Мәсет

Ислам
Allah1.png

Ислам тарихы

Иман шарттары

Тәүхид
Фәрештәләр
Китаптар
Пәйғәмбәрҙәр
Яуап көнө
Тәҡдир

Исламдың биш нигеҙе

Шәһәҙәт
Намаҙ
Ураҙа
Зәкәт
Хаж

Шәхестәр

Мөхәммәд
Ислам пәйғәмбәрҙәре
Сәхәбәләр
Хәлифәләр

Мәсет (ғәр. مسجد[ˈmæsdʒɪd] «ғибәҙәт ҡылыу урыны») — мосолмандарға ғибәҙәт ҡылыу өсөн төҙөлгән архитектура ҡоролмаһы.

Күп осраҡта мәсет — айырым төҙөлгән көмбәҙле, ҡайһы саҡта эске ихатаһы булған, бина (Әл-Хәрам мәсете).

Манара мәсеткә төкәтмә итеп эшләнергә мөмкин. Манаралар һаны берҙән туғыҙға тиклем булыуы мөмкин (Әл-Хәрам мәсетендәге манараларҙан кәмерәк буларға тейеш).

Ғибәҙәт бүлмәһендә стеналарҙа рәсем юҡ, ҡөрьән сүрәләренән өҙөктәр булыуы мөмкин. Мәсет түрендә ҡиблаға ҡараған яғына михраб менән мөнбәр эшләнә. Мәсеттәрҙә мәҙрәсә эшләй.

Дөйөм алғанда, коллектив намаҙ ритуаль яҡтан таҙа һаналған теләсә ҡайһы йә иһә бында, хатта майҙанда ла уҡыта ала. Әммә тиҙ генә VIII быуат аҙағына табан уҡ мәсеттәрҙең үҙенсәлекле тышҡы күренеше формалаша.

Махсус доға бинаһынан һәм ишегалдына тыш (унда тәһәрәт алыу өсөн һыу алыу урыны булырға тейеш), күпселек мәсеттәрҙең бер йәки бер нисә манараһы ҙа була.

Мәсет эсендә, уның Мәккәгә ҡараған яғында михраб етештерелә. Ул намаҙ уҡыусылар менән баҫырға тип тарафты күрһәтеп тора.

Йәмиғ мәсете михрабтың уң яғында вәғәз һөйләүсе трибунаһы, йәғни минбәр урынлашҡан була. Мәҙинә ҡалаһында өгөт-нәсихәт ваҡытында Мөхәммәт Пәйғәмбәр беренсе ултырған минбәр бейек ябай урындыҡтан ғына ғибәрәт булып, уға ике баҫҡыс алып менгән. Ошо беренсе һәм берҙән-бер минбарынан беренсе өс хаҡ хәлифә лә файҙалана.

IX быуатта минбәр үрге һәм эстрада баҫма өҫтөндә урынлашҡан, өҫтө таҡта менән ябылған, доға ҡылыусыларға табан йүнәлгән бейек трибуна рәүешен ала. Мәсет иҙәндәренә, ҡағиҙә булараҡ, септә һәм келәм йәйелә.

Элегерәк шәһәрҙәрҙәге үҙәк мәсеттәрҙә, минбәр һәм михраб менән иңгә-иң терәп, рәшәткәнән эшләнгән павильон рәүешендәге айырым бүлеп алынған урын — маҡсура була. Ул хәлифә, батша йәки башҡа юғары дәрәжәле кешеләрҙе халыҡ төркөмөнән алыу өсөн етештерелә. Хәҙерге мәсеттәрҙә маҡсура осрамай әйтергә мөмкин.

  • Галерея

Галерея

Other Languages
Acèh: Meuseujid
Afrikaans: Moskee
Alemannisch: Moschee
አማርኛ: መስጊድ
aragonés: Mezquita
العربية: مسجد
مصرى: جامع
অসমীয়া: মছজিদ
asturianu: Mezquita
авар: Мажгит
azərbaycanca: Məscid
تۆرکجه: مسجید
беларуская: Мячэць
беларуская (тарашкевіца)‎: Мячэт
български: Джамия
भोजपुरी: महजिद
Bahasa Banjar: Masigit
বাংলা: মসজিদ
brezhoneg: Moskeenn
bosanski: Džamija
català: Mesquita
нохчийн: Маьждиг
Cebuano: Meskita
کوردی: مزگەوت
čeština: Mešita
Чӑвашла: Мичĕт
Cymraeg: Mosg
dansk: Moské
Deutsch: Moschee
Zazaki: Camiye
Ελληνικά: Τζαμί
English: Mosque
Esperanto: Moskeo
español: Mezquita
eesti: Mošee
euskara: Meskita
فارسی: مسجد
suomi: Moskeija
Võro: Mossee
føroyskt: Moska
français: Mosquée
Frysk: Moskee
Gaeilge: Mosc
Gàidhlig: Mosg
galego: Mesquita
Bahasa Hulontalo: Tihi
Hausa: Masallaci
עברית: מסגד
हिन्दी: मस्जिद
hrvatski: Džamija
magyar: Mecset
հայերեն: Մզկիթ
Bahasa Indonesia: Masjid
ГӀалгӀай: Маьждиг
Ido: Moskeo
íslenska: Moska
italiano: Moschea
日本語: モスク
Patois: Mask
Basa Jawa: Masjid
ქართული: მეჩეთი
Kabɩyɛ: Ciŋili
қазақша: Мешіт
ಕನ್ನಡ: ಮಸೀದಿ
한국어: 모스크
Ripoarisch: Moschee
kurdî: Mizgeft
Кыргызча: Мечит
Latina: Meschita
Ladino: Mishkita
Lëtzebuergesch: Moschee
лакку: Мизит
Limburgs: Moskee
lietuvių: Mečetė
latviešu: Mošeja
मैथिली: मस्जिद
Baso Minangkabau: Musajik
македонски: Џамија
монгол: Мечет
मराठी: मशीद
кырык мары: Мечеть
Bahasa Melayu: Masjid
नेपाली: मस्जिद
नेपाल भाषा: मस्जिद
Nederlands: Moskee
norsk nynorsk: Moské
norsk: Moské
occitan: Mosqueta
Ирон: Мæзджыт
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਸਜਿਦ
polski: Meczet
پنجابی: مسیت
پښتو: جومات
português: Mesquita
Runa Simi: Miskita
Romani: Jamiya
română: Moschee
русский: Мечеть
sicilianu: Muschea
Scots: Mosque
سنڌي: مسجد
srpskohrvatski / српскохрватски: Džamija
Simple English: Mosque
slovenčina: Mešita
slovenščina: Mošeja
Soomaaliga: Masaajid
shqip: Xhamia
српски / srpski: Џамија
Basa Sunda: Masjid
svenska: Moské
Kiswahili: Msikiti
ślůnski: Moszeja
తెలుగు: మస్జిద్
тоҷикӣ: Масҷид
Tagalog: Mosque
Türkçe: Cami
татарча/tatarça: Мәчет
удмурт: Мечеть
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جامى
українська: Мечеть
اردو: مسجد
oʻzbekcha/ўзбекча: Masjid
walon: Moskêye
Winaray: Moske
吴语: 回庙
მარგალური: მეჩეთი
中文: 清真寺
文言: 清真寺
Bân-lâm-gú: Chheng-chin-sī
粵語: 清真寺