Formula 1

Formula-1
Formula-1-in rəsmi emblemi
Ümumi məlumat
Yaranma tarixi1950
İlk yarışSilverstoun
İlk qazananAlfa Romeo
İlk çempionCüzeppe Farina
Son çempionLyuis Həmilton
İlk çempiom komandaAlfa Romeo
Web saytFormula1.Com

Formula-1 (ing. Formula One World Championship) – açıq təkər tipli avtomobillərin dövrəvi avtoyürüşləri üzrə dünya çempionatıdır. Formula-1 üzrə dünya çempionatı hər il keçirilir və Qran Pri statusu daşıyan ayrı- ayrı mərhələlərdən ibarət olur.

İlk dünya çempionatının birinci yarışı 1950-ci il mayın13-də Böyük Britaniyanın Silverstoun trasında baştutub. Hər ilin sonunda çempionatın qalibi müəyyənedilir. Çempionatda həm sürücülər, həm dəkomandalar yarışırlar. Sürücülər dünya çempionutitulu uğrunda, komandalar isə Mühəndislər Kuboku uğrunda mübarizə aparırlar.

Komandalar hər bir yarışa özünün hazırladığı şassi iləçıxırlar, hər bir komandanı iki sürücü təmsil edir,sürücü çempionatda iştirak etmək üçün BeynəlxalqAvtomobil Federasiyasından SuperLisenziya almalıdır.Komandalar öz şassilərinə kənar motoristehsalçısından aldıqları motoru quraşdıra bilərlər.

Son idman reqlamentinə görə, motorun işçi həcmi 1.6litrdir, silindrlərin sayı isə V6-dır, motorun çəkisi 145kq-dır. Bu balaca motor 850-900 at qüvvəsi hasil edirvə düz yollarda 370 km/saatadək sürət yığmağaimkan verir. Ümumiyyətlə, Formula1 maşınları əndinamik maşınlar sayılırlar, yəni ən qısa vaxt ərzində sürətlənir və ən qısa vaxt ərzində dayanırlar.

Formula-1 maşınlarını bolidlər, sürücülərini isə pilotlarda adlandırırlar.

Builki dünya çempionatı 21 mərhələdən, Qran Pridənibarətdir. Hər bir Qran Prini üçgünlük həftəsonu (uik-end) təşkil edir. Reqlamentə görə, sürücülər cüməgünü hər biri 1.5 saat olan iki sərbəst yürüşdə traslatanış olurlar, maşınları qarşıdakı sıralanma turu vəyarışa sazlayırlar. Monako Qran Prisində sürücülər cümə günü deyil, bir gün əvvəl, cümə axşamı eyni işigörürlər.

Digər dillərdə
Afrikaans: Formule Een
aragonés: Formula 1
العربية: فورمولا 1
asturianu: Fórmula 1
Boarisch: Formel 1
беларуская: Формула-1
беларуская (тарашкевіца)‎: Формула-1
български: Формула 1
brezhoneg: Formulenn 1
bosanski: Formula 1
català: Fórmula 1
čeština: Formule 1
Cymraeg: Fformiwla Un
dansk: Formel 1
Deutsch: Formel 1
ދިވެހިބަސް: ފަންވަތް:F1
Ελληνικά: Φόρμουλα 1
English: Formula One
Esperanto: Formulo 1
español: Fórmula 1
eesti: Vormel 1
euskara: 1 Formula
فارسی: فرمول یک
suomi: Formula 1
français: Formule 1
Frysk: Formule 1
galego: Fórmula 1
עברית: פורמולה 1
hrvatski: Formula 1
magyar: Formula–1
հայերեն: Ֆորմուլա 1
Bahasa Indonesia: Formula Satu
Interlingue: Formul Un
íslenska: Formúla 1
italiano: Formula 1
Basa Jawa: Formula Siji
ქართული: ფორმულა ერთი
қазақша: Формула-1
한국어: 포뮬러 원
Lëtzebuergesch: Formel 1
Limburgs: Formule 1
lumbaart: Formula 1
lietuvių: Formulė 1
latviešu: Formula 1
Baso Minangkabau: Formula Ciek
македонски: Формула 1
മലയാളം: ഫോർമുല വൺ
монгол: Формула-1
Bahasa Melayu: Formula Satu
Mirandés: Fórmula 1
မြန်မာဘာသာ: ဖော်မြူလာ ဝမ်း
مازِرونی: فرمول یک
Nāhuatl: Formula 1
नेपाल भाषा: फर्मुला वान
Nederlands: Formule 1
norsk nynorsk: Formel 1
norsk: Formel 1
Papiamentu: Formula 1
polski: Formuła 1
پنجابی: فارمولا ون
português: Fórmula 1
rumantsch: Furmla 1
română: Formula 1
русский: Формула-1
sicilianu: Fòrmula 1
srpskohrvatski / српскохрватски: Formula 1
Simple English: Formula One
slovenčina: Formula 1
slovenščina: Formula 1
српски / srpski: Формула 1
Seeltersk: Formel 1
Basa Sunda: Formula Hiji
svenska: Formel 1
Tagalog: Formula One
Türkçe: Formula 1
татарча/tatarça: Formula-1
українська: Формула-1
Tiếng Việt: Công thức 1
West-Vlams: Formule 1
Yorùbá: Formula One
Bân-lâm-gú: Formula 1