Сәғәт бүлкәте

Сәғәт бүлкәтенең ике төп төшөнсәһе бар:

  • Географик сәғәт бүлкәте — Ер шары өҫтөндәге 15°-лы шартлы һыҙат (урта меридианға ± 7,5°). Нолле сәғәт бүлкәтенең уртаҡ меридианы булып Гринвич меридианы һанала.
  • Административ сәғәт бүлкәте ( Рәсәйҙә, 1919 йылдан 2011 йылға тиклем был төшөнсә сәғәт зонаһы төшөнсәһенә тура килмәгән [1], сөнки айырым территорияларҙа күрше сәғәт бүлкәттәре ваҡытын ҡулланыу рөхсәт ителгән [2]) — ҡайһы бер ҡанундарға ярашлы, билдәле бер рәсми ваҡыт булдырылған ер ѳҫтѳ участкаһы. Ҡағиҙә булараҡ, административ сәғәт бүлкәте төшөнсәһенә тағы ла календар датаһы инә — был ваҡытта UTC−10:00 һәм UTC+14:00 бүлкәттәре, уларҙа бер үк тәүлек сәғәте булыуға ҡарамаҫтан, төрлө тип һанала.

Сәғәт бүлкәттәренең формалашыуы бер яҡтан Ерҙең үҙ күсәрендә әйләнеүенә, ә икенсе яҡтан яҡынса тигеҙ булған төбәк ваҡыты (уларҙың айырмалары бер сәғәткә бүленә) менән территорияларҙы (ваҡыт зоналары) билдәләүгә бәйле. Һөҙөмтәлә 24 административ сәғәт бүлкәте һәм улар әҙме-күпме булһа ла географик сәғәт бүлкәттәренә яҡын булырға тейеш тигән ҡарарға килгәндәр. Гринвич меридианы, нолле сәғәт меридианы, урта меридиан (UTC±00:00) иҫәпләү нөктәһе тип ҡабул ителгән.

Хәҙер ваҡыт Гринвич ваҡыты (GMT) урынына индерелгән Бөтә донъя координациялы ваҡыт (UTC) менән урынлаштырыла. UTC шкалаһы халыҡ-ара атом ваҡытының (TAI) тигеҙ үлсәмле шкалаһында нигеҙләнә һәм ҡулланыуға уңайлыраҡ булып тора. Сәғәт бүлкәттәре UTC-тан ыңғай (нолле меридиандандан көнсығышҡа) һәм кире (нолле меридиандан көнбайышҡа) яҡтарға үҙгәрә ала. UTC буйынса ваҡыт ҡышҡы һәм йәйге ваҡытҡа бер ваҡытта ла күсерелмәй.

Сәғәт бүлкәттәре
Other Languages
Afrikaans: Tydsone
Alemannisch: Zeitzone
አማርኛ: ሰዓት ክልል
aragonés: Zona horaria
العربية: منطقة زمنية
অসমীয়া: সময় অঞ্চল
asturianu: Fusu horariu
azərbaycanca: Saat qurşağı
Boarisch: Zeidzone
žemaitėška: Čiesa jousta
беларуская: Часавы пояс
беларуская (тарашкевіца)‎: Часавы пас
български: Часова зона
भोजपुरी: टाइम जोन
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সময়র লয়া
brezhoneg: Rann-eur
bosanski: Vremenska zona
català: Zona horària
нохчийн: Сахьтан аса
qırımtatarca: Saat quşağı
čeština: Časové pásmo
Чӑвашла: Вăхăт тăрăхĕ
Cymraeg: Cylchfa amser
dansk: Tidszone
Deutsch: Zeitzone
dolnoserbski: Casowa cona
Ελληνικά: Ζώνη ώρας
emiliàn e rumagnòl: Fûş orâri
English: Time zone
Esperanto: Horzono
español: Huso horario
eesti: Ajavöönd
euskara: Ordu-eremu
Võro: Aovüü
føroyskt: Tíðarsonur
français: Fuseau horaire
furlan: Fûs orari
Frysk: Tiidsône
Gaeilge: Amchrios
Gàidhlig: Roinn-tìde
galego: Fuso horario
Avañe'ẽ: Yvy arapehẽ
Gaelg: Cryss hraa
客家語/Hak-kâ-ngî: Sṳ̀-khî
עברית: אזור זמן
हिन्दी: समय मण्डल
hrvatski: Vremenska zona
hornjoserbsce: Časowe pasmo
magyar: Időzóna
Հայերեն: Ժամային գոտի
interlingua: Fuso horari
Bahasa Indonesia: Zona waktu
Ilokano: Sona ti oras
íslenska: Tímabelti
italiano: Fuso orario
Basa Jawa: Zona wektu
Адыгэбзэ: Сыхьэт зонэ
ភាសាខ្មែរ: ល្វែងម៉ោង
ಕನ್ನಡ: ಸಮಯ ವಲಯ
한국어: 시간대
къарачай-малкъар: Сагъат бёлге
Кыргызча: Убакыт аралыгы
Lëtzebuergesch: Zäitzon
Limburgs: Tiedzaone
lumbaart: Füs urari
lietuvių: Laiko juosta
latviešu: Laika josla
Basa Banyumasan: Zona waktu
олык марий: Шагат ӱштӧ
македонски: Часовен појас
മലയാളം: സമയ മേഖല
монгол: Цагийн бүс
Bahasa Melayu: Zon waktu
မြန်မာဘာသာ: အချိန်ဇုန်
Plattdüütsch: Tietrebeet
Nederlands: Tijdzone
norsk nynorsk: Tidssone
norsk: Tidssone
Novial: Tempe-sone
occitan: Fus orari
Livvinkarjala: Aiguvyöhykeh
ଓଡ଼ିଆ: ସମୟ ମଣ୍ଡଳ
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ
Papiamentu: Zona di tempu
Norfuk / Pitkern: Tiemsoen
پنجابی: ویلہ تھاں
português: Fuso horário
Runa Simi: Pacha suyu
română: Fus orar
русский: Часовой пояс
русиньскый: Часова зона
संस्कृतम्: समयवलयः
саха тыла: Кэм курдааһына
sicilianu: Fusu orariu
Scots: Time zone
davvisámegiella: Áigeavádat
srpskohrvatski / српскохрватски: Vremenska zona
Simple English: Time zone
slovenčina: Časové pásmo
slovenščina: Časovni pas
српски / srpski: Временска зона
Seeltersk: Tiedzone
Basa Sunda: Zona wanci
svenska: Tidszon
Kiswahili: Kanda muda
ślůnski: Czasowo strefa
தமிழ்: நேர வலயம்
తెలుగు: సమయప్రాంతం
Tagalog: Sona ng oras
Türkçe: Zaman dilimi
татарча/tatarça: Вакыт зонасы
тыва дыл: Үени хемчээри
українська: Часовий пояс
oʻzbekcha/ўзбекча: Vaqt mintaqasi
vèneto: Fuso orario
vepsän kel’: Aigvö
Tiếng Việt: Múi giờ
Winaray: Zona hin oras
吴语: 时区
მარგალური: ოსაათე ორტყაფუ
ייִדיש: צייט זאנע
中文: 时区
Bân-lâm-gú: Sî-khu
粵語: 時區