Diplomatiya

Ger van Elk, Symmetry of Diplomacy, 1975, Groninger Museum.

Diplomatiya - dövlət başçılarının, hökumətlərin və xarici əlaqələr üzrə xüsusi orqanların prinsipial fəaliyyəti olub, dövlətin xarici siyasətinin məqsəd və vəzifələrini həyata keçirməkdən və dövlətin hüquq və maraqlarını xaricdə müdafiə etməkdən ibarətdir[1]. Diplomatiya dedikdə əsasən beynəlxalq münasibətlərin iştirakçısı olan dövlət və qrupların səlahiyyətli nümayəndələri arasında danışıqların aparılması sənəti və təcrübəsi nəzərdə tutulur. Diplomatiyanın predmeti, subyekti, obyekti də dunyanın siyasi xəritəsində öz yerini tutmuş dövlətlərdir. Diplomatiya tarixinin başlıca məqsədi dövlətlərarası münasibətlərin yaranması, inkişafı və pozulma prosesini öyrənməkdən ibarətdir.

Müasir dünyada dövlətlər öz mənliyini, mövcudluğunu 2 yolla təsdiq etdirir:

  • 1) dövlətlər arası münasibətlər, yəni ikitərəfli diplomatiya;
  • 2) çoxtərəfli münasibətlər, yəni subregional, universal təşkilatlar vasitəsi ilə tanınma.

Ən qədim zamanlardan diplomatiya işi imtiyazlı dairələrin, saray elitalarının əlində olmuş, böyük bir tarixi inkişaf yolu keçərək mərasimləşmiş və məcəllələşmişdir. Tədricən dövlətlərarası münasibətlərin qayda və normalarının hüquqi bərkintisindən ibarət beynəlxalq hüquq elmi meydana gəlmişdir ki, qədim Romada bu elmi "Xalqlar hüququ" adlandırmışlar. Diplomatiya tarixinin vəzifələri çox spektrli olub bilavasitə məqsədin aydınlaşdırılmasına xidmət edir. Diplomatiya müxtəlif maddi mədəniyyət nümunələrini özündə saxlamaqdadır ki, bunlara Mani və Hammurapi qanunlarını göstərmək olar.

İstinadlar

  1. Дипломатический словарь. 2-е изд. - Т.1.- М., 1971. - С. 479
Digər dillərdə
Afrikaans: Diplomasie
Alemannisch: Diplomatie
aragonés: Diplomacia
العربية: دبلوماسية
asturianu: Diplomacia
تۆرکجه: دیپلوماسی
башҡортса: Дипломатия
žemaitėška: Dipluomatėjė
беларуская: Дыпламатыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Дыпляматыя
български: Дипломация
বাংলা: কূটনীতি
བོད་ཡིག: ཕྱི་འབྲིལ།
brezhoneg: Diplomatiezh
bosanski: Diplomatija
буряад: Дипломати
català: Diplomàcia
کوردی: دیپلۆماسی
čeština: Diplomacie
dansk: Diplomati
Deutsch: Diplomatie
English: Diplomacy
Esperanto: Diplomatio
español: Diplomacia
euskara: Diplomazia
فارسی: دیپلماسی
suomi: Diplomatia
français: Diplomatie
furlan: Diplomazie
Frysk: Diplomasy
galego: Diplomacia
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngoi-kâu
עברית: דיפלומטיה
हिन्दी: राजनय
Fiji Hindi: Kutniti
hrvatski: Diplomacija
magyar: Diplomácia
Bahasa Indonesia: Diplomasi
Ilokano: Diplomasia
italiano: Diplomazia
日本語: 外交
Patois: Dipluumasi
ქართული: დიპლომატია
қазақша: Дипломатия
한국어: 외교
къарачай-малкъар: Дипломатия
Кыргызча: Дипломатия
Latina: Diplomatia
Limburgs: Diplomatie
lietuvių: Diplomatija
latviešu: Diplomātija
Malagasy: Diplaomasia
македонски: Дипломатија
മലയാളം: നയതന്ത്രം
Bahasa Melayu: Diplomasi
Mirandés: Diplomacie
Napulitano: Dipromazzia
नेपाली: कूटनीति
नेपाल भाषा: कूटनीति
Nederlands: Diplomatie
norsk nynorsk: Diplomati
norsk: Diplomati
occitan: Diplomacia
Oromoo: Dippilomaasi
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੂਟਨੀਤੀ
polski: Dyplomacja
Piemontèis: Diplomassìa
پنجابی: ڈپلومیسی
português: Diplomacia
română: Diplomație
русский: Дипломатия
русиньскый: Діпломація
саха тыла: Дипломатия
sicilianu: Diprumazzìa
Scots: Diplomacy
srpskohrvatski / српскохрватски: Diplomacija
Simple English: Diplomacy
slovenčina: Diplomacia
slovenščina: Diplomacija
shqip: Diplomacia
српски / srpski: Diplomatija
svenska: Diplomati
Kiswahili: Diplomasia
тоҷикӣ: Дипломосӣ
Tagalog: Diplomasya
Türkçe: Diplomasi
татарча/tatarça: Дипломатия
українська: Дипломатія
oʻzbekcha/ўзбекча: Diplomatiya
Tiếng Việt: Ngoại giao
Winaray: Diplomasyá
хальмг: Диломатия
მარგალური: დიპლომატია
ייִדיש: דיפלאמאטיע
中文: 外交
Bân-lâm-gú: Goā-kau
粵語: 外交