Дзэн

Дзэн, дзен[1] (япон. 禅; санскр. ध्यानध्यान, дхья́на — «күҙәтеү», ҡыт. чань, кор. сŏн) — ҡытай һәм көнсығыш Азия буддизмының[2][3][4] төп мәктәптәренең береһе, Ҡытайҙа V—VI быуаттарҙа[5] даосизм[6] йоғонтоһонда барлыҡҡа килгән һәм буддизмдың монах төрөнөң Ҡытайҙа Махаяна , Вьетнам һәм Кореяла[3] баш формаһы булып тора. Ғөмүмән әйткәндә, дзэн — мистик күҙәтеү мәктәбе[7] йәки асыҡлау ғилеме. Яҡыныраҡ ҡарағанда, дзэн ҡайһы саҡ Япониялағы буддизмдың иң абруйлы мәктәптәренең береһе тип һанала[8], ул Ҡытайға XII быуаттың[8] аҙағында барлыҡҡа килгән. Шулай уҡ дзэн эсенә дзэн мәктәптәре тәжрибәһе инә, ул шулай уҡ «дхьяна» исеме аҫтында билдәле, буддизм тәжрибәһенең төп өлөшөн алып тора[9].

Иҫкәрмәләр

  1. Написания: «дзэн» — по правилам транскрипции японских слов (системой Поливанова), «дзен» — часто встречающееся в русских текстах написание.
  2. Торчинов, 2002, с. 52
  3. 3,0 3,1 Bodiford, 2012-04-17
  4. Дюмулен, 1994, с. 6
  5. Юсупова, 2007, с. 93
  6. Померанц, 1972
  7. Сафронова, 1989, л. 2
  8. 8,0 8,1 Жуковская, 1992, Дзэн
  9. Степанянц, 2011, с. 283
Other Languages
Afrikaans: Zen
Alemannisch: Zen
aragonés: Zen
العربية: زن
asturianu: Zen
azərbaycanca: Dzen
تۆرکجه: ذن
Boarisch: Zen
беларуская: Дзэн
беларуская (тарашкевіца)‎: Дзэн
български: Дзен
བོད་ཡིག: ཟེན།
brezhoneg: Zen
bosanski: Zen
буряад: Дзэн
català: Budisme Zen
کوردی: زن
čeština: Zen
Cymraeg: Zen
dansk: Zen
Deutsch: Zen
Ελληνικά: Ζεν
English: Zen
Esperanto: Zeno
español: Zen
eesti: Zen
euskara: Zen
فارسی: ذن
suomi: Zen
français: Zen
Gaeilge: Zen
Gàidhlig: Zen
galego: Zen
हिन्दी: झेन
hrvatski: Zen
magyar: Zen
հայերեն: Զեն
interlingua: Zen
Bahasa Indonesia: Zen
Ilokano: Zen
íslenska: Sen
italiano: Buddhismo Zen
日本語:
ქართული: ძენი
қазақша: Дзен буддизм
ភាសាខ្មែរ: ហ្ស៉េន
한국어: 선 (불교)
Latina: Zen
Lingua Franca Nova: Zen
ລາວ: ເຊັນ
lietuvių: Dzenas
latviešu: Dzenbudisms
македонски: Зен
монгол: Зэн буддизм
मराठी: झेन
Bahasa Melayu: Zen
မြန်မာဘာသာ: ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ
Nederlands: Zen
norsk nynorsk: Zenbuddhisme
norsk: Zen
occitan: Zen
ਪੰਜਾਬੀ: ਜ਼ੈੱਨ
polski: Zen
Piemontèis: Zen
پنجابی: زین
português: Zen
română: Zen
русский: Дзэн
русиньскый: Зен
саха тыла: Дзэн
Scots: Zen
srpskohrvatski / српскохрватски: Zen
Simple English: Zen
slovenčina: Zen-budhizmus
slovenščina: Zen budizem
shqip: Zen
српски / srpski: Зен
svenska: Zen
Kiswahili: Zen
తెలుగు: జెన్
ไทย: เซน
Tagalog: Zen
Türkçe: Zen
татарча/tatarça: Дзен
українська: Дзен
Tiếng Việt: Thiền tông
Winaray: Zen
吴语: 禅宗
ייִדיש: זען בודהיזם
中文: 禅宗
文言: 禪宗
Bân-lâm-gú: Siân-chong
粵語: 禪宗