Valtorn

Valtorn.

Valtorn — ilbiz qabığı kimi qıvrım formalı mis borudan hazırlanan nəfəsli musiqi aləti. Dilimizə italyanca "buynuz" mənası daşıyan "corno" sözündən keçmiştir. Qədim Misirdə, Qədim Romada və  Mesopotamiyada buynuzdan hazırlanan ilk nümunələri, işarə vermək və ovçulara yol göstərmək üçün istifadə edilirdi. Müasir dövrümüzdə də bəzi ölkələrdə çobanlar və ovçular hələ də bu məqsədlə buynuzdan istifadə edirlər.

  • alət haqqında

Alət haqqında

Valtornun gövdəsini təşkil edən boru, üfürülən baş hissədən aşağıya doğru qıvrılarak genişlənir və zınqırov formalı hissə ilə tamamlanır. Müasir valtornun uzunluğu təxminən 3,3 metrdir. Üfürülən ucunda konus formalı ağızlıq var. Fleyta və klarnetdə olduğu kimi, onun üzərində səs deşikləri və ya üfürmə dili yoxdur. Dodaqlar ağızlığa dodağın quruluşuna uyğun vəziyyətdə yerləşdirilir. Üfürüldükdə borunun içindəki hava kütləsinin titrəməsi nəticəsində səs yaranır. Çıxan səslər üfürmə zamanı dodaqların vəziyyətinə uyğun olaraq dəyişir. Dodaqların vəziyyəti boş olduqda bas səsler, sıxılmış olduqda isə zil səslər yaranır.

Müasir valtornun səs genişliyi və texniki quruluşu əvvəlkilərlə müqayisədə xeyli təkmilləşdirilmişdir.

Digər dillərdə
العربية: هورن
беларуская: Валторна
български: Валдхорна
བོད་ཡིག: འཁྱིལ་དུང་།
čeština: Lesní roh
dansk: Valdhorn
English: French horn
eesti: Metsasarv
فارسی: کر (ساز)
français: Cor d'harmonie
Gàidhlig: Còrn Sasannach
galego: Trompa
עברית: קרן יער
hrvatski: Rog (glazbalo)
Հայերեն: Գալարափող
Bahasa Indonesia: French horn
日本語: ホルン
ქართული: ვალტორნა
қазақша: Валторна
한국어: 호른
Кыргызча: Валторна
lietuvių: Valtorna
latviešu: Mežrags
македонски: Хорна
မြန်မာဘာသာ: ပြင်သစ်ခရာ
norsk nynorsk: Valthorn
norsk: Valthorn
português: Trompa
Runa Simi: Qiqiri
română: Corn francez
русский: Валторна
sicilianu: Cornu
srpskohrvatski / српскохрватски: Horna
slovenčina: Lesný roh
slovenščina: Rog (glasbilo)
српски / srpski: Рог (инструмент)
svenska: Valthorn
ไทย: ฮอร์น
Türkçe: Korno
українська: Валторна
oʻzbekcha/ўзбекча: Valtorna
Tiếng Việt: Kèn cor
walon: Côr
中文: 法國號