Беренсел ауыҙлылар
English: Protostome

Беренсел ауыҙлылар
Йөҙөм әкәм-төкеме (Helix pomatia)
Йөҙөм ҡусҡары (Helix pomatia)
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Protostomia Grobben, 1908

Бүлендек таксондар
  • Линяющие (Ecdysozoa)
  • Спиральные (Lophotrochozoa)
  • Acoelomorpha
  • Platyzoa
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр

Беренсел ауыҙлылар (лат. Protostomia, рус. Первичноротые) — ике яҡлы симметриялы (Bilateria) күп күҙәнәкле хайуандар төркөмө. Организмдың ауыҙ тишеге уның яралғы үҫеше осорондағы беренсел ауыҙынан (бластопор) ярала. Ул яҫы селәүсендәрҙә ауыҙ ҙа, аналь тишеге лә булып хеҙмәт итергә мөмкин.

Икенсел ауыҙлыларҙың бластопор урынында аналь тишек, ә ауыҙ һуңыраҡ икенсе урында барлыҡҡа килә. Хордалылар (лат. Chordata), ярым хордалылар (Hemichordata) һәм Энәтирелеләрҙән (лат. Echinodermata, рус. Иглокожие) башҡа бөтә типтар ҙа Беренсел ауыҙлылар төркөмөнә ҡарай.

  • Беренсел ауыҙлыларҙың классификацияһы

Беренсел ауыҙлыларҙың классификацияһы

Ecdysozoa гипотезаһы буйынса

  • өҫтип баҡта ҡойоусылар (линяющие) (Ecdysozoa)
    • тип йомро селәүсендәр (Nematoda)
    • тип онихофорҙар (Onychophora)
    • тип тихоходкалар (Tardigrada)
    • тип ҡылйыландар (рус. волосатики, Nematomorpha)
    • тип быуынтығаяҡлылар (Arthropoda)
    • клада Scalidophora
      • класс Приапулидтар (Priapulida)
      • класс Лорициферҙар (Loricifera)
      • класс Киноринхтар (Kinorhyncha)
  • өҫтип ишелмәләр (рус.спиральные, Lophotrochozoa)
    • тип Моллюскылар, йәки йомшаҡ тәнлеләр (Mollusca)
    • тип немертиндар (Nemertea)
    • тип балдаҡлы селәүсендәр (Annelida)
    • тип мшанкалар (Bryozoa)
    • тип яурынаяҡлылар (плеченогие) (Brachiopoda)
    • тип эхиурҙар (Echiura)
    • тип форонидтар (Phoronida)
    • тип сипункулидтар (Sipuncula)
    • тип циклиофорҙар (Cycliophora)
    • тип внутрипорошицевые (Entoprocta)
  • надтип Platyzoa
    • тип яҫы селәүсендәр (Plathelminthes)
    • тип керпексә ҡорһаҡлы селәүсендәр,йәки гастротрихтар (Gastrotricha)
    • тип гнатостомулидтар (Gnathostomulida)
    • тип микрочелюстные (Micrognathozoa)
    • тип коловраткалар (Rotatoria)
    • тип скребни (Acanthocephala)

Целомат гипотезаһы буйынса

  • тип яҫы селәүсендәр (Plathelminthes)
  • тип керпексә ҡорһаҡлы селәүсендәр (Gastrotricha)
  • тип гнатостомулидтар (Gnathostomulida)
  • тип микрочелюстные (Micrognathozoa)
  • тип коловраткалар (Rotatoria)
  • тип скребни (акантоцефа́лы[1][2],йәки рус. колючеголо́вые, лат.Acanthocephala)
  • тип йомро селәүсендәр (Nematoda)
  • Cephalorhyncha
    • тип ҡылйыландар (рус. волосатики, Nematomorpha)
    • тип приапулидтар (Priapulida)
    • тип киноринхтар (Kinorhyncha)
    • тип лорициферҙар (Loricifera)
  • Coelomata
    • Trochozoa
      • тип циклиофорҙар (Cycliophora)
      • тип внутрипорошицевые (Entoprocta)
      • тип Моллюскылар, йәки йомшаҡ тәнлеләр(Mollusca)
      • тип сипункулидтар (Sipuncula)
    • Articulata
    • Panarthropoda
    • Tentaculata
      • тип мшанкалар (Bryozoa)
      • тип форонидтар (Phoronida)
      • тип яурынаяҡлылар (плеченогие) (Brachiopoda)


Other Languages
Afrikaans: Protostomia
Alemannisch: Urmünder
العربية: أوليات الفم
azərbaycanca: İlkağızlılar
беларуская: Першаснаротыя
български: Първичноустни
bosanski: Protostomia
català: Protòstoms
čeština: Prvoústí
Deutsch: Urmünder
English: Protostome
Esperanto: Prabuŝulo
español: Protostomia
euskara: Protostomia
suomi: Alkusuiset
français: Protostomia
Nordfriisk: Uurmüsdiarten
galego: Protóstomos
hrvatski: Prvouste
magyar: Ősszájúak
հայերեն: Նախաբերաններ
interlingua: Protostomia
Bahasa Indonesia: Protostomia
italiano: Protostomia
日本語: 前口動物
Taqbaylit: Timenzimawen
한국어: 선구동물
Latina: Protostomia
Limburgs: Oermunjige
Ligure: Protostomia
lietuvių: Pirminiaburniai
latviešu: Pirmmutnieki
Plattdüütsch: Ehrdermünner
Nederlands: Protostomia
occitan: Protostomia
polski: Pierwouste
português: Protostomia
Scots: Protostome
srpskohrvatski / српскохрватски: Protostomia
Simple English: Protostome
slovenčina: Prvoústovce
српски / srpski: Протостомије
svenska: Protostomer
українська: Первиннороті
oʻzbekcha/ўзбекча: Birlamchi ogʻizlilar
中文: 原口动物