Ғәрәп хәлифәлеге

Ғәрәп хәлифәлеге
Рәсми телҒәрәп теле
ЭраУрта быуаттар
Урынлашыу картаһы
Нимәнән тораХаҡ хәлифәт, Өмәүиҙәр хәлифәлеге, Ғәббәсиҙәр хәлифәлеге, Кордова хәлифәлеге һәм Фатимидский халифат[d]

Ғәрәп хәлифәлеге (ғәр. خلافة إسلامية‎ — Ислам хәлифәлеге‎) — VII—IX быуаттарҙа мосолман яулап алыуҙары һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән, хәлифәләр идара иткән теократик Ислам дәүләте. Боронғо Русь сығанаҡтарында уны Һәжәриҙәр батшалығы (царство Агарянское) һәм Исмәғил батшалығы (царство Измаильтянское) тип атап, шул ваҡыттағы батшалыҡтар (империялар) исемлегенә индергән.

Ғәрәп Хәлифәлегенең үҫеше
Ғәрәп Хәлифәлеге 750 йылда

Мәҙинә өммәте

Хәлифәлеккә нигеҙҙе VII быуатта Көнбайыш Ғәрәбстандағы Хижаз төбәгендә Мөхәммәт Пәйғәмбәр төҙөгән мосолман өммәте һала. Яулап алыу һуғыштары (ғазауаттар) һөҙөмтәһендә ҙур дәүләт барлыҡҡа килә. Уға Ғәрәбстан ярымутрауы, Ираҡ, Иран, Кавказдың күп өлөшө, Каспий диңгеҙе буйҙары, Урта Азия, Сүриә, Фәләстин, Мысыр, Төньяҡ Африка, Пиреней ярымутрауының күп өлөшө, Синд инә.

Хәлифәлек (ғәр. خليفة‎ — Khalīfah — «вариҫ», «вәкил») — хәлифә титулын да, улар идара иткән дәүләтте лә аңлата.

Ғәрәп хәлифәлеге, һәм унан һуңғы бер нисә быуат көнбайыш тарихнамәһендә Исламдың алтын быуаты тип атала.

Other Languages
azərbaycanca: Ərəb xilafəti
беларуская: Арабскі халіфат
български: Арабски халифат
Esperanto: Araba imperio
Кыргызча: Араб халифаты
slovenčina: Arabská ríša
татарча/tatarça: Гарәп хәлифәлеге
oʻzbekcha/ўзбекча: Arab xalifaligi