Pakistan

Pakistan İslam Respublikası
اسلامی جمہوریۂ پاکستان
Islamic Republic of Pakistan
Pakistan
Şüar: Ittehad, Tanzim, Yaqeen-e-Muhkam  (urdu)
"Birlik, İntizam ve İnam"
Pakistan xəritədə yeri
Paytaxtİslamabad
Ən böyük şəhərKaraçi, Lahor, Feysəlabad, Ravalpindi, Multan, Heydərabad
Rəsmi dillərUrduİngilis
Etnik qruplarPəncablılar (44,15%)
Puştunlar (15,42%)
Sindhilər (14,1%)
Seraikilər (10,53%)
Mühacirlər (7,57%)
Bəluclar (3,57%)
digər (4,66%)
Dinİslam
DemonimPakistanlı
HökumətPrezident respublikası
• Prezident
Məmnun Hüseyn
• Baş nazir
Şahid Xaqan Abbasi
Yaranması
14 avqust 1947
• İslam respublikasının elanı
23 mart 1956
• Şərqi Pakistanın ayrılması
26 mart 1971
Sahəsi
• Ümumi
881,913 km2 (340,509 sq mi) (33-cü)
• Su (%)
2.86
Əhali
• Təxmini  (2016)
201,995,540 ([1]-cı)
• Siyahıya alma (1998)
132 352 279
• Sıxlıq
244.4/km2 (633.0/sq mi) (56-cı)
ÜDM (AQP)2017 təxmini
• Ümumi
1,059 trilyon (25)
• Adambaşına
5,402 (137)
ÜDM (nominal)2015 təxmini
• Ümumi
270,961 milyard (43-cü)
• Adambaşına
1,427 (143-cü)
Cini (2013)30.7
orta
İİİ (2015)Increase 0.550
orta · 147-ci
ValyutaRupi (Rs.) (PKR)
Saat qurşağıStandart Pakistan Vaxtı (UTC+5)
• Yay (DST)
 (UTC+6)
Telefon kodu92
İnternet domeni.pk
Pakistan

Pakistan (urdu پاکِستان — «təmizlərin torpağı», ing. Pakistan) tam adı Pakistan İslam Respublikası (urdu اسلامی جمہوریہ پاکِستان İsləmi‘ Cumhüri‘yah-e-Pəkistan, ing. Islamic Republic of Pakistan) – Cənubi Asiyada dövlət. Əhalisinin sayına görə 6-cı, sahəsinə görə 33-cü yerdədir. Dəniz sahili ərazisinin uzunluğu 1,046 km-dir. Ölkə cənubdan Ərəb dəniziOman körfəzi, şərqdən Hindistan, qərbdən Əfqanıstan, cənub-qərbdən İran, şimal-şərqdən isə Çin Xalq Respublikası ilə əhatə olunmuşdur. Tacikistanla arasında Əfqanıstana məxsus Vahan dəhlizi yerləşən Pakistan, həmçinin Omanla dəniz sərhəddinə sahibdir.

Hazırda Pakistanın nəzarəti altında olan ərazilər bir neçə qədim mədəniyyətə ev sahibliyi etmişdir. Bunu NeolitTunc dövrünə məxsus abidələr, yaşayış məntəqələri və s. sübut edir. Bu ərazidə vaxtilə Əhəmənilər İmperiyası, Makedoniyalı İsgəndər, Mauriya İmperiyası, Əməvilər sülaləsi, Qupta İmperiyası[2], Dehli sultanlığı, Monqol İmperiyası, Böyük Moğol İmperiyası, Dürranilər İmperiyasıBritaniya İmperiyası kimi nəhəng imperiyalar və hökmdarlar ağalıq etmişdir.

