Alabama

Alabama
ing. Alabama
Alabama bayrağıAlabama gerbi
BayraqGerb
Təxəllüsü: Diksinin qəlbi, Pambıq ştatı
Şüarı: Biz hüquqlarımızın müdafiəsinə cəsarət edirik.
Himni: "Alabama"
ABŞ xəritəsində Alabama
Rəsmi dilİngilis dili
Danışılan dillər2010-cu ildə[1]
İngilis dili (95.1%)
İspan dili (3.1%)
PaytaxtıMontqomeri
Ən iri şəhəriBirminqem
Ən iri metropoliteniBirminqem metropol sahəsi
Ərazisi30-cu (ABŞ üzrə)
 • Ümumi52,419 mil²
(135.765 km2)
 • Eni190 mil (305 km)
 • Uzunluğu330 mil (531 km)
 • % su3.20
 • En dairəsi30° 11′ Ş - 35° Ş
 • Uzunluq dairəsi84° 53′ Q - 88° 28′ Q
Əhalisi24-cü (ABŞ üzrə)
 • Ümumi4,858,979 (2015)[2]
 • Sıxlıq9.47 (2011)/mil²  (36.5 (2011)/km2)
27-ci (ABŞ üzrə)
 • Təsərrüfatın Orta Gəliri40,489 $ (2009) (46-cı)
Yüksəklik
 • Maksimal yüksəklikÇiha dağı[3][4][5]
2,413 ft (735.5 m)
 • Orta yüksəklik500 ft  (150 m)
 • Minimal yüksəklikMeksika körfəzi[4]
Dəniz səviyyəsi
Ştatlıqdan ƏvvəlAlabama Ərazisi
İttifaqa qəbul14 dekabr, 1819 (22-ci)
QubernatorRobert Bentli (R)
Leytenant-qubernatorKey Ayvi (R)
Qanunverici hakimiyyətŞtat Qanunverici Hakimiyyəti
 • Yuxarı PalataSenat
 • Aşağı PalataNümayəndələr Palatası
ABŞ SenatorlarıRiçard Şelbi (R)
Jeff Seşens (R)
ABŞ Palata nümayəndələri6 Respublikaçı
1 Demokrat (siyahı)
Saat qurşağı
 • Ştatın əsas hissəsiMərkəzi UTC -6/-5
 • FiniksŞərq UTC -5/-4
ISO 3166US-AL
AbbreviaturaAL
Rəsmi saytıalabama.gov

Alabama (ing. Alabama) - ABŞ-ın cənub-şərq bölgəsində yerləşən ştat. Şimalda Tennessi, şərqdə Corciya, cənubda FloridaMeksika körfəzi, qərbdə Missisipi ilə həmsərhəddir. ABŞ-da ərazisinə görə 30-cu, əhalisinə görə isə 24-cü yerdə dayanır. 1,300 mil (2,100 km) uzunluğunda gəmiçiliyə yararlı daxili sulara malik olan Alabama ölkədə ilk yerlərdə durur.[6]

ABŞ Vətəndaş müharibəsindən İkinci dünya müharibəsinə qədər bir çox Cənub ştatı kimi Alabamada kənd təsərrüfatından asılı olduğu üçün iqtisadi çətinliklər çəkirdi. Böyük sənaye müəssisələri və şəhər mərkəzlərinin artmasına baxmayaraq 1901-1961-ci illərdə qanunvericiliyiliyin qeyri-bərabər bölünməsi səbəbi ilə 1901-ci ildən 1960-cı illərə qədər kəndli ağların maraqları üstünlük təşkil edirdi; şəhərlilər və Afroamerikalılar çox az təmsil olunurdu.[7] Afroamerikalılar və yoxsul ağlar 1901-ci il ştat konstitusiyası ilə ümumən hüquqlarından məhrum edildilər, bu vəziyyət 1960-cı illərin ortalarına qədər federal qanunvericiliklə yüngülləşdirilənə qədər davam etdi. Bir çox qraflıqda azlıqların təcridi seçki sistemi davam edirdi; 1980-ci illərin sonunda müxtəlif seçki sistemlərinin yaradılması üçün bəzi dəyişikliklər edildi.

İkinci dünya müharibəsindən sonra Alabama tək sahəli kənd təsrrüfatından çox sahəli kənd təsrrüfatına keçərək ştat iqtisadiyyatını inkişaf etdirdi. Solid South-un konqresdəki gücü nəticəsində müxtəlif ABŞ Silahlı Qüvvələri qurğularının qurulması və genişləndirilməsi XX əsrin ortalarında kənd təsərrüfatı və sənaye iqtisadiyyatı arasındakı boşluğu doldurmağa kömək etdi. XXI əsrdə ştat iqtisadiyyatı idarə etmə, avtomobil, maliyyə, istehsal, aerokosmik, mineral hasilatı, səhiyyə, təhsil, pərakəndə və texnologiya sahələrinə əsaslanır.[8]

Alabama ştat quşunun şərəfinə Sarı ağacdələn ləqəbini almışdı. Alabama həmçinin Diksinin qəlbi və Pambıq ştatı adı ilə də tanınır. Ştat ağacı uzunyarpaq şam və ştat çiçəyi kameliyadır. Alabamanın paytaxtı Montqomeridir. Əhalisinə görə ən böyük şəhəri uzun müddət ən sənayeləşmiş şəhər olan Birminqem[9], ərazisinə görə isə ən böyük şəhəri isə Hantsvilldir. Ən qədim şəhəri 1702-ci ildə fransız kolonistləri tərəfindən Fransız Luizianasının paytaxatı olaraq əsası qoyulmuş Mobildir.[10]

