Kitsune

Fuşimi İnari məbədində kitsune heykəli.

Kitsune (?) — yapon dilində tülkü. Yaponiyada tülkünün iki növü var: Honsyuda yaşayan yapon sarı tülküsü (hondo kitsune; Vulpes vulpes japonica) və Hokkaydo tülküsü (kita kitsune; Vulpes vulpes schrencki).

Mifologiya

Kitsune Yaponiyanın folklor və mədəniyyətinin ayrılmaz, geniş tanınan və çox vacib bir elementidir. Bu obrazın kökü min illər öncə Çin mifologiyasından öz başlanğıcını götürür. Çin mifologiyasında "çuli yin" (çin 狐狸精) adlanan tülkü ruhunun obrazı uzun illər öncə Yaponiya folkloruna daxil olaraq, daha da maraqlı obraza çevrilmişdir və bu günlərə kimi Yaponiya mədəniyyətinin bir hissəsi kimi geniş tanınır.[1]

Rusiya və digər ölkələrin folklorunda təsvir olunan tülküdən fərqli olaraq, Yaponiya tülküsü adətən, ağ rəngdə və çoxquyruqlu kimi təsvir olunur. Kitsune adi tülkü deyil, onlar "yokay" (妖怪?) adlanan mifoloji varlıqların bir növüdür. Qədim Yaponiya ədəbiyyatlarında kitsune çox ağıllı və sehrli varlıqlar kimi təsvir edilirlər. Onların ən maraqlı xüsusiyyətləri isə insan, xüsusən də, gözəl bir qadın obrazına girmələridir.[1]

Əfsanələrə görə, kitsunenin yaşı çoxaldıqca, onun sehrli gücü və quyruqlarının sayı da artır və beləliklə, ən çox 9 quyruq sahibi ola bilərlər. Doqquz quyruqlu kitsune Kyuubi no Kitsune (九尾の狐、きゅうびのきつね、?, azərb. Doqquz quyruqlu tülkü) adlanır və yaşı bir neçə 100 illiyi ötmüş, müxtəlif sehrli güclərə malik olan ruhlardır. Çindən gəlmiş inanclardan əlavə, Yaponiyada tülkü öncədən şintoizmin ən vacib ilahələrindən biri hesab edilən İnarinin (稲荷?) carçısı və əsas atributu idi. Hətta İnarinin özü bir çox qədim rəsmlərdə kitsune formasında təsvir olunmuşdur. Yaponiyaya ilk səfər edən rusiyalı səyyahlar qeyd edirlər ki, yaponlar adi tülkü gördükdə vahiməyə düşərdilər və düşünürdülər ki, qarşılarında kitsune ruhu və ya İnari ilahəsidir.[1]

Digər dillərdə
العربية: كيتسونه
български: Китсуне
català: Kitsune
čeština: Kicune
dansk: Kitsune
Deutsch: Kitsune
Ελληνικά: Κιτσούνε
English: Kitsune
Esperanto: Kicuneo
español: Kitsune
فارسی: کیتسونه
français: Kitsune
galego: Kitsune
hrvatski: Kicune
magyar: Kicune
interlingua: Kitsune
Bahasa Indonesia: Kitsune
italiano: Kitsune
日本語: 霊狐
Basa Jawa: Kitsune
ქართული: კიცუნე
latviešu: Kicune
македонски: Кицуне
Bahasa Melayu: Kyuubi
Nederlands: Kitsune
polski: Kitsune
português: Kitsune
русский: Кицунэ
Scots: Kitsune
Simple English: Kitsune
svenska: Kitsune
Türkçe: Kitsune
українська: Лисиця (Японія)
Tiếng Việt: Kitsune