyon

An pilosopiya nin pagpadalagan kan Al-Qaeda nababatay sa sinasabing "natitipon sa saro an pagdesisyon, nawawarak sa dakul an pagimplementar."[6] Dara kan "Gera sa Terorismo," pigsoboot na an liderato kan al-Qaeda napasa' na asin, huli kaini, may nagburutwa nang watakwatak na liderato sa dakul na magkararayong lugar. An mga ini naghihiriro sa dikta nin dakul na payo, pero ginagamit sana an "pangaran" na al-Qaeda.[7][8]

An pag'atake kan Sept. 11, 2011 sa World Trade Center, Nueba York, E.U.

Dakul na eksperto sa terorismo an dai nagtutubod na an hiron kan pangkinabanon na jihad tinotolod sana ni bin Laden asin kan saiyang parasunod. Dawa ngani daa si bin Laden grabe an impluensya ideolohiko sa mga extremistang Muslim, an mga eksperto nakiki'asusangan na an al-Qaeda nagkatiribag na sa manlaenlaen na klaseng movimiento na dai man kurunektado sa mansaro'saro. Sabi ni Marc Sageman, sarong psikyatra asin dating opisyal sa CIA, an al-Qaeda saro na sanang haluwag na titulo para sa sarong hiron na iyo nanggad an Solnopan an pirmeng tinatarget." "Mayo ini nin naglilindong na lakopan na organisasyon. Boot tang pagmuknaon sa satong isip na igwang sarong mitikal na entidad na inaapod "al-Qaeda" alagad bako yan an realidad na satuyang inaatubang."[9]


Other Languages
Afrikaans: Al-Kaïda
aragonés: Al-Qaeda
asturianu: Al Qaeda
azərbaycanca: Əl-Qaidə
Boarisch: Al-Qaida
беларуская: Аль-Каіда
беларуская (тарашкевіца)‎: Аль-Каіда
български: Ал-Каида
brezhoneg: Al-Qaida
bosanski: Al-Kaida
català: Al-Qaida
Chavacano de Zamboanga: Al-Qaeda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Al-Qaeda
Cebuano: Al-Qaeda
کوردی: ئەلقاعیدە
čeština: Al-Káida
Cymraeg: Al-Qaeda
dansk: Al-Qaeda
Deutsch: Al-Qaida
Zazaki: El Qaide
Ελληνικά: Αλ Κάιντα
English: Al-Qaeda
Esperanto: Al-Kaida
español: Al Qaeda
euskara: Al Kaida
فارسی: القاعده
suomi: Al-Qaida
føroyskt: Al-Qaeda
français: Al-Qaïda
Frysk: Al-Qaida
galego: Al Qaida
客家語/Hak-kâ-ngî: Al-Qaeda
עברית: אל-קאעידה
हिन्दी: अल-क़ायदा
hrvatski: Al-Kaida
magyar: Al-Káida
հայերեն: Ալ-Կաիդա
interlingua: Al-Qaeda
Bahasa Indonesia: Al-Qaeda
íslenska: Al-Kaída
italiano: Al Qaida
Basa Jawa: Al-Qaéda
ქართული: ალ-კაიდა
қазақша: Әл-Қағида
ಕನ್ನಡ: ಅಲ್ ಕೈದಾ
한국어: 알카에다
Ripoarisch: El-Qaeda
kurdî: Elqaîde
Кыргызча: Ал-Каида
Latina: Al-Qāʿida
Ladino: Al Qaida
Lëtzebuergesch: Al-Qaida
Limburgs: Al Qaeda
lietuvių: Al-Qaeda
latviešu: Al-Qaeda
македонски: Ал-Каеда
മലയാളം: അൽ ഖാഇദ
मराठी: अल कायदा
Bahasa Melayu: Al Qaeda
မြန်မာဘာသာ: အယ်လ်ကေးဒါး
مازِرونی: القاعده
Plattdüütsch: Al Kaida
नेपाली: अल कायदा
Nederlands: Al Qaida
norsk nynorsk: Al-Qaida
norsk: Al-Qaida
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲ ਕਾਇਦਾ
polski: Al-Ka’ida
پنجابی: القاعدہ
پښتو: القاعده
português: Al-Qaeda
română: Al-Qaida
русский: Аль-Каида
саха тыла: Ал-Каида
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱟᱞ ᱠᱣᱮᱫᱟ
sicilianu: Al-Qaida
Scots: Al-Qaeda
srpskohrvatski / српскохрватски: Al-Kaida
සිංහල: අල්-කයිඩා
Simple English: Al-Qaeda
slovenčina: Al-Káida
slovenščina: Al Kaida
Soomaaliga: Al-Qaacida
shqip: Al-Kaida
српски / srpski: Ал Каида
svenska: Al-Qaida
Kiswahili: Al-Qaeda
తెలుగు: అల్ ఖైదా
Tagalog: Al-Qaeda
Türkçe: El-Kaide
татарча/tatarça: Äl-Qağidä
українська: Аль-Каїда
اردو: القاعدہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Al-Qoida
Tiếng Việt: Al-Qaeda
Winaray: Al-Qaeda
ייִדיש: אל קיידא
Yorùbá: Al-Kaida
中文: 基地组织
文言: 蓋達
Bân-lâm-gú: Al-Qaeda
粵語: 阿蓋達