ساریمساق

Garlic Press and Garlic.jpg
Allium sativum. Restra de allos de Oroso- Galiza.jpg

ساریمساق (لاتینجه:Allium sativum‎)[۱] — آللیاجئائ فسیله‌سینین آللیوم جین‌سینه عایید بیتکی نؤعو.[۲]

ساریمساق
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۶۲۳ کیلوژول (۱۴۹ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها۳۳٫۰۶ g
قندلر۱ g
فیبر۲٫۱ g
یاغ۰٫۵ g
پروتئین۶٫۳۶ g
سو۵۹ g
تیامین (ویتامین ب۱)۰٫۲ میلی‌گرم (۱۵٪)
ریبوفلاوین (ویتامین ب۲)۰٫۱۱ میلی‌گرم (۷٪)
نیاسین (ویتامین ب۳)۰٫۷ میلی‌گرم (۵٪)
پانتوتنیک اسید (ویتامین ب۵)۰٫۵۹۶ میلی‌گرم (۱۲٪)
ویتامین ب۶۱٫۲۳۵ میلی‌گرم (۹۵٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹)۳ میکروگرم (۱٪)
ویتامین C۳۱٫۲ میلی‌گرم (۵۲٪)
کلسیوم۱۸۱ میلی‌گرم (۱۸٪)
دمیر۱٫۷ میلی‌گرم (۱۴٪)
منیزیوم۲۵ میلی‌گرم (۷٪)
منگنز۱٫۶۷۲ میلی‌گرم (۸۴٪)
فوسفر۱۵۳ میلی‌گرم (۲۲٪)
پوتاسیوم۴۰۱ میلی‌گرم (۹٪)
سدیم۱۷ میلی‌گرم (۱٪)
روی۱٫۱۶ میلی‌گرم (۱۲٪)
Selenium۱۴٫۲ μg
Link to USDA Database entry
درصدها نسبی‌اند
قایناق: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

ساریمساق آغیمتیل رنگ‌لی سوغاناق‌لی بیتکی‌دیر. دادی چوخ کسکین یاندیریجی اولماقلا یاناشی، اؤزون مخضوض اتیرلی ایگی واردیر. ساریمساق‌دان شرق طبابتینده چوخ قدیم زامانلاردان درمان کیمی بیر سیرا نوخوشلوقلره قارشی ایستیفاده اولونور. مثلاً، کرونیکی معده-باغیرساق خورالارینین مۆالیجه‌سین‌ده، ضعیف‌لیک‌ده، آویتامینوزدا، زوب نوخوشلوقلرین‌ده و س. ترکیبین‌ده "فیتونسید" ماده‌سینین مؤوجودلوغون‌دان، ساریمساق سون درجه قوت‌لی باکتئریسید تأثیره مالیک‌دیر. ساریمساق‌دان آلینان "آللی‌سین" ماده‌سینین چوخ قوت‌لی باکتئریسید تأثیری واردیر. اونون اون مین‌ده بیر نیسبتینی سو ایله دورولاشدیردیق‌دا بئله یئنه ده باکتری لرا اؤلدوروجو تأثیر گؤستریر، اونلارین اینکیشافینی دایاندیریر. سون ایللرده آپاریلان آراشتیرمالار نتیجه‌سین‌ده ساریمساغین ترکیبین‌ده بیر سیرا مۆالیجه اهمیت‌لی ماده‌لرین اولدوغو معین ائدیلمیش‌دیر. بونلاردان ان موهومو "دوسولفید" آدلانان کوکوردلو عضوو بیرلشمه‌لردیر. ساریمساغین ترکیبین‌ده اولان ائفیر یاغین‌دا کوکورد اولدوغو اۆچون، اونون ایگی چوخ کسکین‌دیر و یاندیریجی‌دیر.

خالق طبابتینده ساریمساق‌دان خؤرکلرده و یا تورشویا قویولموش ساریمساق‌دان ورم خسته‌لیگی زامانی ایشتاها آرتیران، بلغم گتیره‌ن و سینه ایلتیهابینی تمیزله‌مک آماچله ایشلدیلیر. سویوقدیمه و ستلجه‌م اولدوق‌دا تنفوس یوللارینی آچماق اۆچون ساریمساق یئییرلر. ساریمساق‌دان چکیلمیش ایسپیرت‌دن کرونیکی معده کاتاری، معده نین هضم ائتمه ضعیف‌لیگی، قارین کؤپو زامانی، و ده کرونیکی آمیوب‌لو ایسهالی مۆالیجه ائتمک اۆچون ایستیفاده اولونور. بون‌دان باشقا، ساریمساق یوغون باغیرساق خسته‌لیگی زامانی دا ایشلدیلیر. ساریمساق سویون‌دان دیابت نوخوشلوق‌ه توتولانلارا وئرمک ده فایدالی‌دیر. زاقاتالا رایونون‌دا قابیغی سویولموش "ساریمساق بهمزی" بیشیریلیر. همین بهمز قان فیشار نوخوشلوق‌ه توتولموش آدام اۆچون ان یاخشی مۆالیجه واسطه‌سی‌دیر.

