Әзербайжан теле

Әзербайжан теле
Үҙатама:

Azərbaycan dili,
آذربايجان ديلی, Азәрбајҹан дили

Әйтелеш:

azærbajdʒan dili

Илдәр:

Әзербайжан Әзербайжан, Иран Иран, Ираҡ Ираҡ[1], Грузия Грузия, Рәсәй Рәсәй, Афғанстан Афғанстан[2][3], Украина Украина, Төркиә Төркиә, Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан, Әрмәнстан Әрмәнстан (1988 йылға тиклем), Төркмәнстан Төркмәнстан, Үзбәкстан Үзбәкстан, Ҡырғыҙстан Ҡырғыҙстан[4][5][6]

Региондар:

Иран Иран: Көнбайыш Әзербайжан, Көнсығыш Әзербайжан, Ардебиль, Зенджан, Казвин, Хамадан, Кум; өлөшләтә Үҙәк Меркези, Гилян, Курдистан; Мазендеранда һәм Хорасан-Резавиҙағы анклавтар; Тәһран, Кередж, Мәшһәд ҡалаларында.
Грузия Грузия: Марнеули, Болниси, Дманиси, Гардабани; компакт рәүештә Сагареджола, Каспиҙа, Мцхетала, Цалкала, Лагодехиҙа, Карелиҙа, Тетри-Цкарола, Гориҙа, Телавиҙа; Тбилиси, Рустави, Дедоплис-Цкаро ҡалаларында.
Рәсәй Рәсәй: компакт рәүештә Дағстанда (Дербент районы, Табасаран районы, Рутуль районы, Кизляр районы); шулай уҡ Рәсәйҙең бик күп ҡалаларында.
Төркиәлә: компакт рәүештә Карста, Ыгдыр илендә, Эрзурум илендә; шулай уҡ Төркиәнең бик күп ҡалаларында.

Рәсми тел:

Әзербайжан Әзербайжан
Рәсәй Рәсәй:

Дагестан Дагестан[7]
Яйға һалыусы ойошма:

Һөйләшеүселәр һаны:

25—30 млн[8][9][10][11][12][13].

Рейтинг:

30

Классификация
Категория:

Евразия телдәре

Алтай телдәре (гипотетик ғаилә)

Төрөк телдәре
Имлә:

латиница (Әзербайжанда)
кириллица (Дағстанда / Рәсәй)
ғәрәп яҙмаһы (Иранда)

Тел коды
ГОСТ 7.75–97:

азе 025

ISO 639-1:

az

ISO 639-2:

aze

ISO 639-3:

azj, azb, qxq, slq aze, azj, azb, qxq, slq

Әзербайжа́н теле (үҙатамаһы: azərbaycan dili, آذربايجان ديلی, азәрбајҹан дили) — алтай телдәр ғаиләһенә ҡараған, шул уҡ ваҡытта ҡыпсаҡ ареалы ҡыпсаҡ телдәренә ҡараған һыҙаттары булған, төрөк телдәренең көньяҡ-көнбайыш тармағы уғыҙ телдәренең уғыҙ төркөмсәһенә ҡараған тел, әзербайжан халҡының теле.

Морфологик төҙөлөшө буйынса әзербайжан теле агглютинатив, синтетик тел[14]. Әзербайжан теленең лексикаһы һәм фонетикаһына фарсы теле һәм ғәрәп теле ҙур йоғонто яһаған.

XX быуат дауамында әзербайжан яҙмаһы дүрт тапҡыр үҙгәргән. Хәҙерге ваҡытта әзербайжандар өс төрлө яҙма менән файҙаланалар: Иранда ғәрәп яҙмаһы, — Әзербайжанда - латиница һәм Дағстанда (Рәсәй) - кириллица.

Әзербайжандың дәүләт теле һәм Дағстандың (Рәсәй) дәүләт телдәренең береһе булып тора. Әзербайжандарҙың компакт йәшәгән урындарында, Иранда (Иран Әзербайжаны) һәм Грузияла (Квемо-Картли) таралған. Әзербайжан телендә һөйләшеүселәрҙең дөйөм һаны 25—30 миллион кеше булған.

Other Languages
Afrikaans: Azerbeidjans
አማርኛ: አዘርኛ
Ænglisc: Azeri sprǣc
العربية: لغة أذرية
مصرى: اذرى
azərbaycanca: Azərbaycan dili
تۆرکجه: تورکجه
беларуская (тарашкевіца)‎: Азэрбайджанская мова
brezhoneg: Azeri
català: Àzeri
qırımtatarca: Azerbaycan tili
Cymraeg: Aserbaijaneg
Zazaki: Azerki
Ελληνικά: Αζερική γλώσσα
español: Idioma azerí
euskara: Azerbaijanera
français: Azéri
客家語/Hak-kâ-ngî: Azerbaijan-ngî
עברית: אזרית
Fiji Hindi: Azerbaijani bhasa
hrvatski: Azerski jezik
hornjoserbsce: Azerbajdźanšćina
magyar: Azeri nyelv
հայերեն: Ադրբեջաներեն
Bahasa Indonesia: Bahasa Azeri
íslenska: Aserska
italiano: Lingua azera
Qaraqalpaqsha: A'zerbayjan tili
kalaallisut: Aserbajdsjaniskisut
Перем Коми: Азербайджан кыв
kernowek: Azerek
Ladino: Lingua azeri
Lëtzebuergesch: Aserbaidschanesch
Limburgs: Azerbaidzjaans
Ligure: Lengua azera
lumbaart: Lengua azera
لۊری شومالی: زۊن تورکی آزری
Bahasa Melayu: Bahasa Azeri
مازِرونی: آذری
नेपाल भाषा: अजेरी भाषा
Nederlands: Azerbeidzjaans
norsk nynorsk: Aserbajdsjansk
occitan: Azèri
پنجابی: آذری بولی
português: Língua azeri
Runa Simi: Asar simi
română: Limba azeră
Kinyarwanda: Ikinyazeribayijani
sicilianu: Lingua azzira
davvisámegiella: Aserbaižanagiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Azerski jezik
Simple English: Azerbaijani language
slovenčina: Azerbajdžančina
slovenščina: Azerbajdžanščina
српски / srpski: Азерски језик
Basa Sunda: Basa Azerbaijan
Kiswahili: Kiazeri
ślůnski: Azerskŏ gŏdka
Türkmençe: Azerbaýjan dili
Türkçe: Azerice
татарча/tatarça: Әзери теле
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئەزەربەيجان تىلى
oʻzbekcha/ўзбекча: Ozarbayjon turkchasi
vepsän kel’: Azerbaidžanan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Azerbaijan
Winaray: Azerbaiyani
Bân-lâm-gú: Azerbaijan-gí