Digər dillərdə
Afrikaans: Alabama
አማርኛ: አላባማ
aragonés: Alabama
Ænglisc: Alabama
العربية: ألاباما
ܐܪܡܝܐ: ܐܠܒܐܡܐ
مصرى: الاباما
asturianu: Alabama
Aymar aru: Alabama suyu
башҡортса: Алабама
Boarisch: Alabama
žemaitėška: Alabama
Bikol Central: Alabama
беларуская: Алабама
беларуская (тарашкевіца)‎: Алабама
български: Алабама
भोजपुरी: अलबामा
Bislama: Alabama
བོད་ཡིག: ཨ་ལ་པ་མ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আলাবামা
brezhoneg: Alabama (stad)
bosanski: Alabama
буряад: Алабама
català: Alabama
Chavacano de Zamboanga: Alabama
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Alabama
нохчийн: Алабама
Cebuano: Alabama
کوردی: ئەلاباما
corsu: Alabama
čeština: Alabama
Cymraeg: Alabama
dansk: Alabama
Deutsch: Alabama
Zazaki: Alabama
Ελληνικά: Αλαμπάμα
emiliàn e rumagnòl: Alabàma
English: Alabama
Esperanto: Alabamo
español: Alabama
eesti: Alabama
euskara: Alabama
فارسی: آلاباما
suomi: Alabama
føroyskt: Alabama
français: Alabama
arpetan: Alabama
Nordfriisk: Alabama
Frysk: Alabama
Gaeilge: Alabama
Gagauz: Alabama
Gàidhlig: Alabama
galego: Alabama
Avañe'ẽ: Alavama
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌻𐌰𐌹𐌱𐌰𐌹𐌼𐌰
ગુજરાતી: અલાબામા
Gaelg: Alabama
客家語/Hak-kâ-ngî: Alabama
Hawaiʻi: ‘Alapama
עברית: אלבמה
हिन्दी: अलाबामा
Fiji Hindi: Alabama
hrvatski: Alabama
hornjoserbsce: Alabama
Kreyòl ayisyen: Alabama
magyar: Alabama
interlingua: Alabama
Bahasa Indonesia: Alabama
Interlingue: Alabama
Igbo: Alabama
Iñupiak: Alapaama
Ilokano: Alabama
Ido: Alabama
íslenska: Alabama
italiano: Alabama
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐋᓛᐹᒫ
日本語: アラバマ州
la .lojban.: alybamas
Basa Jawa: Alabama
ქართული: ალაბამა
Qaraqalpaqsha: Alabama
Taqbaylit: Alabama
Kabɩyɛ: Alabamaa
қазақша: Алабама
ಕನ್ನಡ: ಅಲಬಾಮ
한국어: 앨라배마주
kurdî: Alabama
kernowek: Alabama
Latina: Alabama
Ladino: Alabama
Lëtzebuergesch: Alabama
Lingua Franca Nova: Alabama
Limburgs: Alabama
Ligure: Alabàma
lumbaart: Alabama
لۊری شومالی: آلاباما
lietuvių: Alabama
latviešu: Alabama
मैथिली: अलाबामा
Malagasy: Alabama
олык марий: Алабама
Māori: Alabama
Baso Minangkabau: Alabama
македонски: Алабама
മലയാളം: അലബാമ
монгол: Алабама
मराठी: अलाबामा
кырык мары: Алабама (штат)
Bahasa Melayu: Alabama
Mirandés: Alabama
မြန်မာဘာသာ: အလာဘားမားပြည်နယ်
مازِرونی: آلاباما
Dorerin Naoero: Alabama
Nāhuatl: Alabama
Napulitano: Alabama
Plattdüütsch: Alabama
Nedersaksies: Alabama
नेपाली: अलाबामा
नेपाल भाषा: अलाबामा
Nederlands: Alabama
norsk nynorsk: Alabama
norsk: Alabama
Novial: Alabama
occitan: Alabama
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲਾਬਾਮਾ
Kapampangan: Alabama
Papiamentu: Alabama
पालि: अलाबामा
polski: Alabama
Piemontèis: Alabama
پنجابی: الاباما
português: Alabama
Runa Simi: Alabama suyu
rumantsch: Alabama
română: Alabama
русский: Алабама
संस्कृतम्: अलाबामा
саха тыла: Алабама
sardu: Alabama
sicilianu: Alabama
Scots: Alabama
سنڌي: الاباما
davvisámegiella: Alabama
srpskohrvatski / српскохрватски: Alabama
සිංහල: ඇලබාමා
Simple English: Alabama
slovenčina: Alabama
slovenščina: Alabama
Gagana Samoa: Alabama
Soomaaliga: Alabama
shqip: Alabama
српски / srpski: Алабама
Seeltersk: Alabama
svenska: Alabama
Kiswahili: Alabama
ślůnski: Alabama
தமிழ்: அலபாமா
తెలుగు: అలబామా
Türkmençe: Alabama
Tagalog: Alabama
Türkçe: Alabama
татарча/tatarça: Алабама
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Alabama Shitati
українська: Алабама
اردو: الاباما
oʻzbekcha/ўзбекча: Alabama
Tiếng Việt: Alabama
Volapük: Alabama
Winaray: Alabama
吴语: 阿拉巴马
хальмг: Алабама
მარგალური: ალაბამა
ייִדיש: אלאבאמא
Zeêuws: Alabama
Bân-lâm-gú: Alabama