دین‌ده

" قوران"دا ساریمساق حاقیندا بئله بیر ایفاده وار:

"ای موسا، بیز تک نؤع یئمه‌یه اصلا دؤزه بیلمیجییک، یئتر آرتیق بیزیم اۆچون ربینه دعا ائت، بیزه یئتیشدیردیی شئیلردن؛ تروزین‌دن، ساریمساغین‌دان، مرجیمیین‌دن و سوغانین‌دان چیخارسین."[۳]

— بقره سوره‌سی، ۶۱

Other Languages
Afrikaans: Knoffel
aragonés: Allium sativum
العربية: ثوم
asturianu: Allium sativum
Aymar aru: Ajusa
azərbaycanca: Sarımsaq
башҡортса: Һарымһаҡ
Boarisch: Knofe
žemaitėška: Česnags
Bikol Central: Bawang
беларуская: Часнок
беларуская (тарашкевіца)‎: Часнок
български: Чесън
Bislama: Galik
বাংলা: রসুন
བོད་ཡིག: སྒོག་ལོག
brezhoneg: Kignen
bosanski: Bijeli luk
català: All
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sáung-tàu
کوردی: سیر
corsu: Aglia
Чӑвашла: Ыхра
Cymraeg: Garlleg
dansk: Hvidløg
Deutsch: Knoblauch
dolnoserbski: Pšawy kobołk
ދިވެހިބަސް: ލޮނުމެދު
Ελληνικά: Σκόρδο
English: Garlic
Esperanto: Ajlo
español: Allium sativum
eesti: Küüslauk
euskara: Baratxuri
فارسی: سیر
français: Ail cultivé
furlan: Ai
Gaeilge: Gairleog
galego: Allo
Avañe'ẽ: Áho
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Losun
ગુજરાતી: લસણ
Gaelg: Garleid
Hausa: Tafarnuwa
עברית: שום
हिन्दी: लहसुन
hrvatski: Češnjak
hornjoserbsce: Prawy kobołk
Kreyòl ayisyen: Lay
magyar: Fokhagyma
Հայերեն: Սխտոր
Bahasa Indonesia: Bawang putih
Ido: Alio
íslenska: Hvítlaukur
italiano: Allium sativum
日本語: ニンニク
Basa Jawa: Bawang
ქართული: ნიორი
қазақша: Сарымсақ
ភាសាខ្មែរ: ខ្ទឹមស
한국어: 마늘
Кыргызча: Сарымсак
Lëtzebuergesch: Knuewelek
лакку: Лаччи
Limburgs: Witlouk
Ligure: Aggio
latviešu: Ķiploks
मैथिली: लह्सुन
македонски: Лук
монгол: Саримс
मराठी: लसूण
Bahasa Melayu: Bawang putih
မြန်မာဘာသာ: ကြက်သွန်ဖြူ
नेपाली: लसुन
Nederlands: Knoflook
norsk nynorsk: Kvitlauk
norsk: Hvitløk
occitan: Alh cultivat
ଓଡ଼ିଆ: ରସୁଣ
Ирон: Нуры
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਸਣ
Kapampangan: Bawang
پنجابی: لسن
پښتو: هوږه
português: Alho
Runa Simi: Ahus
română: Usturoi
русский: Чеснок
संस्कृतम्: लशुनम्
sardu: Azu
sicilianu: Agghia
Scots: Garlic
سنڌي: ٿوم
srpskohrvatski / српскохрватски: Češnjak
Simple English: Garlic
slovenčina: Cesnak kuchynský
slovenščina: Česen
Soomaaliga: Toon
shqip: Hudhra
српски / srpski: Бели лук
Basa Sunda: Bawang bodas
svenska: Vitlök
Kiswahili: Kitunguu saumu
తెలుగు: వెల్లుల్లి
тоҷикӣ: Сирпиёз
Türkmençe: Sarymsak
Tagalog: Bawang
Türkçe: Sarımsak
тыва дыл: Чеснок
українська: Часник
اردو: لہسن
oʻzbekcha/ўзбекча: Sarimsoq
vepsän kel’: Künz'lauk
Tiếng Việt: Tỏi
walon: A (plante)
Winaray: Lasuna
ייִדיש: קנאבל
Vahcuengh: Suenq
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Soàn-thâu
粵語: 蒜頭