Загреб

Ҡала
Загреб
хорв. Zagreb
Montage of major Zagreb landmarks.jpg
ФлагГерб
ФлагГерб
Ил

Хорватия

Координаталар

45°48′00″ с. ш. 15°57′00″ в. д.HGЯЯO

Мэр

Милан Бандич

Беренсе мәртәбә телгә алынған

1094

Элекке исеме

Аграм

Ҡала с

1242

Майҙаны

641,29 км²

Диңгеҙ кимәленән

104—1035 м

Халҡы

790 017 кеше (2011)

Тығыҙлығы

1232 кеше/км²

Сәғәт бүлкәте

UTC+1, йәйге UTC+2

Телефон коды

+385 1

Почта индексы

10 000

Автомобиль коды

ZG

Рәсми сайт

zagreb.hr
 (хорв.) (инг.)

Загреб (Хорватия)
Загреб
Загреб

За́греб (хорв. Zagreb [ˈzâːɡrɛb]) — Хорватияның баш ҡалаһы. Халҡы — 790 017 кеше (2011), майҙаны — 641,29 км². Ҡала Дунайҙың ҡушылдығы Сава йылғаһы буйында Медведница таулығы янында урынлашҡан. Загребҡа 900-ән ашыу йәш.

Хорватияның административ бүленешендә үҙенең биҫтәләре менән Загреб ҡалаһы айырым жупания булып тора, ҡала менән ассамблея менән һайланған мэр идара итә[1].

Загреб континенталь климат зонаһында урынлашҡан. Уртаса йәйге температура +21°С, уртаса ҡышҡы температура +2°С тәшкил итә. Ваҡыты — Урта Европа (GMT+1).

Тарих

1094 йылда Загреб ҡалаһы тәүге тапҡыр телгә алына, ошо йылда венгр короле Ласло I Каптол тауындағы ҡасабала епископлыҡ ойоштора. Хәҙерге Загреб ҡалаһының тарихи йәҙрәһен тәшкил иткән Градец һәм Каптол айырым тораҡ пункттар булып торған.

1242 йылда хорват-венгр короле Бела IV раҫлаған «Алтын булла»ға ярашлы Загреб (Градец) ирекле корллек ҡалаһы тип иғлан ителгән.

XVII быуат башында Градец һәм Каптол тулыһынса ҡушыла, ә Каптол епископлығының атамаһы Загреб архиепископлығы тип үҙгәртелә.

Загреб фуникулёры

1669 йылда иезуиттар ҡалала тәүге гимназияға һәм академияға нигеҙ һалалар. Был дата Загреб университетытының нигеҙләнеү йылы тип иҫәпләнә. Тиҙҙән Загреб Сава буйы Хорватияһының иң ҙур ҡалаһына һәм илдең мәҙәни үҙәгенә әүерелә.

1776 йылда Вараждиндан Загребҡа Хорватия короллек вечаһы (хөкүмәте) ултырылыштары күсерелгән, бынан һуң ҡала фактик рәүештә баш ҡала статусын ала.

1851 йылда бан Йосип Елачич Каптол һәм Градец тораҡ пункттарын Загребҡа берләштерә. Шул уҡ ваҡытта берләшкән ҡаланың башлығы вазифаһы билдәләнә[2].

Австро-Венгрия хакимлығы осоронда ҡала Аграм атамаһын йөрөтә[3][4].

1991 йылдың 25 июнендә Хорватия Республикаһы Саборы (парламенты) Хорватияны бойондороҡһоҙ дәүләт һәм Загребты уның баш ҡалаһы тип иғлан итә. 1995 йылдың майында Граждандар һуғышы осоронда Загреб ҡалаһы Серб Краина Республикаһының хәрбиҙәре тарафынан ракета утына тотола, һөҙөтәлә 7 кеше һәләк була һәм 175 кеше яралана[5] и было ранено как минимум 175 человек.