Məhəmməd Əli Cinnah tərəfindən başladılmış Pakistan Hərəkatı və yarımqitənin müstəqillik uğrunda mübarizədə qalib gəlməsi nəticəsində Pakistan dövləti 1947-ci ildə müstəqillik əldə etmişdir.[3] Ölkə etnik və dil baxımından müxtəlifdir. Eyni müxtəliflik özünü ölkənin coğrafiyası və təbiətində də büruzə verir. Pakistan 1956-cı ildə konstitusiyanı qəbul etmiş, beləliklə İslam respublikasına çevrilmişdir. 1971-ci ildə başlamış etnik vətəndaş müharibəsi Şərqi Pakistanın ölkənin əsas hissəsindən ayrılması və Banqladeş adı ilə müstəqillik qazanması ilə nəticələnmişdir.[4] 1973-cü ildə Pakistanda yeni konstitusiya qəbul olundu. Nəticədə, dörd vilayət və dörd federal ərazidən ibarət olan mərkəzi İslamabad şəhərində yerləşən federal hökumətin əsası qoyuldu. Yeni konstitusiyadakı bütün qanunların İslam qaydalarına uyğun olması əsas şərt hesab olunurdu.[5]

Pakistan Azərbaycanın ərazilərini işğal etdiyi üçün Ermənistanın dövlət müstəqilliyini tanımayan yeganə BMT üzvüdür.[6]

Etimologiyası

Pakistan - ölkəyə bu ad 1933-cü ildə siyasi-aktivist Çudhari Rəhmət Əli tərəfindən verilmişdir. Mənası isə “paklar diyarı” deməkdir. Bu ölkənin adının tam açılışı da vardır. Belə izah edirlər ki, ölkənin adındakı ilk hərf olan “P” – Pəncab, “a” – afqan, “k” – Kəşmir, “s” – Sinda, “tan” isə - Belucistan deməkdir.

