Neytron

Neytronun kvark quruluşu

Neytron yükə malik olmayan elementar hissədir. Neytronlar protonla birlikdə atom nüvəsini əmələ gətirir və bu iki hissə ümumi şəkildə nukleon adlandırılır. Neytron barionlar sinfinə aiddir.

Neytronun kəşfi (1932) fizik C.Çedvikə mənsubdur. O bu kəşfi üçün 1935-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Sərbəst neytronun kütləsi 939,6 MeV-dır. Bu protonunkundan 1,3 MeV böyükdür. O, elektrik yükü daşımır, ancaq zəif maqnit momentinə malikdir. Birləşmiş hissəcik kimi neytron genişlənmiş formadadır və onun diametri 1,5 · 10-15 m-dir. Neytronun ömrü təxminən 886 saniyə (15 dəqiqə) çəkir. Bununla neytron başqa qeyri stabil elementar hissəciklərə nisbətən ən çox yaşayanıdır.

Neytron bir yuxarı kvarkdan və iki aşağı kvarkdan ibarətdir.

  • neytronların həssas kütləsi

Neytronların həssas kütləsi

Neytronlar 1,67 · 10-24 qram dəyərində sabit bir kütləyə sahibdirlər. Əgər neytronun kütləsi bu gün olduğundan 2% daha çox olsaydı neytronlar qısa müddət içində dağılar və atomlar qərarsız bir quruluşa sahib olardı.

Bu vəziyyətdə həyat üçün lazımlı heç bir element var ola bilməz, kainatdakı tək element yalnız hidrogen olardı. Digər tərəfdən, neytronun kütləsi normalda olduğundan azca yüngül olsaydı, bu səfər protonlar sabit olmayan bir quruluşa sahib olardılar.

Bu vəziyyətdə protonların kütləsi nüvə içindəki neytronların kütləsindən daha çox olardı və protonlar pozularaq neytronlara çevrilərdilər.

Fiziklər, neytronun kütləsini indi olduğundan mində 2 nisbətində az olması vəziyyətində, bu günki quruluşda atomların var olmasının qeyri-mümkün olacağı qənaətindədirlər.

Digər dillərdə
Afrikaans: Neutron
Alemannisch: Neutron
العربية: نيوترون
asturianu: Neutrón
تۆرکجه: نوترون
žemaitėška: Neutruons
беларуская: Нейтрон
беларуская (тарашкевіца)‎: Нэўтрон
български: Неутрон
বাংলা: নিউট্রন
brezhoneg: Neutron
bosanski: Neutron
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Neutron
català: Neutró
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dṳ̆ng-cṳ̄
کوردی: نیوترۆن
čeština: Neutron
Чӑвашла: Нейтрон
Cymraeg: Niwtron
dansk: Neutron
Deutsch: Neutron
Ελληνικά: Νετρόνιο
English: Neutron
Esperanto: Neŭtrono
español: Neutrón
eesti: Neutron
euskara: Neutroi
فارسی: نوترون
suomi: Neutroni
Võro: Neutron
français: Neutron
Nordfriisk: Neutron
furlan: Neutrin
Frysk: Neutron
Gaeilge: Neodrón
galego: Neutrón
עברית: נייטרון
हिन्दी: न्यूट्रॉन
Fiji Hindi: Neutron
hrvatski: Neutron
Kreyòl ayisyen: Netwon
magyar: Neutron
հայերեն: Նեյտրոն
interlingua: Neutron
Bahasa Indonesia: Neutron
íslenska: Nifteind
italiano: Neutrone
日本語: 中性子
Patois: Nyuuchran
ქართული: ნეიტრონი
Kabɩyɛ: Netrɔɔ
қазақша: Нейтрон
한국어: 중성자
къарачай-малкъар: Нейтрон
Ripoarisch: Neutron
kurdî: Notron
Кыргызча: Нейтрон
Latina: Neutron
Lëtzebuergesch: Neutron
Lingua Franca Nova: Neutron
Limburgs: Neutron
lumbaart: Neütrun
lingála: Netron
lietuvių: Neutronas
latviešu: Neitrons
македонски: Неутрон
മലയാളം: ന്യൂട്രോൺ
монгол: Нейтрон
Bahasa Melayu: Neutron
မြန်မာဘာသာ: နျူထရွန်
Plattdüütsch: Neutron
नेपाली: न्यूट्रोन
नेपाल भाषा: न्युट्रोन
Nederlands: Neutron
norsk nynorsk: Nøytron
norsk: Nøytron
Novial: Neutrone
occitan: Neutron
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਬਿਜਲਕਣ
polski: Neutron
Piemontèis: Neutron
پنجابی: نیوٹران
پښتو: نيوټرون
português: Nêutron
Runa Simi: Niwtrun
română: Neutron
русский: Нейтрон
sicilianu: Niutrùni
Scots: Neutron
سنڌي: نيوٽران
srpskohrvatski / српскохрватски: Neutron
Simple English: Neutron
slovenčina: Neutrón
slovenščina: Nevtron
Soomaaliga: Niyutaroon
shqip: Neutroni
српски / srpski: Неутрон
Seeltersk: Neutron
Basa Sunda: Neutron
svenska: Neutron
Kiswahili: Nyutroni
தமிழ்: நொதுமி
తెలుగు: న్యూట్రాన్
Tagalog: Neutron
Türkçe: Nötron
татарча/tatarça: Neytron
українська: Нейтрон
اردو: نیوٹرون
oʻzbekcha/ўзбекча: Neytron
vèneto: Neutron
Tiếng Việt: Neutron
Winaray: Neutron
Wolof: Feppmaandu
хальмг: Нейтрон
ייִדיש: נייטראן
中文: 中子
文言: 中子
Bân-lâm-gú: Tiong-chú
粵語: 中子