Other Languages
Afrikaans: Zagreb
Alemannisch: Zagreb
አማርኛ: ዛግሬብ
aragonés: Zagreb
العربية: زغرب
مصرى: زاجريب
asturianu: Zagreb
авар: Загреб
azərbaycanca: Zaqreb
Boarisch: Agram
žemaitėška: Zagrėbs
беларуская: Заграб
беларуская (тарашкевіца)‎: Загрэб
български: Загреб
বাংলা: জাগরেব
བོད་ཡིག: ཛག་རེབ།
brezhoneg: Zagreb
bosanski: Zagreb
català: Zagreb
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Zagreb
нохчийн: Загреб
Cebuano: Zagreb
کوردی: زاگرێب
corsu: Zagabria
qırımtatarca: Zagreb
čeština: Záhřeb
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ꙁагрєбъ
Чӑвашла: Загреб
Cymraeg: Zagreb
dansk: Zagreb
Deutsch: Zagreb
dolnoserbski: Zagreb
Ελληνικά: Ζάγκρεμπ
English: Zagreb
Esperanto: Zagrebo
español: Zagreb
eesti: Zagreb
euskara: Zagreb
فارسی: زاگرب
suomi: Zagreb
Võro: Zagreb
Na Vosa Vakaviti: Zagreb
føroyskt: Zagreb
français: Zagreb
Nordfriisk: Zagreb
Frysk: Zagreb
Gaeilge: Ságrab
Gagauz: Zagreb
Gàidhlig: Zagreb
galego: Zagreb
Gaelg: Zagreb
客家語/Hak-kâ-ngî: Zagreb
עברית: זאגרב
Fiji Hindi: Zagreb
hrvatski: Zagreb
hornjoserbsce: Zagreb
Kreyòl ayisyen: Zagreb
magyar: Zágráb
Հայերեն: Զագրեբ
interlingua: Zagreb
Bahasa Indonesia: Zagreb
Interlingue: Zagreb
Ilokano: Zagreb
Ido: Zagreb
íslenska: Zagreb
italiano: Zagabria
日本語: ザグレブ
Basa Jawa: Zagreb
ქართული: ზაგრები
Qaraqalpaqsha: Zagreb
Taqbaylit: Zagreb
қазақша: Загреб
한국어: 자그레브
kurdî: Zagreb
коми: Загреб
kernowek: Zagreb
Кыргызча: Загреб
Latina: Zagrabia
Lëtzebuergesch: Zagreb
Limburgs: Zagreb
Ligure: Zagabbria
lumbaart: Zagabria
lingála: Zagreb
لۊری شومالی: زاگرب
lietuvių: Zagrebas
latviešu: Zagreba
Malagasy: Zagreb
олык марий: Загреб
Māori: Zagreb
македонски: Загреб
മലയാളം: സാഗ്രെബ്
монгол: Загреб
मराठी: झाग्रेब
Bahasa Melayu: Zagreb
Malti: Żagreb
Dorerin Naoero: Zagrev
Nāhuatl: Zagreb
Plattdüütsch: Zagreb
नेपाली: जग्रिब
Nederlands: Zagreb
norsk nynorsk: Zagreb
norsk: Zagreb
Novial: Zagreb
Chi-Chewa: Zagreb
occitan: Zagrèb
Livvinkarjala: Zagrebu
Ирон: Загреб
ਪੰਜਾਬੀ: ਜ਼ਾਗਰਬ
Papiamentu: Zagreb
Deitsch: Zagreb
Norfuk / Pitkern: Sakreb
polski: Zagrzeb
Piemontèis: Zagabria
پنجابی: زاغرب
português: Zagreb
Runa Simi: Zagreb
rumantsch: Zagreb
română: Zagreb
русский: Загреб
русиньскый: Заґреб
саха тыла: Загреб
sardu: Zagàbria
sicilianu: Zagabria
Scots: Zagreb
davvisámegiella: Zagreb
srpskohrvatski / српскохрватски: Zagreb
Simple English: Zagreb
slovenčina: Záhreb
slovenščina: Zagreb
chiShona: Zagreb
shqip: Zagrebi
српски / srpski: Загреб
Sesotho: Zagreb
svenska: Zagreb
Kiswahili: Zagreb
ślůnski: Zagrzeb
தமிழ்: சாகிரேப்
тоҷикӣ: Загреб
Türkmençe: Zagreb
Türkçe: Zagreb
татарча/tatarça: Загреб
Twi: Zagreb
удмурт: Загреб
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Zagréb
українська: Загреб
اردو: زغرب
oʻzbekcha/ўзбекча: Zagreb
vèneto: Zagavria
vepsän kel’: Zagreb
Tiếng Việt: Zagreb
Volapük: Zagreb
walon: Zagreb
Winaray: Zagreb
Wolof: Sagreb
მარგალური: ზაგრები
ייִדיש: זאגרעב
Yorùbá: Zagreb
Vahcuengh: Sagwzlwgbouh
中文: 萨格勒布
Bân-lâm-gú: Zagreb
粵語: 薩格勒布