İndoneziya
English: Indonesia

Republik Indonesia
İndoneziya Respublikası
İndoneziya
İndoneziya gerbi
Gerbi
Şüar: Bhinneka Tunqqal Ikaal Ika (Kavi dilində)
(Azərbaycanca: "Müxtəliflikdə Birlik")
Milli İdeologiya:
Pançasila[1]
Himn: "İndoneziya Raya"
(Azərbaycanca: "Böyük İndoneziya")
İndoneziya xəritədə yeri
PaytaxtCoat of arms of Jakarta.svg 6°12′ c. e. 106°49′ ş. u.
Ən böyük şəhərCakarta, Surabaya, Bandunq, Bekasi, Medan, Tanqeranq, Depok, Semaranq, Palembanq, Makasar, Cənubi Tanqeranq, Malanq, Surakarta
Rəsmi dillərİndoneziya dili
Tanınmış regional dillər700-dən çox[2]
Etnik qruplar 300-dən çox etnik qrup[3]
Din 87,2% İslam
9,9% Xristianlıq
—7,0 Protestantlıq
—2,9% Roma-Katolik kilsəsi
1,7% Hinduizm
0,7% Buddizm
0,2% Konfutsiçilik və qeyriləri [4]
Demonimİndoneziyalı
HökumətUnitar prezident respublikası
Coko Vidodo
Ma'ruf Amin
• Xalq Nümayəndəsi Şurasının sədri
Bambanq Soesatyo
• İndoneziya Ali Məhkəməsinin Baş Hakimi
Məhəmməd Hatta Əli
Qanunverici hakimiyyətXalq Məşvərət Məclisi (MPR)
Regional Nümayəndələr Şurası (DPD)
Xalq Nümayəndələr Şurası (DPR)
Yaranması
II əsr
• Müsəlman sultanlıqlar
XIII əsr
20 mart 1602
1 yanvar 1800
9 mart 1942
• Müstəqilliyin elan edilməsi
17 avqust 1945
• Tanınma və federasiya
27 dekabr 1949
• Unitar respublika
17 avqust 1950
Sahəsi
• Ümumi
1,910,931[5] km2 (737,815 sq mi) (14-cü)
• Su (%)
4,85
• Ümumi quru ərazisi
699,451 sq mi (1,811,570 km2)
Əhali
• Təxmini  (2017)
263.846.903 (4-cü)
• Sıxlıq
120/km2 (310.8/sq mi)
ÜDM (AQP)2019 təxmini
• Ümumi
3.740 trillion[6] (7-ci)
• Adambaşına
14,020 $ (89-cu)
ÜDM (nominal)2019 təxmini
• Ümumi
1.100 trilyon $ (16-cı)
• Adambaşına
4,120 $ (106-cı)
Cini (2017)Mənfi artış 39,5[7]
orta
İİİ (2017) 0,694[7]
orta · 116-cı
Valyutaİndoneziya rupiyası (Rp) (IDR)
Saat qurşağı+7…+9
Tarix formatıDD/MM/YYYY
Yolun hərəkət istiqamətisol[q 1]
Telefon kodu62
ISO 3166 koduID
İnternet domeni.id
İndoneziya

İndoneziya — Cənub-Şərqi Asiyada ən böyük dövlət. Rəsmi adı İndoneziya Respublikası (ind. Republik Indonesia)[q 2] olan Cənub-Şərqi Asiyada, HindSakit okeanları arasında olan bir ölkədir. Dünyanın ən böyük ada ölkəsidir, on yeddi mindən çox adaya malikdir. [8] Sahəsi 1.904.569 kvadrat kilometr (735.358 kvadrat mil), torpaq sahəsi ilə dünyada 14-cü, dəniz və quru ərazisi ilə birgə 7-ci sıradadır. [9] 261 milyondan çox əhalisi olan bu ölkə dünyanın ən çox əhalisi olan dördüncü ölkəsi və ən çox müsəlman əhalisi olan ölkədir. [10] Dünyanın ən sıx məskunlaşmış adası olan Yavada [11] ölkə əhalisinin yarıdan çoxu yaşayır.

Bu suveren dövlət seçilmiş qanunverici orqanı olan prezident və konstitusiyalı bir respublikadır. Onun 34 əyaləti var, onlardan beşinin xüsusi statusu var. Ölkənin paytaxtı Cakarta dünyada ikinci ən sıx məskunlaşmış şəhər ərazisidir. Ölkə quru sərhədlərini Papua-Yeni Qvineya, Şərqi TimorMalayziyanın şərq hissəsi ilə bölüşür. Digər qonşu ölkələrə Sinqapur, Vyetnam, Filippin, Avstraliya, Palau, Hindistanın AndamanNikobar adaları daxildir. Çoxlu əhalisi və sıx məskunlaşdığı bölgələrə baxmayaraq, İndoneziya geniş səhralara malikdir, yüksək bioloji müxtəlifliyi dəstəkləyir.[12] Ölkədə nefttəbii qaz, kömür, qalay, mis, qızıl, nikel kimi zəngin təbii ehtiyatlar vardır, kənd təsərrüfatı əsasən düyü, xurma yağı, çay, qəhvə, kakao, dərman bitkiləri, ədviyyat və rezin istehsal edir. [13] Çin, ABŞ, Yaponiya, SinqapurHindistan İndoneziyanın əsas ticarət tərəfdaşlarıdır. [14]

