Uyğur dili

Uyğur dili
Orijinal adı:ئۇيغۇرچە, Уйғурчә, Uyghurche
Ölkələr:Çin, Qazaxıstan
Rəsmi status:Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu
Danışanların ümumi sayı:9 milyon
Reytinq:98
Təsnifatı
Kateqoriya:Avrasiya dilləri
Altay dilləri
Türk dilləri
Qarluq dilləri
Qarluq-Xorəzm dilləri
Yazı:ərəb əlifbası, kiril əlifbası (uyğur yazısı)
Dil kodları
QOST 7.75–97:уйг 715
ISO 639-1:ug
ISO 639-2:uig
ISO 639-3:uig
Bax: Layihə:Dilçilik
Uyğur türkcəsinin yayılma arealı

Uyğur dili – türk dillərindən biri. Çində, Qazaxıstanda, Qırğızıstanda, Türkiyədə və Rusiyada yaşayan uyğurların ana dilidir. Yazıda ərəb əlifbasını işlədirlər.

Əlifba

Uyğur dili X əsrdən bəri ərəb qrafikası əlifbası ilə yazılır. 1969-1983-cü illərdə Çin hökuməti uyğur dilini latın qrafikalı əlifba ilə yazdırmış, sonra uygur dilinin səslərini göstərən işarələr də əlavə edilmişdi. Lakin sonralar ərəb qrafikalı əlifbaya qayıtmağa məcbur olmuşlar.

(Brouzerinizdən asılı olaraq bəzi işarələri görməyə bilərsiniz)

Uyğur hərflərinin müqayisəsi
Ərəb Latın Kiril Türk UFA   Ərəb Latın Kiril Türk UFA
ئا A a A a A a /a/   ق Q q Қ қ K k /q/
ئە E e Ə ə E e /a/' ك K k K k K k /k/
ب B b Б б B b /b/ ڭ -ng Ң ң -ng /ŋ/
پ P p П п P p /p/ گ G g Г г G g /g/
ت T t T t T t /t/ ل L l Л л L l /l/
ج J j Җ җ C c /ʤ/ م M m M m M m /m/
چ CH ch Ч ч Ç ç /ʧ/ ن N n Н н N n /n/
خ X x X x H h /x/ ھ H h Һ һ H h /h/
د D d Д д D d /d/ ئو O o O o O o /o/
ر R r Р р R r /r/ ئۇ U u У у U u /u/
ز Z z З з Z z /z/ ئۆ Ö ö Ɵɵ Ö ö /ø/
ژ J j Ж ж J j /ʒ/ ئۈ Ü ü Ү ү Ü ü /y/
س S s С с S s /s/ ۋ W w В в V v /v/
ش SH sh Ш ш Ş ş /ʃ/ ئې É é E e É é /e/
غ GH gh Ғ ғ Ğ ğ /ɣ/ ئى I i И и/Ы ы İ i/I ı /i/ or /ɨ/
ف F f Ф ф F f /f/ ي Y y Й й Y y /j/
Digər dillərdə
Afrikaans: Oeigoers
አማርኛ: ዊጉርኛ
العربية: لغة أويغورية
asturianu: Uigur
žemaitėška: Uigūru kalba
беларуская: Уйгурская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Уйгурская мова
български: Уйгурски език
brezhoneg: Ouigoureg
català: Uigur
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Uyghur-ngṳ̄
qırımtatarca: Uyğur tili
čeština: Ujgurština
Чӑвашла: Уйгур чĕлхи
Zazaki: Uyğurki
Ελληνικά: Ουιγούρ γλώσσα
Esperanto: Ujgura lingvo
español: Idioma uigur
euskara: Uigurrera
français: Ouïghour
Gagauz: Uygur dili
galego: Lingua uigur
客家語/Hak-kâ-ngî: Uyghur-ngî
עברית: אויגור
हिन्दी: उइगुर भाषा
Fiji Hindi: Uyghur bhasa
hrvatski: Ujgurski jezik
hornjoserbsce: Ujguršćina
Bahasa Indonesia: Bahasa Uighur
íslenska: Úýgúríska
italiano: Lingua uigura
日本語: ウイグル語
ქართული: უიღურული ენა
қазақша: Ұйғыр тілі
한국어: 위구르어
Ladino: Lingua uygur
Lëtzebuergesch: Uiguresch
lietuvių: Uigūrų kalba
latviešu: Uiguru valoda
македонски: Ујгурски јазик
മലയാളം: ഉയ്ഗൂർ ഭാഷ
монгол: Уйгур хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Uyghur
नेपाल भाषा: उईघर भाषा
Nederlands: Oeigoers
norsk nynorsk: Uigurisk
norsk: Uigurisk
occitan: Oigor
Piemontèis: Lenga uyghur
پنجابی: ایغور بولی
português: Língua uigur
Runa Simi: Uyq'ur simi
саха тыла: Уйгур тыла
davvisámegiella: Uiguragiella
Simple English: Uyghur language
slovenčina: Ujgurčina
српски / srpski: Ујгурски језик
svenska: Uiguriska
Kiswahili: Kiuyghur
ślůnski: Ujgurskŏ gŏdka
Tagalog: Wikang Uighur
Türkçe: Uygurca
татарча/tatarça: Уйгыр теле
удмурт: Уйгур кыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۇيغۇر تىلى
українська: Уйгурська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Uygʻur tili
Tiếng Việt: Tiếng Duy Ngô Nhĩ
吴语: 維吾爾語
მარგალური: უიღურული ნინა
中文: 维吾尔语
Bân-lâm-gú: Uyghur-gí
粵語: 維吾爾話