Vaşinqton ştatı

Vaşinqton
ing. Washington
Vaşinqton bayrağıVaşinqton gerbi
BayraqGerb
Təxəllüsü: "Həmişəyaşıl ştat" (qeyri-rəsmi)[1]
Şüarı: Al-ki və ya Alki (Az-az) (qeyri-rəsmi)[1]
ABŞ xəritəsində Vaşinqton
PaytaxtıOlimpiya
Ən iri şəhəriSietl
Ərazisi18-ci (ABŞ üzrə)
 • Ümumi mil²
(184.827 km2)
 • Eni mil ( km)
 • Uzunluğu mil ( km)
 • % su6,6
Əhalisi13-cü (ABŞ üzrə)
 • Ümumi6.724.540
 • Sıxlıq/mil²  (34 nəfər/km2)
(ABŞ üzrə)
Yüksəklik
 • Maksimal yüksəklik
 ft (4.395 m)
 • Orta yüksəklik ft  (520 m)
 • Minimal yüksəklikdəniz səviyyəsi
İttifaqa qəbul11 noyabr 1889 (42)
ABŞ Palata nümayəndələriSiyahı
AbbreviaturaWA

Vaşinqton (ing. Washington) - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Olimpiya şəhəridir.

Ərazisi 184 673 km. Əhalisi 5,9 mln nəfərdir. İri şəhərləri Sietl, Spokein və Takomadır. Ştat statusunu 11 noyabr 1889-cu ildən alıb. Qubernatoru Kristin Qrequardır. Ştatın şüarı "Həmişəyaşıl ştat"dır.

Şimalda Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyaləti ilə, cənubda Oreqon, şərqdə Aydaho ştatı ilə həmsərhəddir. Qərbdə isə Sakit okean ilə əhatələnmişdir. Vaşinqton Sakit okeanın şimal-qərb bölgəsində yerləşən bir ştatdır. Şimalda Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyaləti ilə, cənubda Oreqon, şərqdə Aydaho ştatı ilə həmsərhəddir. ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun adı ilə adlandırılmışdır. Ştat 1846-cı ildə Britaniya tərəfindən Oreqon Sərhəd münaqişəsi nəticəsində imzalanan Oreqon müqaviləsi zamanı güzəştə gedilmişdi. 1889-cu ildə ABŞ-ın 42-ci ştatı olaraq birliyə qoşulmuşdur. Vaşinqton ştatlar arasında böyüklüyünə görə 18-ci, əhalisinə görə isə 13-cü yeri tutur. Əhalinin təxminən 60 faizi nəqliyyat, biznes və Saliş dənizi ətrafındakı Puget düzənliyində üstün olan təsərrüfatın mərkəzi Sietl metropolit bölgəsində məskunlaşıb. Ştatın əsas coğrafi xüsusiyyətləri qərbdə böyük mülayim cəngəlliklər, mərkəzi, qərb, şimal-şərq və uzaq cənub-şərqdəki dağ silsilələri və mərkəz, şərq və cənubda xüsusilə kənd təsərrüfatının üstün olduğu yarı-quraq hövzələrlə əhatə olunmasıdır. Vaşinqton Kaliforniyadan sonra nəinki qərb sahillərində, həmçinin ümumi olaraq ABŞ-ın qərbində əhalisinə görə ən böyük ştatdır. Ştat şalban istehsalına görə ölkədə birinci yeri tutur. Həmçinin alma, mayaotu, armud, qırmızı moruq, nanə yağı və yaşıl albalının da ən böyük istehsalçısı Vaşinqton ştatı sayılır. Bundan əlavə olaraq ərik, qulançar (asparagus), quru noxud, üzüm, mərci, nanə çövhəri yağı və kartof istehsalında da ön yerlərdən birini tutur. Ferma heyvanları və onlardan əldə edilən məhsullar ümumi ferma büdcəsinə böyük töhfə verir, qızıl balıq, paltus və digər okean balıqlarının ticarəti ölkə iqtisadiyyatına böyük köməklik göstərir.

Tarixi

Vaşinqtona gələn ilk avropalı 1775-ci ildə ispan kapitani Bruno de Esenta olmuşdur. 1819-cu ildə İspaniya Vaşinqtonun ABŞ-ın tərkibinə qatılmasına razılıq verərək, bura olan iddialarından əl çəkir. Bundan sonra ştat ABŞ və Böyük Britaniya arasında münaqişə obyektinə çevrilir. Münaqişə 1846-cı ildə Oreqon sazişinin şərtlərinə uyğun olaraq ABŞ-ın xeyrinə həll olunur. Vaşinqton 11 noyabr 1889-cu ildə ABŞ tərkibinə 42-ci ştat kimi daxil olur.

Digər dillərdə
Ænglisc: Hwæsingatūn
Aymar aru: Washington suyu
башҡортса: Вашингтон (штат)
Bikol Central: Washington
беларуская: Вашынгтон (штат)
беларуская (тарашкевіца)‎: Вашынгтон (штат)
български: Вашингтон (щат)
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ৱাশিংটন (রাজ্য)
bosanski: Washington
Chavacano de Zamboanga: Washington
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Washington
emiliàn e rumagnòl: Washington (stat)
Esperanto: Vaŝingtonio
føroyskt: Washington
Nordfriisk: Washington (stoot)
Gaeilge: Washington
Gagauz: Washington
Avañe'ẽ: Washington
Bahasa Hulontalo: Washington
Gaelg: Washington
客家語/Hak-kâ-ngî: Washington
Hawaiʻi: Wakinekona
hornjoserbsce: Washington (stat)
Kreyòl ayisyen: Wachintòn (eta)
interlingua: Washington (stato)
Bahasa Indonesia: Washington
Iñupiak: Washington
Kabɩyɛ: Waasintɔnii
한국어: 워싱턴주
kernowek: Stat Washington
Lëtzebuergesch: Washington (Bundesstaat)
Lingua Franca Nova: Washington
لۊری شومالی: ڤاشینگتون
Malagasy: Washington
олык марий: Вашингтон (штат)
Māori: Washington
кырык мары: Вашингтон (штат)
Bahasa Melayu: Washington (negeri)
မြန်မာဘာသာ: ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်
مازِرونی: واشنگتن
Plattdüütsch: Washington (Bundsstaat)
Nedersaksies: Washington (stoat)
नेपाल भाषा: वाशिंग्तन (राज्य)
Nederlands: Washington (staat)
norsk nynorsk: Washington
norsk: Washington
Kapampangan: Washington
Papiamentu: Washington
پنجابی: واشنگٹن
português: Washington
Runa Simi: Washington suyu
संस्कृतम्: वाशिङ्टन्
саха тыла: Уашиҥтон, штат
davvisámegiella: Washington (oassestáhta)
srpskohrvatski / српскохрватски: Washington (savezna država)
Simple English: Washington (state)
Soomaaliga: Washington (gobol)
shqip: Washington
српски / srpski: Вашингтон (држава)
Seeltersk: Washington
Kiswahili: Washington
Tagalog: Washington
татарча/tatarça: Вашингтон (штат)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Washin'giton Shitati
українська: Вашингтон (штат)
oʻzbekcha/ўзбекча: Vashington shtati
Tiếng Việt: Washington (tiểu bang)
吴语: 华盛顿州
ייִדיש: וואשינגטאן
中文: 华盛顿州
文言: 華盛頓州
Bân-lâm-gú: Washington
粵語: 華盛頓州