İndoneziya arxipelaqının tarixi öz təbii sərvətlərinə çəkilən xarici güclərin təsirinə məruz qalmışdır. Ən azı VII əsrdən etibarən Srivicaya və daha sonra Macapahit materik Çin və Hindistan yarımadasının subyektləri ilə əlaqəli olduğu dövrdən bəri ticarət üçün dəyərli bir bölgə olmuşdur. Yerli hökmdarlar erkən əsrlərdən tədricən xarici təsiri özündə cəmləşdirdilər və Hind və Buddist krallıqları çiçəkləndi. Müsəlman ticarətçilər və sufi alimləri İslamı gətirdilər, [15][16] Avropa işğal gücləri xristianlığı gətirdilər və kəşf əsrində Maluku ədviyyat ticarətində inhisar etmək üçün bir-birlərinə qarşı mübarizə apardılar. Bəzən portuqal, fransız və ingilislər tərəfindən müdaxilə edilsə də, Hollandiya arxipelaqdakı 350 illik mövcudluğunun çoxuna görə Avropanın ən öndə gedən güclərindən idi. 20-ci əsrin əvvəllərində bir millət dövləti kimi "İndoneziya" anlayışı yarandı və müstəqillik hərəkatları formalaşmağa başladı. [17] İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Asiyanın müstəmləkə koloniyalarından çıxılan dövründə İndoneziya Hollandiya ilə silahlı və diplomatik qarşıdurmadan sonra 1949-cu ildə müstəqillik əldə etdi.

İndoneziya yüzlərlə fərqli yerli etnik və dil qruplarından ibarətdir, ən böyük və siyasi baxımdan dominant olan etnik qrupu yavalılardır. Müsəlman əksəriyyəti olan əhali arasında milli dil, etnik müxtəliflik, dini plüralizm və müstəmləkəçilik və ona qarşı üsyan tarixi ilə müəyyən edilən ortaq bir şəxsiyyət meydana gəldi. İndoneziyanın milli şüarı olan Bhinneka Tunggal Ika ("Müxtəliflikdə Birlik" sözün həqiqi mənasında "hələ də birdir") ölkəni formalaşdıran müxtəlifliyi ifadə edir. İndoneziya iqtisadiyyatı nominal ÜDM-ə görə dünyada 16-cı, AQP-də ÜDM-ə görə 7-ci yerdədir. Ölkə bir çox çoxtərəfli təşkilatların üzvüdür, bunlar arasında BMT,[q 3] ÜTT, BVF, G20Qoşulmama Hərəkatının, Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Assosiasiyasının, Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı, Şərqi Asiya Sammiti, Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankıİslam Əməkdaşlıq Təşkilatıdır.

