Üç muşketyor

Üç muşketyor
fr. Les Trois Mousquetaires
Dartagnan-musketeers.jpg
Dartanyan, Atos, Portos, Aramis
1894-cü ildə Moris Leluar tərəfindən çəkilmiş rəsm
Janr: Tarixi roman
Müəllif: Aleksandr Düma
Oqüst Makenin əməkdaşlığı ilə
Orijinal dili: fransız
Yazılma ili: 1844
Sonrakı: İyirmi il sonra (1845)
Brajelon vikontu (1848)

Üç muşketyor( fr. Les Trois Mousquetaires)— Aleksandr Düma tərəfindən 1844-cü ilin mart-iyul aylarında hissə-hissə yazılmış roman. Bu romanda XVII əsrdə Dartanyan adlı gəncin evini tərk edərək, Parisə getməsindən və Qvardiyanın muşketyorlarına qoşulmasından bəhs edilir. Dartanyan başlıqda göstərilən üç muşketyordan biri deyil, muşketyorlar onun dostları olan, hamı bir nəfər üçün, bir nəfər hamı üçün ("tous pour un, un pour tous") şüarı ilə yaşayan ayrılmaz dostlar Atos, Portos və Aramisdir.

Dartanyanın hekayəsi İyirmi il sonra və Vikont de Brajelon:On il sonra romanlarında davam edir. Düma tərəfindən yazılmış bu üç roman birlikdə Dartanyanın romansları kimi tanınır.

Üç muşketyor ilk dəfə 1844-cü ilin mart iyul ayları arasında Fransanın Əsr ( fr. Le Siècle) qəzetində ardıcıl formada nəşr olunub. [1]

Aleksandr Düma Üç muşketyoru yazdığı vaxtlarda qılıncoynatma ilə məşğul olub və Cozef Çarlemont (fransız ordusunda ixtisaslı qılıncoynatma təlimçisi olub) Çarlz Lekour və Mişel Casseuxun Savate və Kan de Kombat dərslərində iştirak edib. [2]

Məzmun

Fransada Dartanyan adlı gənc Qaskondakı [q 1] ailəsini tərk edir və Parisə səyahət edərək, Qvardiyanın muşketyorlarına qoşulur. Bu hadisə 1625-ci ilə-Kral XIII Lüdovikin [q 2] hökmranlıq etdiyi dövrə təsadüf edir. Dartanyan kral muşketyorlarının komandanı cənab de Trevilin hüzuruna atasının ona verdiyi zəmanət məktubu ilə təşrif buyurur. Dartanyanın üç dueldən sonra muşketyorların ənənəvi düşməni olan kardinal [q 3] de Rişelyenin mühafizə dəstəsi ilə Atos, Portos və Aramisin [q 4] iştirak etdiyi döyüş nəticəsində adları çəkilən bu dörd personaj dostlaşır. Portosun əsl adı dü Valondur, Atos kimi təqdim olunan qraf de la Fer fırıldaqçı bir qadınla kəbin nəticəsində müflisləşmişdir, Aramis isə mistik meylli qadınlara göstərdiyi meyllə ziddiyyət təşkil edən de Erble şevalyesidir. [q 5] Muşketyorların dəstəsinə qəbul edildikdən sonra, Dartanyan təsadüfən nə vaxtsa Atosun həyat yoldaşı olmuş, hazırda isə kardinalın hiyləgər agenti miledi de Vinterin qurbanına çevrilir. Bu ötəri hiss olur, lakin Dartanyan əsl məhəbbət hissi də yaşayır: o kraliça Avstriyalı Annanın sadiq qulluqçusu Konstans Bonasyeyə aşıq olur. Kraliça kralın ona hədiyyə etdiyi 12 brilyant qaşlı bəzək əşyasını aşnası qraf de Bekinhemə bağışlamışdır. Kraliçanı məhv etmək istəyən Rişelye kralın beyninə salır ki, arvadı sarayda təşkil olunan növbəti balda o bəzək əşyalarını taxmalıdır. Dörd qəhrəman İngiltərəyə üz tutmalı olur və bir çox çətinliklərlə üzləşir, ancaq yenədə tapşırığı yerinə yetirib kraliçanı xilas etməyə müvəffəq olurlar.

Muşketyorlar La Roşelin tutulması sevincini yaşayan zaman miledi protestantların tərəfdarı olan Bekinhemi öldürməyə cəhd göstərir. Muşketyorlar onu həbs edir, amma o qaçmağı bacarır. Miledi qrafı öldürtdürür və Konstans de Bonasyeni zəhərləyir. Dörd dost onun öldürdüyü lord Vinterin qardaşının köməkliyi ilə onu cəllad Betünə verərək etdiyi cinayətləri yudurdurlar. Rişelye ilə barışmış Dartanyan leytenant rütbəsinə layiq görülür. Atos kəndə qayıdır, Portos evlənir, Aramis isə keşiş olur.

Digər dillərdə
беларуская: Тры мушкецёры
беларуская (тарашкевіца)‎: Тры мушкетэры
کوردی: سێ چەکدار
hrvatski: Tri mušketira
Bahasa Indonesia: Les Trois Mousquetaires
日本語: 三銃士
한국어: 삼총사
Lëtzebuergesch: Les Trois Mousquetaires
Nederlands: De drie musketiers
srpskohrvatski / српскохрватски: Les Trois Mousquetaires
Simple English: The Three Musketeers
slovenčina: Traja mušketieri
slovenščina: Trije mušketirji
српски / srpski: Три мускетара
українська: Три мушкетери
vepsän kel’: Koume mušketörad
中文: 三劍客
Bân-lâm-gú: Saⁿ Kiàm-kheh