Муниципалитет

Муниципалитет (нем. Munizipalität, франц. municipalité, от лат. municipiummunicipium) - аныҡ билдәләнгән территорияһы һәм ошо территорияла йәшәгән халҡы  (биләмә, ҡала, ҡасаба йәки ауыл) булған үҙидаралы дәүләт административ-территориаль берәмек.

Ҡайһы бер сит ил илдәрҙең һайланып ҡуйылған органы[1].

Донъяның төрлө илдәрендә муниципалитеттар тип ике типтағы административ берәмектәр атала:

  • Ҡала муниципалитеттары — административ берәмек, нигеҙҙә ҡала территорияһын (ҡағиҙә булараҡ, эре) һәм  шул уҡ кимәлдәге, күбеһенсә ауыл райондарын үҙ эсенә алған административ берәмек. Был осраҡта идара органдары  булып мэр һәм ҡала советы (йәки муниципаль совет) тора.
  • Ҡайһы бер илдәрҙә муниципалитет, уларҙа ҡалалар һанына ҡарамаҫтан, бер кимәлдәге (ғәҙәттә 2-се йәки 3-сө) административ берәмек булып тора. Шундай илдәрҙең күпселегендә муниципалитет — һайлау органдары менән идара ителгән иң бәләкәй  административ берәмек. Был осраҡта муниципалитет төшөнсәһе  общинаһы, коммуна һәм волость  атамаларының синонимы булып тора һәм рус телендә,  оригинал телдә шундай һүҙ ҡулланылғанда ғына, файҙаланыла. Шул уҡ ваҡытта  ҡайһы бер телдәрҙә уға тура килгән һүҙ (мәҫәлән, ингл. municipality)  урындағы административ берәмектәрҙе аңлатыу, атап әйткәндә "коммуна" һәм "община" һүҙҙәрен тәржемә итеү өсөн төп атама булып тора.

Рәсәйҙә муниципаль берәмек термины федерация субъекттарынан (йәғни 2-се йәки 3-се кимәл) айырмалы үҙидаралыҡтар булған муниципаль берәмектәр өсөн дөйөм һүҙ булараҡ ҡулланыла. Ҡайһы бер осраҡтарҙа (мәҫәлән, Ярославль), ҡала парламенты муниципалитет тип атала. 

Other Languages
Afrikaans: Munisipaliteit
Alemannisch: Gemeinde
aragonés: Municipio
العربية: بلدية
asturianu: Municipiu
azərbaycanca: Bələdiyyə
Boarisch: Gmoa
беларуская: Муніцыпалітэт
भोजपुरी: नगरपालिका
বাংলা: পৌরসভা
català: Municipi
čeština: Obec
dansk: Kommune
Deutsch: Gemeinde
dolnoserbski: Gmejna
Ελληνικά: Δήμος
English: Municipality
Esperanto: Municipo
español: Municipio
euskara: Udalerri
estremeñu: Monicípiu
فارسی: شهرداری
suomi: Kunta
français: Municipalité
galego: Municipio
客家語/Hak-kâ-ngî: Kî-chhèn chṳn-khièn
Hawaiʻi: Aupuni kiwikā
עברית: עירייה
हिन्दी: नगरपालिका
hornjoserbsce: Gmejna
magyar: Község
Bahasa Indonesia: Munisipalitas
íslenska: Sveitarfélag
italiano: Comune
日本語: 基礎自治体
Basa Jawa: Geminte
한국어: 지방 자치체
Кыргызча: Муниципалитет
Latina: Municipium
Ladino: Belediye
Lëtzebuergesch: Gemeng
Limburgs: Gemeint
lietuvių: Savivaldybė
latviešu: Pašvaldība
मैथिली: नगरपालिका
Bahasa Melayu: Kawasan perbandaran
Plattdüütsch: Gemeen
Nedersaksies: Gemiente (bestuur)
नेपाली: नगरपालिका
Nederlands: Gemeente (bestuur)
norsk nynorsk: Kommune
norsk: Kommune
occitan: Municipi
Papiamentu: Munisipio
polski: Gmina
português: Município
română: Municipiu
سنڌي: بلديت
Simple English: Municipality
slovenščina: Občina
Soomaaliga: Dowlad Hoose
српски / srpski: Муниципалитет
Seeltersk: Meente
Basa Sunda: Munisipalitas
svenska: Kommun
Kiswahili: Manispaa
தமிழ்: நகராட்சி
tetun: Konsellu
Tagalog: Munisipalidad
Türkçe: Belediye
татарча/tatarça: Муниципалитет
українська: Муніципалітет
اردو: بلدیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Munitsipalitet
Tiếng Việt: Khu tự quản
West-Vlams: Gemêente
Zeêuws: Gemeênte
中文: 基层政权
Bân-lâm-gú: Ki-chân chèng-koân
粵語: 市政府