Xacobu I d'Inglaterra y VI d'Escocia

Xacobu I d'Inglaterra y VI d'Escocia
James I of England by Daniel Mytens.jpg
monarch of Scotland

8 febreru 1587 - 27 marzu 1625
María I d'Escocia - Carlos I d'Inglaterra
monarca de Inglaterra

24 marzu 1603 - 27 marzu 1625
Sabela I d'Inglaterra - Carlos I d'Inglaterra
Monarch of Ireland

24 marzu 1603 - 27 marzu 1625
Sabela I d'Inglaterra - Carlos I d'Inglaterra
Vida
NacimientuEdimburgu19 de xunu de 1566
NacionalidáReinu d'Escocia
Reinu d'Inglaterra
Fallecimientu

Herefordshire27 de marzu de 1625

(58 años)
SepulturaAbadía de Westminster
Causa de la muerteDisentería
Familia
PadreEnrique Estuardo, Lord Darnley
MadreMaría I d'Escocia
Casáu/ada conAna de Dinamarca
Fíos/es
Familia
PuebluCasa d'Estuardu
Oficiu
Oficiupoeta y escritor
Creencies
Relixónanglicanismu
Ilesia d'Escocia
James I of England signature.svg
Cambiar los datos en Wikidata

Xacobu Carlos Estuardo[1] (en inglés James I of England and James VI of Scotland; Edimburgu, 19 de xunu de 1566 – Theobalds House, 27 de marzu de 1625) foi rei d'Escocia como Xacobu VI dende'l 24 de xunetu de 1567 hasta la so muerte, y rei d'Inglaterra y Irlanda como Xacobu I dende'l 24 de marzu de 1603 hasta la so muerte.

Fíu de María Estuardo, foi proclamáu rei con un añu d'edá. Una serie de rexentes gobernaron nel so nome y llucharon pol poder mientres la so minoría d'edá, hasta qu'ésta terminó oficialmente en 1578. Sicasí, nun llogró'l verdaderu control del aparatu del Estáu hasta 1581.[2] En 1603 asocedió nel tronu d'Inglaterra ya Irlanda a la postrera Tudor, Sabela I, que morrió ensin descendencia.[3] Rixó conxuntamente Inglaterra, Escocia ya Irlanda per espaciu de 22 años, hasta la so muerte a los 58.[4]

Anque gobernó con aciertu n'Escocia, atopóse con grandes dificultaes n'Inglaterra,[5] incluyendo'l célebre Intriga de la Pólvora en 1605 y socesivos conflictos col Parlamentu, que-y yera contrariu, especialmente no referente al aumentu d'impuestos. D'alcuerdu a una tradición historiográfica empecipiada a mediaos del sieglu XVII, la política absolutista de Xacobu, la so irresponsabilidá financiera y los favores otorgaos a favoritos impopulares sentaron les bases de la Guerra Civil Inglesa, mientres la cual foi enxuiciáu y executáu el so fíu y socesor, Carlos I.[6] Sicasí, en vida del monarca, la situación política d'Inglaterra y d'Escocia foi relativamente estable, y el historiadores contemporaneos consideren a Xacobu un soberanu intelixente y reflexivo.[7] Mientres el so llargu reináu caltúvose la paz con España, volviendo a entamar les hostilidaes el so fíu y socesor Carlos.

A lo llargo de la so vida Xacobu tuvo relaciones tan estreches colos homes de la so corte, que munchos historiadores especularon y aldericaron con vagar sobre la so orientación sexual:

La evidencia de la so correspondencia y los testimonios contemporaneos llevaron a dellos historiadores a concluyir que Xacobu I yera homosexual o bisexual. Pero, ello ye que esta conclusión nun ta clara.

El postreru de los sos favoritos, el Duque de Buckingham, tamién sería'l protexíu del so fíu.

Mientres el so reináu siguió la "Era Dorada" del drama y la lliteratura isabelinos, con grandes escritores como William Shakespeare, John Donne, Ben Jonson y Francis Bacon, a los que'l Rei patrocinó, contribuyendo al florecimientu cultural.[9] Apasionáu pola teoloxía, el Rei ordenó la traducción de la Biblia que lleva'l so nome, la King James, y ye la oficial de la Ilesia Anglicana. Probablemente enxamás hubo tal concentración de talentu lliterario sol patronalgu de la Corona inglesa. El mesmu Xacobu yera un eruditu de considerable talentu, autor de poesíes, traducciones y un tratáu sobre poesía, según obres condergando la bruxería y el tabacu (Daemonologie [1597][10] y A Counterblaste to Tobacco [1604]), meditaciones y comentarios sobre les Sagraes Escritures, obres de teoría política (The True Law of Free Monarchies [1598] y Basilikon Doron [1599]) y, poques gracies, discursos pal Parlamentu. Sir Anthony Weldon afirmó que Xacobu fuera llamáu "el bobu más sabiu de la Cristiandá", y dende entós acomuñóse l'epítetu a esti monarca.[11]

Other Languages
azərbaycanca: I Ceyms
български: Джеймс I (Англия)
čeština: Jakub I. Stuart
հայերեն: Հակոբ Ա
Bahasa Indonesia: James Charles Stuart
Lëtzebuergesch: James I. vun England
lietuvių: Jokūbas VI
Malagasy: James VI and I
македонски: Јаков I (Англија)
Bahasa Melayu: James VI dan I
occitan: Jaume Stuart
srpskohrvatski / српскохрватски: James I Stuart
Simple English: James I of England
slovenčina: Jakub I. (Anglicko)
slovenščina: Jakob I. Angleški
српски / srpski: Џејмс I Стјуарт
Tiếng Việt: James I của Anh
Bân-lâm-gú: James 1-sè