Гну

Гну
Gnu.jpg
Күк гну (Connochaetes taurinus)
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Connochaetes ( Lichtenstein, 1812)

Синонимдар
  • Butragus Gray, 1872
  • Catablepas Gray, 1821
  • Gorgon Gray, 1850
Төр
  • Connochaetes taurinus — Күк гну
  • Connochaetes gnou — Аҡ ҡойроҡло гну
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
рәсем эҙләү
рәсемдәр

Гну (бик йыш гну антилопаһы тип атайҙар, лат. Connochaetes) — Африкала йәшәүсе эре тояҡлы хайуандар ырыуы. Гну ҡыуыш мөгөҙлөләр ғаиләһенә ҡарай. Ырыу ҡара гну һәм күк гну төрҙәренә бүленә.Хайуандың бейеклеге 1,15—1,4 м, ауырлығы 150 — 200 кг-ға етә. Хайуандар Африканың саванналарында, Сепенгети экорайонында тереклек итә. Ғүмер оҙонлоғо 20 йылдан артыҡ.

Gnou Thoiry 19803.jpg
Аҡ ҡойроҡло гну (Connochaetes gnou)

Гну хайуандарының миҙгелле миграцияһы билдәле, ямғыр миҙгеле үткәс антилопаларҙың төп ризығы — бейек булмаған үлән үҫкән яңы көтөүлектәргә күсәләр. Май һәм ноябрь айҙары иң киң миграция осоро, майҙа 1.5 миллион гну тигеҙлектән урмандарға күсенә; ямғыр миҙгеленән һуң ноябрҙа кире әйләнеп ҡайталар. [1]

Ҡасырыу осоро, ғәҙәттә өс аҙна. Үрсеү йылдың билдәле бер ваҡытына бәйләнмәгән. Ауырлыҡ 8.5 ай дауам итә. Ғәҙәттә бер быҙау, бик һирәк ике быҙау тыуҙыралар. Бер аҙналыҡ быҙауҙар үлән ашай башлай, имеҙеү ваҡыты 7— 8 ай дауам итә. [2]

Гну — тигеҙлектәрҙең экосистемаһының мөһим өлөшө, уларҙың тиҙәктәре тупраҡты ашлай. Гну итен аҙыҡ итеп ҡулланалар. Һунар ваҡытында 500-ләп хайуандан торған көтөү сәғәтенә 55 ка тиҙлектә йүгереп, көтөүлеккә зыян килтерә.

Әҙәбиәттә

  • И. Ильф һәм Е. Петровтың «Золотой телёнок» романында төп геройҙар йөрөткән автомобиль «Антилопа-Гну» тип атала.
Other Languages
Afrikaans: Wildebees
አማርኛ: ወንደቢ
العربية: نو (حيوان)
авар: Гну
azərbaycanca: Qnu
български: Гнута
brezhoneg: Gnou
català: Nyu
Cebuano: Connochaetes
čeština: Pakůň
dansk: Gnuer
Deutsch: Gnus
Ελληνικά: Γκνου
English: Wildebeest
Esperanto: Gnuo
español: Connochaetes
euskara: Ñu
فارسی: کل یالدار
suomi: Gnuut
français: Gnou
Gaeilge: Gnú
Gàidhlig: Wildebeest
galego: Ñu
हिन्दी: विल्डबीस्ट
hrvatski: Gnu
magyar: Gnú
interlingua: Gnu
Bahasa Indonesia: Wildebeest
Ido: Gnuo
italiano: Connochaetes
日本語: ヌー
ქართული: გნუ
қазақша: Гнулар
한국어: 누 (동물)
Кыргызча: Гну
лезги: Гну
lietuvių: Antilopės gnu
latviešu: Antilopes gnu
олык марий: Гну
Bahasa Melayu: Gnu
မြန်မာဘာသာ: ဆတ်ကျွဲ
Nederlands: Gnoes
norsk nynorsk: Gnu
norsk: Gnuer
Sesotho sa Leboa: Kgokong
polski: Gnu
پنجابی: جنگلی بینسا
português: Gnu
Runa Simi: Ñu
русский: Гну
srpskohrvatski / српскохрватски: Gnuovi
Simple English: Wildebeest
chiShona: Ngongoni
српски / srpski: Гну
svenska: Gnuer
Kiswahili: Nyumbu
Türkçe: Gnu
удмурт: Гну
українська: Гну
Tiếng Việt: Linh dương đầu bò
Winaray: Connochaetes
中文: 角马