Xunión Soviética

Союз Советских Социалистических Республик
Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik

Ltspkr.png pronuncia
Bandera de la XRSSState Emblem of the Soviet Union.svg
(Bandera)(Escudu)
Lema nacional: Пролетарии всех стран, соединяйтесь!
(en rusu: Trabayadores del mundiu, xuníivos!)
LocationSovietUnion.png
Llingua oficialDe fechu, que nun por llei, rusu
CapitalMoscú
Área
 - Total
 - % augua
1u enantes el colapsu
22.402.200 km²
 ?%
Población
 - Total
 - Densidá
3u enantes de 1991
293.047.571 (1991)
13.08/km2 (1991)
Creación
 - Declarada (Tratáu de la Xunión)
 - Reconocida

30 d'avientu de 1922
1 de febreru de 1924
Disolución26 d'avientu de 1991
MonedaRublu
Fusu horariuUTC +3 a +11
Himnu nacional
Гимн Советского Союза
Códigu Internet.su

La Xunión Soviética (rusu: Советский Союз tr.: Sovietsky Soyuz), oficialmente nomada Xunión de Repúbliques Socialistes Soviétiques (XRSS, rusu: Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик tr.: Soyuz Sovétskij Sotsialistícheskij Respublik; Tocante a esti soníu pronunciación ; abreviáu СССР, SSSR)[1] foi un Estáu federal constitucionalmente socialista qu’esistió n’Eurasia ente 1922 y 1991. El nome empregáu informalmente ente los residentes foi la Xunión (Soyuz).

La Xunión Soviética tuvo un sistema políticu de partíu únicu domináu pol Partíu Comunista hasta 1990[2] y anque yera una xunión federal de 15 repúbliques soviéticas subnacionales, l’Estáu soviéticu foi estructuráu baxo un Gobiernu nacional y una economía altamente centralizaos.

La revolución rusa de 1917, que provocó la cayida del Imperiu rusu, tuvo como socesor al Gobiernu Provisional Rusu, que foi de corta duración, debíu a que los bolcheviques gañaron la Guerra Civil Rusa y fundaron la Xunión Soviética n’avientu de 1922 cola fusión de la República Socialista Federativa Soviética de Rusia, la República Federal Socialista Soviética de Transcaucasia, la República Socialista Soviética d’Ucrania y la República Socialista Soviética de Bielorrusia.

Tres el decesu del primer líder soviéticu, Vladímir Lenin, en 1924, Iósif Stalin acabó ganando la llucha pol poder[3] y dirixió’l país a traviés d’una industrialización a gran escala con una economía centralizada y, al mesmu tiempu, con represión política.[3][4] En xuno de 1941, mientres la Segunda Guerra Mundial, Alemaña xunto a los sos aliaos invadió la Xunión Soviética, un país col que firmó un pactu de non-agresión. Cuatro años dempués d’una guerra brutal, la Xunión Soviética emerxió victoriosa como una de les dos superpotencies del mundu, xunto a los Estaos Xuníos.

La Xunión Soviética y los sos Estaos satélites d’Europa oriental tuvieron involucraos na Guerra Fría, que foi una llarga llucha ideolóxica y política mundial escontra los Estaos Xuníos y los sos aliaos del bloque occidental; finalmente la XRSS cedió énte los problemes económicos y los disturbios políticos internos y esternos.[5][6] Mientres esta dómina, la Xunión Soviética consiguió ser el modelu de referencia pa futuros Estaos socialistes. Dende 1945 hasta 1991, la Xunión Soviética y los Estaos Xuníos dominaron l’axenda mundial de la política económica, asuntos esteriores, operaciones militares, intercambiu cultural, progresos científicos, incluyendo l'entamu de la esploración espacial, y deportes (incluyíos los Xuegos Olímpicos). A finales de la década de 1980, l’últimu líder soviéticu Miḥaíl Gorbachov trató de reformar l’Estáu coles sos polítiques de la perestroika y glasnost, pero la Xunión Soviética derrumbóse y foi disuelta formalmente n’avientu de 1991 tres el fallíu intentu de golpe d’Estáu d’agostu.[7] Dempués d’esto, la Federación de Rusia asumió los sos derechos y obligaciones.[8]

Los llindares xeográficos de la Xunión Soviética variaron conl tiempu, pero tres les sos postreres anexiones territoriales principales y la ocupación de los países Bálticos (Lituania, Letonia, y Estonia), del este de Polonia, Besarabia, y dellos otros territorios mientres la Segunda Guerra Mundial, dende 1945 hasta la disolución, los llindares correspondieron aprosimádamente a aquellos de la estinta Rusia Imperial, coles esclusiones notables de Polonia, la mayor parte de Finlandia, y Alaska.


Other Languages
Acèh: Uni Soviet
Afrikaans: Sowjetunie
Alemannisch: Sowjetunion
অসমীয়া: ছ'ভিয়েট সংঘ
авар: СССР
تۆرکجه: شوروی
Boarisch: Sowjetunion
žemaitėška: Tarību Sājonga
беларуская (тарашкевіца)‎: Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік
bosanski: Sovjetski Savez
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sŭ-lièng
Cebuano: Unyong Sobyet
čeština: Sovětský svaz
Deutsch: Sowjetunion
dolnoserbski: Sowjetski zwězk
English: Soviet Union
Esperanto: Sovetunio
estremeñu: Unión Soviética
føroyskt: Sovjetsamveldið
Nordfriisk: Sowjetunion
Frysk: Sovjet-Uny
贛語: 蘇聯
گیلکی: شؤروي
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌲𐌲𐌲𐌸
客家語/Hak-kâ-ngî: Sû-lièn
हिन्दी: सोवियत संघ
hrvatski: Sovjetski Savez
hornjoserbsce: Sowjetski zwjazk
magyar: Szovjetunió
interlingua: Union Sovietic
Bahasa Indonesia: Uni Soviet
Interlingue: Soviet-Union
íslenska: Sovétríkin
la .lojban.: sofygu'e
Basa Jawa: Uni Sovyèt
ភាសាខ្មែរ: សហភាពសូវៀត
한국어: 소련
कॉशुर / کٲشُر: صؤوِت اِتِفاق
kernowek: URSS
Lëtzebuergesch: Sowjetunioun
Limburgs: Sovjet-Unie
lietuvių: Tarybų Sąjunga
مازِرونی: شوروی
Napulitano: Aunione Sovieteca
Plattdüütsch: Sowjetunion
Nedersaksies: Sovjet-Unie
नेपाली: सोभियत संघ
Nederlands: Sovjet-Unie
norsk nynorsk: Sovjetunionen
Papiamentu: Union Sovietiko
پنجابی: سویت یونین
português: União Soviética
rumantsch: Uniun sovietica
русиньскый: СССР
davvisámegiella: Sovjetlihttu
srpskohrvatski / српскохрватски: Sovjetski Savez
Simple English: Soviet Union
slovenčina: Sovietsky zväz
slovenščina: Sovjetska zveza
Soomaaliga: Midowga Sofiyet
Seeltersk: Sowjetunion
Basa Sunda: Uni Soviét
svenska: Sovjetunionen
Tagalog: Unyong Sobyet
тыва дыл: ССРЭ
Tiếng Việt: Liên Xô
West-Vlams: Sovjet-Unie
walon: URSS
吴语: 苏联
Vahcuengh: Suhlienz
中文: 苏联
文言: 蘇聯
Bân-lâm-gú: So͘-liân
粵語: 蘇聯