Digər dillərdə
адыгабзэ: Индонезие
Afrikaans: Indonesië
Akan: Indonesia
Alemannisch: Indonesien
አማርኛ: ኢንዶኔዥያ
aragonés: Indonesia
Ænglisc: Indonesia
العربية: إندونيسيا
asturianu: Indonesia
Aymar aru: Indunisya
تۆرکجه: اندونزی
башҡортса: Индонезия
Boarisch: Indonesien
žemaitėška: Induonezėjė
Bikol Central: Indonesya
беларуская: Інданезія
беларуская (тарашкевіца)‎: Інданэзія
български: Индонезия
भोजपुरी: इंडोनेशिया
Bislama: Indonesia
Banjar: Indunisia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইন্দোনেশিয়া
brezhoneg: Indonezia
bosanski: Indonezija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨕᨗᨉᨚᨙᨊᨔᨗᨕ
буряад: Индонези
català: Indonèsia
Chavacano de Zamboanga: Indonesia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Éng-nà̤
нохчийн: ХӀиндонези
Cebuano: Indonesia
Chamoru: Indonesia
corsu: Indunesia
qırımtatarca: İndoneziya
čeština: Indonésie
kaszëbsczi: Jindonezjô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їндонисїꙗ
Чӑвашла: Индонези
Cymraeg: Indonesia
dansk: Indonesien
Deutsch: Indonesien
Zazaki: İndonezya
dolnoserbski: Indoneziska
ދިވެހިބަސް: އިންޑޮނޭޝިޔާ
eʋegbe: Indonesia
Ελληνικά: Ινδονησία
English: Indonesia
Esperanto: Indonezio
español: Indonesia
eesti: Indoneesia
euskara: Indonesia
estremeñu: Indonésia
فارسی: اندونزی
suomi: Indonesia
Na Vosa Vakaviti: Idonisia
føroyskt: Indonesia
français: Indonésie
arpetan: Endonèsie
Nordfriisk: Indoneesien
Frysk: Yndoneezje
Gaeilge: An Indinéis
Gagauz: İndoneziya
Gàidhlig: An Innd-Innse
galego: Indonesia
Avañe'ẽ: Indonésia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: इंडोनेशिया
Bahasa Hulontalo: Indonesia
ગુજરાતી: ઈંડોનેશિયા
Hausa: Indonesiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Yin-nì
Hawaiʻi: ‘Inidonesia
עברית: אינדונזיה
हिन्दी: इंडोनेशिया
Fiji Hindi: Indonesia
hrvatski: Indonezija
hornjoserbsce: Indoneska
Kreyòl ayisyen: Endonezi
magyar: Indonézia
հայերեն: Ինդոնեզիա
interlingua: Indonesia
Bahasa Indonesia: Indonesia
Interlingue: Indonesia
Iñupiak: Indonesia
Ilokano: Indonesia
ГӀалгӀай: ХIиндонези
íslenska: Indónesía
italiano: Indonesia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐄᓅᓯᐊ
Patois: Indoniija
la .lojban.: bidgu'e
ქართული: ინდონეზია
Qaraqalpaqsha: İndoneziya
Taqbaylit: Indunisya
Адыгэбзэ: Индонезиэ
Kabɩyɛ: Ɛndonezi
Kongo: Indonesia
Gĩkũyũ: Indonesia
қазақша: Индонезия
kalaallisut: Indonesia
ភាសាខ្មែរ: ឥណ្ឌូនេស៊ី
한국어: 인도네시아
Ripoarisch: Indonesien
kurdî: Îndonezya
kernowek: Indonesi
Кыргызча: Индонезия
Latina: Indonesia
Lëtzebuergesch: Indonesien
лезги: Индонезия
Lingua Franca Nova: Indonesia
Limburgs: Indonesië
Ligure: Indonexia
lumbaart: Indunesia
lingála: Indonezí
لۊری شومالی: ٱندونزی
lietuvių: Indonezija
latviešu: Indonēzija
Basa Banyumasan: Indonesia
Malagasy: Indonezia
олык марий: Индонезий
Māori: Initonīhia
Minangkabau: Indonesia
македонски: Индонезија
മലയാളം: ഇന്തോനേഷ്യ
монгол: Индонез
кырык мары: Индонези
Bahasa Melayu: Indonesia
Malti: Indoneżja
Mirandés: Andonésia
эрзянь: Индонезия
مازِرونی: اندونزی
Dorerin Naoero: Indonitsiya
Napulitano: Indonesia
Plattdüütsch: Indonesien
Nedersaksies: Indonezie
नेपाल भाषा: इन्दोनेसिया
Nederlands: Indonesië
norsk nynorsk: Indonesia
norsk: Indonesia
Novial: Indonesia
Chi-Chewa: Indonesia
occitan: Indonesia
Livvinkarjala: Indonezii
ਪੰਜਾਬੀ: ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ
Pangasinan: Indonesiya
Kapampangan: Indonesia
Papiamentu: Indonesia
Picard: Indonésie
Norfuk / Pitkern: Endonesya
polski: Indonezja
Piemontèis: Indonesia
پنجابی: انڈونیشیا
português: Indonésia
Runa Simi: Indunisya
română: Indonezia
tarandíne: Indonesie
русский: Индонезия
русиньскый: Індонезія
Kinyarwanda: Indonesiya
संस्कृतम्: इण्डोनेशिया
саха тыла: Индонезия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱱᱫᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ
sardu: Indonesia
sicilianu: Indunesia
Scots: Indonesie
davvisámegiella: Indonesia
Sängö: Ênndonezïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Indonezija
Simple English: Indonesia
slovenčina: Indonézia
slovenščina: Indonezija
Gagana Samoa: Initonesia
chiShona: Indonesia
Soomaaliga: Indunisiya
shqip: Indonezia
српски / srpski: Индонезија
Sranantongo: Indonesikondre
SiSwati: INdonesiya
Seeltersk: Indonesien
Sunda: Indonésia
svenska: Indonesien
Kiswahili: Indonesia
ślůnski: Indůnezyjo
తెలుగు: ఇండోనేషియా
tetun: Indonézia
тоҷикӣ: Индонезия
Türkmençe: Indoneziýa
Tagalog: Indonesia
Tok Pisin: Indonisia
Türkçe: Endonezya
Xitsonga: Indonesia
татарча/tatarça: Индонезия
chiTumbuka: Indonesia
удмурт: Индонезия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ھىندونېزىيە
українська: Індонезія
oʻzbekcha/ўзбекча: Indoneziya
vèneto: Indonexia
vepsän kel’: Indonezii
Tiếng Việt: Indonesia
West-Vlams: Indonesië
walon: Indonezeye
Winaray: Indonesia
Wolof: Endoneesi
მარგალური: ინდონეზია
ייִדיש: אינדאנעזיע
Yorùbá: Indonésíà
Vahcuengh: Yinniz
Zeêuws: Indonesië
Bân-lâm-gú: Ìn-nî
粵語: 印尼
isiZulu: I-Indonesia