Digər dillərdə
Acèh: Pakistan
адыгабзэ: Пакистан
Afrikaans: Pakistan
Alemannisch: Pakistan
አማርኛ: ፓኪስታን
aragonés: Pakistán
Ænglisc: Pacistan
العربية: باكستان
ܐܪܡܝܐ: ܦܐܩܣܛܐܢ
مصرى: باكستان
অসমীয়া: পাকিস্তান
asturianu: Paquistán
تۆرکجه: پاکیستان
башҡортса: Пакистан
Boarisch: Pakistan
žemaitėška: Pakėstans
Bikol Central: Pakistan
беларуская: Пакістан
беларуская (тарашкевіца)‎: Пакістан
български: Пакистан
भोजपुरी: पाकिस्तान
Bahasa Banjar: Pakistan
བོད་ཡིག: པ་ཀི་སི་ཐན
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পাকিস্তান
brezhoneg: Pakistan
bosanski: Pakistan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Pakistan
буряад: Пакистан
català: Pakistan
Chavacano de Zamboanga: Pakistan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Pakistan
нохчийн: Пакистан
Cebuano: Pakistan
ᏣᎳᎩ: ᏆᎩᏍᏖᏂ
کوردی: پاکستان
qırımtatarca: Pakistan
čeština: Pákistán
kaszëbsczi: Pakistan
Чӑвашла: Пакистан
Cymraeg: Pacistan
dansk: Pakistan
Deutsch: Pakistan
Zazaki: Pakıstan
dolnoserbski: Pakistan
डोटेली: पाकिस्तान
ދިވެހިބަސް: ޕާކިސްތާން
Ελληνικά: Πακιστάν
English: Pakistan
Esperanto: Pakistano
español: Pakistán
eesti: Pakistan
euskara: Pakistan
estremeñu: Paquistán
فارسی: پاکستان
suomi: Pakistan
Võro: Pakistan
føroyskt: Pakistan
français: Pakistan
arpetan: Paquistan
Nordfriisk: Pakistaan
Frysk: Pakistan
Gagauz: Pakistan
贛語: 巴基斯坦
Gàidhlig: Pagastàn
galego: Paquistán
Avañe'ẽ: Pakistán
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: पाकिस्तान
ગુજરાતી: પાકિસ્તાન
Hausa: Pakistan
客家語/Hak-kâ-ngî: Pakistan
Hawaiʻi: Pakitana
עברית: פקיסטן
हिन्दी: पाकिस्तान
Fiji Hindi: Pakistan
hrvatski: Pakistan
hornjoserbsce: Pakistan
Kreyòl ayisyen: Pakistan
magyar: Pakisztán
Հայերեն: Պակիստան
interlingua: Pakistan
Bahasa Indonesia: Pakistan
Interlingue: Pakistan
Ilokano: Pakistan
ГӀалгӀай: Пакистан
íslenska: Pakistan
italiano: Pakistan
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐸᑭᔅᑕᓐ
日本語: パキスタン
Patois: Pakistan
la .lojban.: kisygu'e
Basa Jawa: Pakistan
ქართული: პაკისტანი
Qaraqalpaqsha: Pakistan
Taqbaylit: Pakistan
Адыгэбзэ: Пакистэн
Kabɩyɛ: Pakisitaanɩ
Kongo: Pakistan
Gĩkũyũ: Pakistan
қазақша: Пәкістан
kalaallisut: Pakistan
ភាសាខ្មែរ: ប៉ាគីស្ថាន
한국어: 파키스탄
कॉशुर / کٲشُر: پاکِستان
kurdî: Pakistan
kernowek: Pakistan
Кыргызча: Пакыстан
Latina: Pakistania
Ladino: Pakistan
Lëtzebuergesch: Pakistan
лезги: Пакистан
Lingua Franca Nova: Pacistan
Limburgs: Pakistan
Ligure: Pakistan
lumbaart: Pakistan
lingála: Pakistáni
لۊری شومالی: پاکئستان
lietuvių: Pakistanas
latviešu: Pakistāna
मैथिली: पाकिस्तान
мокшень: Пакистан
Malagasy: Pakistan
олык марий: Пакистан
Māori: Pakitāne
македонски: Пакистан
മലയാളം: പാകിസ്താൻ
монгол: Пакистан
Bahasa Melayu: Pakistan
Malti: Pakistan
Mirandés: Paquistan
မြန်မာဘာသာ: ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ
مازِرونی: پاکستون
Dorerin Naoero: Pakistan
Nāhuatl: Paquistan
Napulitano: Pakistan
Plattdüütsch: Pakistan
Nedersaksies: Pakistan
नेपाली: पाकिस्तान
नेपाल भाषा: पाकिस्तान
Nederlands: Pakistan
norsk nynorsk: Pakistan
norsk: Pakistan
Novial: Pakistan
Sesotho sa Leboa: Pakistan
occitan: Paquistan
Livvinkarjala: Pakistuanu
Oromoo: Paakistaan
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Kapampangan: Pakistan
Papiamentu: Pakistan
Deitsch: Pakistan
Norfuk / Pitkern: Pakistaan
polski: Pakistan
Piemontèis: Pakistan
پنجابی: پاکستان
پښتو: پاکستان
português: Paquistão
Runa Simi: Pakistan
Romani: Pakistan
română: Pakistan
tarandíne: Pakistan
русский: Пакистан
русиньскый: Пакістан
Kinyarwanda: Pakisitani
संस्कृतम्: पाकिस्थानम्
саха тыла: Пакистан
sicilianu: Pakistan
Scots: Pakistan
سنڌي: پاڪستان
davvisámegiella: Pakistan
srpskohrvatski / српскохрватски: Pakistan
Simple English: Pakistan
slovenčina: Pakistan
slovenščina: Pakistan
Gagana Samoa: Pakisitana
chiShona: Pakistan
Soomaaliga: Bakistaan
shqip: Pakistani
српски / srpski: Пакистан
Sranantongo: Pakistan
SiSwati: IPhakhistani
Seeltersk: Pakistan
Basa Sunda: Pakistan
svenska: Pakistan
Kiswahili: Pakistan
ślůnski: Pakistan
తెలుగు: పాకిస్తాన్
tetun: Pakistaun
тоҷикӣ: Покистон
ትግርኛ: ፓኪስታን
Türkmençe: Päkistan
Tagalog: Pakistan
Tok Pisin: Pakistan
Türkçe: Pakistan
chiTumbuka: Pakistan
удмурт: Пакистан
українська: Пакистан
اردو: پاکستان
oʻzbekcha/ўзбекча: Pokiston
vèneto: Pakistan
vepsän kel’: Pakistan
Tiếng Việt: Pakistan
West-Vlams: Pakistan
Volapük: Pakistän
walon: Pakistan
Winaray: Pakistan
Wolof: Pakistaan
吴语: 巴基斯坦
მარგალური: პაკისტანი
ייִדיש: פאקיסטאן
Yorùbá: Pakístàn
Vahcuengh: Pakistan
Zeêuws: Pakistan
中文: 巴基斯坦
文言: 巴基斯坦
Bân-lâm-gú: Pakistan
粵語: 巴基斯坦
isiZulu: IPakistani